Question

Difficulty: MediumTanzimat Dönemi Roman ve Hikayesi

Tanzimat Dönemi Türk edebiyatında roman ve hikâye türlerinin gelişim süreci incelendiğinde, I. Dönem ile II. Dönem eserleri arasında gerek anlatım teknikleri gerekse sanatsal anlayış bakımından belirgin ayrılıklar göze çarpar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Tanzimat roman ve hikâyesinin I. ve II. Dönem özellikleri arasındaki farklılıklardan biri değildir?

  1. A
    Eserlerin kurgulanmasında ve olay akı��ında etkili olan edebî akımlar
  2. B
    Anlatıcının metindeki konumu ve kendi varlığını hissettirme derecesi
  3. C
    Metinlerde tercih edilen dil ve üslubun sadelik düzeyindeki yönelim
  4. Olayların geçtiği çevre ve mekânın sınırlandırılmasında izlenen genel tutumAnswer
  5. E
    Eserlerin yazılış amacı ile sanata ve topluma yüklenen işlevin niteliği

Answer

Olayların geçtiği çevre ve mekânın sınırlandırılmasında izlenen genel tutum
Doğru seçenek olan 'Olayların geçtiği çevre ve mekânın sınırlandırılmasında izlenen genel tutum' ifadesinde belirtilen durum, Tanzimat romanının her iki dönemi için de ortak bir özelliktir. Hem birinci hem de ikinci dönem yazarları kurgularını neredeyse tamamen İstanbul sınırları içinde tutmuşlardır. İkinci dönemde yazılan Karabibik eseri ilk kez Antalya'yı mekân olarak seçse de bu durum münferit bir örnek olup genel tutumu değiştirmemiştir. Dolayısıyla bu durum iki dönem arasındaki bir farklılık değildir.

Step-by-Step Solution

1
Tanzimat I. ve II. Dönem roman ve hikâyelerinin kurgu, dil, teknik ve amaç yönünden genel özelliklerini hatırlamak.
I. Dönem romanında romantizm akımının, toplumsal fayda amacının, araya giren anlatıcının ve dilde sadeleşme çabasının hâkim olduğu; II. Dönem romanında ise realizm/natüralizm akımlarının, sanatsal kaygının, kişiliğini gizleyen anlatıcının ve ağır bir dilin tercih edildiği belirlenir.
Dönemler arasındaki farklılıkları saptayabilmek için temel karakteristik özellikleri karşılaştırmak gerekir.
2
Her iki dönemde yazılan eserlerin mekân özelliklerini analiz etmek.
Tanzimat I. Dönem eserlerinde de (İntibah, Felâtun Bey ile Râkım Efendi), II. Dönem eserlerinde de (Sergüzeşt, Araba Sevdası, Zehra) mekânın neredeyse tamamen İstanbul sınırları içinde (konaklar, yalılar, mesire yerleri vb.) kaldığı görülür. Nabizade Nazım'ın Karabibik adlı uzun hikâyesi (Antalya/Kaş) bu durumun tek istisnası olup genel eğilimi değiştirmemektedir.
Çevre ve mekân sınırlandırmasının her iki dönem için de ortak bir sınırlılık olduğunu saptamak.
3
Seçenekleri karşılaştırarak ortak özelliği tespit etmek.
Mekân tasarımı her iki dönemde de benzer şekilde İstanbul odaklı olduğundan, bu durum iki dönem arasındaki bir farklılık değildir. Dolayısıyla doğru yanıt belirlenmiş olur.
Farklılık olmayan ortak özelliği bularak soruyu çözümlemek.

Key Concept

Tanzimat Roman ve Hikâyesinde Dönemsel Farklar ve Ortak Nitelikler
Rate this question