Examkin

Question

Difficulty: MediumBiyoçeşitliliği Etkileyen Fiziki ve Beşeri Faktörler

Yeryüzünde biyoçeşitliliğin dağılışı; fiziki faktörler, paleocoğrafya ve beşerî faktörler tarafından şekillendirilmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen biyoçeşitliliği etkileyen örnek durumlar ile sağ sütunda verilen coğrafi faktörleri doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Toros Dağları'nın denize bakan güney yamaçlarında nemli ve sıcak iklime uyum sağlamış türler yaygınken, iç kesimlere bakan kuzey yamaçlarında soğuğa ve kuraklığa dayanıklı canlıların yer almasıYer Şekilleri (Fiziki Faktörler)
  • Pleistosen buzul dönemlerinde küresel sıcaklıkların düşmesi ve buzul oluşumuyla deniz seviyesinin alçalması sonucu Bering Boğazı'nın kara köprüsüne dönüşerek Asya ile Kuzey Amerika arasında canlı göçüne olanak sağlamasıPaleocoğrafya (Jeolojik ve Klimatik Değişimler)
  • Mısır'da Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla Akdeniz ile Kızıldeniz arasındaki coğrafi engelin kalkması ve Akdeniz'e doğru tropikal deniz canlılarının göç ederek yerli türlerle rekabete girmesiBeşerî Faktörler (Beşerî Faaliyetler)
  • Ekvatoral bölgedeki laterit toprakların aşırı yıkanma nedeniyle besin maddeleri yönünden fakir ve asidik yapıda olması, bu alanda özel adaptasyon geliştirmiş bitki ve mikroorganizmaların yaygınlaşmasını sağlamasıToprak Özellikleri (Fiziki Faktörler)

Answer

Toros Dağları'ndaki yamaçlar arası biyoçeşitlilik farkı 'Yer Şekilleri' ile; Bering Boğazı'nın buzul döneminde kara köprüsü olması 'Paleocoğrafya' ile; Süveyş Kanalı'nın açılması sonucu tür göçleri 'Beşerî Faktörler' ile; laterit toprakların yıkanmışlığının türleri belirlemesi 'Toprak Özellikleri' ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede: dağ yamaçlarındaki canlı dağılış farklılığı yer şekillerine; Bering Boğazı'nın buzul çağında kara köprüsü olması paleocoğrafyaya; Süveyş Kanalı'nın insan eliyle açılması beşerî faktörlere; laterit toprağın yapısı ise toprak faktörüne karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk durumu inceleme: Toros Dağları'nın kuzey ve güney yamaçlarında nem ve sıcaklığa bağlı biyoçeşitlilik farkı.
Bu durum yükselti ve bakı faktörlerine bağlı olduğundan, 'Yer Şekilleri' fiziki unsuruyla eşleşir.
Yer şekillerinin uzanış doğrultusu ve bakı özellikleri kısa mesafelerde iklim koşullarını değiştirerek biyoçeşitliliği etkiler.
2
İkinci durumu inceleme: Pleistosen buzul döneminde Bering Boğazı'nın kara haline gelip canlı göçüne imkan tanıması.
Bu durum geçmiş jeolojik dönemlerdeki iklimsel ve deniz seviyesi değişimlerini gösterdiği için 'Paleocoğrafya' ile eşleşir.
Kıtaların kayması ve jeolojik dönemlerdeki büyük iklim değişimleri paleocoğrafya başlığı altında incelenir.
3
Üçüncü durumu inceleme: Süveyş Kanalı'nın açılması ve Kızıldeniz'den Akdeniz'e tür göçleri.
Kanal açılması insan yapımı bir faaliyet olduğundan, 'Beşerî Faktörler' ile eşleşir.
İnsanların su yolları açması veya barajlar inşa etmesi biyoçeşitliliği etkileyen en önemli beşerî faktörlerdendir.
4
Dördüncü durumu inceleme: Laterit toprakların yıkanmışlığına bağlı olarak adapte olan canlıların yaygınlaşması.
Bu durum toprağın fiziksel ve kimyasal yapısıyla ilişkili olduğu için 'Toprak Özellikleri' fiziki faktörüyle eşleşir.
Toprağın sıkılığı, mineralleri, pH değeri gibi özellikleri doğrudan üzerinde yaşayan flora ve faunayı kontrol eder.

Key Concept

Biyoçeşitliliği etkileyen fiziki (yer şekilleri, toprak) ve beşerî faktörler ile paleocoğrafyanın (jeolojik geçmişteki iklim/kıta hareketleri) örnek olaylar üzerinden ayırt edilmesi.
Rate this question

Topics

Biyoçeşitliliği Etkileyen Fiziki ve Beşeri Faktörler