Question

Difficulty: HardToplumsal Yapı, Millet Sistemi ve Yönetici Sınıflar

Osmanlı klasik döneminde askerî (yönetici) sınıf ile reaya (yönetilenler) arasındaki geçişkenlik belirli kurallara bağlıydı. Reaya sınıfından bir Müslüman medrese eğitimini başarıyla tamamlayıp kadı veya müderris olduğunda; ya da gayrimüslim tebaadan devşirilen bir çocuk Enderun'da yetişip devlet hizmetine kabul edildiğinde askerî sınıfa dahil olur ve vergi muafiyeti kazanırdı. Diğer taraftan, dirlik toprağını izinsiz terk eden veya görevinde suistimali görülen bir sipahi ise askerî statüsünü kaybederek reaya konumuna düşürülürdü.

Buna göre Klasik Dönem Osmanlı toplumsal yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Soya bağlı ayrıcalıklara sahip aristokratik bir sınıf yapısının bulunmadığı ve tabakalar arası geçişin mümkün olduğuAnswer
  2. B
    Toprak mülkiyetinin dirlik sahiplerine ait olmasının, toplumsal tabakalar arası dikey geçişi yasal güvence altına aldığı
  3. C
    İskân ve istimalet politikalarıyla gayrimüslim tebaanın tamamının yönetici askeri sınıfa entegre edilmesinin amaçlandığı
  4. D
    Gedik ve narh usulleri sayesinde esnafın askerî bürokrasiye dikey geçiş yapmasının kolaylaştırıldığı
  5. E
    Sınıfsız ve eşitlikçi bir toplum düzeninin anayasal vatandaşlık esasına göre korunduğu

Answer

Soya bağlı ayrıcalıklara sahip aristokratik bir sınıf yapısının bulunmadığı ve tabakalar arası geçişin mümkün olduğu
Paragrafta verilen bilgiler, reaya (yönetilenler) ile askerî (yönetici) sınıf arasında çift yönlü bir geçişkenliğin olduğunu göstermektedir. Reayadan liyakat sahibi kişilerin askerî sınıfa yükselebilmesi ve görevini yapmayan askerî sınıf üyelerinin reaya statüsüne düşürülmesi, Osmanlı toplumsal yapısında soya dayalı kalıtsal ayrıcalıkların (aristokrasi) bulunmadığını ve dikey sosyal hareketliliğin yasal yollarla açık tutulduğunu doğrudan kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki dikey hareketlilik örneklerini analiz etme
Reayadan medrese eğitimi alanların veya devşirmelerin yönetici sınıfa geçebildiği, görevini yapmayan yöneticilerin ise reaya durumuna düşebildiği belirlenmiştir.
Toplumsal sınıflar arasındaki geçişkenliğin kurallarını ve yönünü anlamak gerekir.
2
Osmanlı sınıf yapısının özelliklerini saptama
Sınıflar arası geçişin mümkün olmasının, soya dayalı mutlak bir aristokrasinin bulunmadığı anlamına geldiği saptanmıştır.
Kalıtsal ayrıcalıklerin bulunup bulunmadığını tespit etmek gerekir.
3
Çeldirici seçeneklerdeki kavramsal hataları belirleme
Dirlik sahiplerinin mülkiyet sahibi olmadığı, iskân/istimalet amaçlarının farklı olduğu, gedik/narh usullerinin ekonomik olduğu ve anayasal vatandaşlığın bu dönemde bulunmadığı tespit edilmiştir.
Hatalı tarihsel kavramları ve kurum eşleştirmelerini elemek gerekir.
4
Doğru seçeneğe ulaşma
Soya bağlı ayrıcalıkların bulunmadığı ve dikey hareketliliğin açık olduğu sonucuna varılmıştır.
Paragraftaki bilgileri en doğru ve kapsamlı şekilde genelleyen tarihsel yargıyı belirlemek gerekir.

Key Concept

Osmanlı klasik dönem toplumsal yapısında askeri ve reaya ayrımı ile dikey sosyal hareketlilik özellikleri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question