Question

Difficulty: MediumÂşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Gönül gurbet ele varma
Ya döner olur ya dönmez
Her dilbere meyil verme
Ya sever olur ya sevmez

Âşık edebiyatı geleneğine ait bu dörtlünün nazım biçimi ve naz��m türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Semai - GüzellemeAnswer
  2. B
    Ko��ma - Güzelleme
  3. C
    Varsağı - Koçaklama
  4. D
    Semai - Taşlama
  5. E
    Koşma - Koçaklama

Answer

Semai - Güzelleme
Verilen dörtlük hecelendiğinde bütün dizelerin 8'li hece ölçüsüne sahip olduğu görülür. Âşık edebiyatında 8'li hece ölçüsüyle yazılan nazım biçimi semaidir. Şiirin içeriği incelendiğinde ise sevgiliye duyulan aşk, gurbet ve gönül işleri gibi lirik konuların işlendiği görülür; bu da şiirin nazım türünün güzelleme olduğunu kanıtlar. Dolayısıyla doğru yanıt semai ve güzelleme eşleşmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Dörtlüğün hece ölçüsünü belirlemek için dizelerdeki heceler sayılır.
Dizelerin tamamının 8 heceli olduğu görülür (Gö-nül gur-bet e-le var-ma = 8 hece). Bu durum şiirin nazım biçiminin koşma (11'li hece) olamayacağını, semai veya varsağı (8'li hece) olabileceğini gösterir.
Âşık edebiyatında hece sayısı nazım biçimlerini ayırt etmede en temel yap��sal unsurdur.
2
Dörtlüğün üslup ve edasını inceleyerek varsağı olasılığı değerlendirilir.
Şiirde varsağılara özgü olan 'bre, hey, behey' gibi yiğitçe ünlemler ve meydan okuyan bir üslup bulunmamaktadır. Dolayısıyla nazım biçimi semaidir.
Varsağı ve semai hece sayısı bakımından aynı olsa da üslup ve ezgi yönüyle birbirinden ayrılır.
3
Şiirin teması analiz edilerek nazım türü belirlenir.
Dörtlükte aşk, sevgili ('dilber') ve gönül ilişkileri gibi lirik konular işlenmektedir. Bu temalar halk edebiyatında güzelleme türünün kapsamına girer.
Nazım türleri şiirin işlediği konuya göre belirlenir.

Key Concept

Âşık edebiyatı nazım biçimlerini hece ölçüsü ve üsluba göre ayırt etme; nazım türlerini ise konuya göre belirleme.
Rate this question