Question

Difficulty: HardÂşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Aşağıdaki numaralanmış dörtlükleri, hece ölçüsü ve tema özelliklerine göre sağdaki tanımlarla eşleştiriniz.

  • Benden selâm olsun Bolu Beyi'ne
    Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
    Ok gıcırtısından gürzün sesinden
    Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir
    11'li hece ölçüsüyle söylenmiş, kahramanlık ve meydan okuma konusunu işleyen nazım türü (Koçaklama).
  • Behey elâ gözlü dilber
    Vaktin geçer demedim mi
    Harâmi olmuş gözlerin
    Beller keser demedim mi
    8'li hece ölçüsüyle yazılmış, 'behey' gibi ünlemlerle yiğitçe bir eda taşıyan nazım biçimi (Varsağı).
  • Gönül gurbet ele varma
    Ya dönülür ya dönülmez
    Her güzele meyil verme
    Ya sevilir ya sevilmez
    8'li hece ölçüsüyle söylenmiş, aşk ve ayrılık gibi lirik konuları işleyen nazım biçimi (Semai).
  • Halkı soyanlara mühlet verilir
    Doğruyu söyleyen hapse girilir
    Rüşvetle dünyada hüküm sürülür
    Adalet kalmadı, zulüm çoğaldı
    11'li hece ölçüsüyle söylenmiş, toplumsal adaletsizlikleri eleştiren nazım türü (Taşlama).

Answer

Dörtlükler sırasıyla Koçaklama (11'li), Varsağı (8'li + Behey), Semai (8'li + Lirik) ve Taşlama (11'li + Eleştiri) ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirme; hece ölçüsü (11'li ve 8'li), şiirde kullanılan özel ünlemler (behey) ve şiirin işlediği tema (yiğitlik, eleştiri, lirik konu) kriterlerinin tamamını sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Dörtlüklerin hece sayılarını kontrol et.
I. ve IV. dörtlükler 11'li; II. ve III. dörtlükler 8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
Âşık edebiyatında koşma ve taşlama genellikle 11'li, semai ve varsağı ise 8'li ölçüyle söylenir.
2
Dörtlüklerdeki anahtar kavramları ve ünlemleri belirle.
II. dörtlükte 'behey' ünlemi bulunurken, I. dörtlükte savaş aletleri (ok, gürz) ve 'Bolu Beyi' gibi epik unsurlar vardır.
Varsağıları diğer 8'li şiirlerden (semai) ayıran en büyük fark 'bre, hey, behey' gibi ünlemlerdir.
3
Şiirlerin temalarını (nazım türlerini) analiz et.
I. dörtlük yiğitlik (koçaklama), III. dörtlük aşk/ayrılık (güzelleme/lirik), IV. dörtlük ise toplumsal yergi (taşlama) içermektedir.
Nazım biçimi yapısal özellikleri (ölçü, kafiye), nazım türü ise şiirin işlediği konuyu belirler.

Key Concept

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri (Koşma, Semai, Varsağı) ve Nazım Türleri (Koçaklama, Taşlama)
Rate this question