Question

Difficulty: MediumÖğretici Metin Türleri

Aşağıdaki sol sütunda verilen öğretici metin ve yazar eşleşmelerini, sağ sütunda verilen ve bu metinlerin türsel özelliklerini yansıtan açıklamalarla eşleştiriniz.

  • Eşkâl-i Zaman (Ahmet Rasim)Yazarın gündelik olayları, sosyal aksaklıkları kanıtlama amacı gütmeden, gazete sütunlarında iğneleyici ve kıvrak bir üslupla ele aldığı fıkra türünün edebiyatımızdaki klasik örneklerindendir.
  • Günlerin Getirdiği (Nurullah Ataç)Kişisel duygu, düşünce ve izlenimleri kesin yargılara varmadan, yazarın kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi samimi ve özgür bir tarzda dile getirdiği modern deneme türünün kurucu örneklerindendir.
  • Eşref Saat (Şevket Rado)Yazarın adeta okuyucuyla karşılıklı oturup konuşuyormuş gibi samimi bir üslupla, 'senli benli' bir hava içinde toplumsal ve ahlaki değerleri ele aldığı söyleşi türünün başyapıtlarındandır.
  • Defter-i A'mâl (Ziya Paşa)Tanzimat Dönemi'nde Batılı çizgiye yakla��an ve yazarın geçmişte yaşadığı, tanıklık ettiği olayları gözlemlerine dayanarak içten bir dille aktardığı anı (hatıra) türünün önemli eserlerindendir.

Answer

Eşkâl-i Zaman (Ahmet Rasim) fıkra türünün özelliklerini yansıtan açıklamayla; Günlerin Getirdiği (Nurullah Ataç) deneme türünün özelliklerini yansıtan açıklamayla; Eşref Saat (Şevket Rado) söyleşi (sohbet) türünün özelliklerini yansıtan açıklamayla; Defter-i A'mâl (Ziya Paşa) ise anı (hatıra) türünün özelliklerini yansıtan açıklamayla eşleşir.
Doğru eşleştirmede her eser kendi türünün belirleyici özellikleriyle eşleşmiştir. Ahmet Rasim'in fıkra türündeki Eşkâl-i Zaman eseri güncel olayları gazete sütunlarında samimi ve iğneleyici bir üslupla aktaran açıklamayla eşleşir. Nurullah Ataç'ın Günlerin Getirdiği eseri yazarın kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi yazdığı deneme türünü yansıtan açıklamayla eşleşir. Şevket Rado'nun Eşref Saat eseri okuyucuyla karşılıklı konuşuyormuş gibi yazılan söyleşi türüyle eşleşir. Ziya Paşa'nın Defter-i A'mâl eseri ise yazarın geçmişte yaşadığı olayları gözlemlerine dayanarak anlattığı anı türüyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Eserlerin yazarlarını ve ait oldukları öğretici metin türlerini tespit edin.
Eşkâl-i Zaman fıkra, Günlerin Getirdiği deneme, Eşref Saat söyleşi (sohbet), Defter-i A'mâl ise anı (hatıra) türündedir.
Eşleştirme yapabilmek için her bir eserin hangi öğretici metin türüne ait olduğunu belirlemek gerekir.
2
Sağ sütundaki açıklamaların hangi öğretici metin türlerinin ayırt edici özelliklerini (üslup, anlatıcı, hedef kitle) tanımladığını analiz edin.
İlk açıklama fıkra (gazete yazısı, güncellik, iğneleyici üslup); ikinci açıklama söyleşi (karşılıklı konuşma havası, senli benli üslup); üçüncü açıklama deneme (kendiyle konuşma, kesinlikten uzak olma); dördüncü açıklama ise anı (geçmişteki olaylar, gözlem) özelliklerini taşımaktadır.
Öğretici metinlerin üslup ve içerik farklarını anlamak doğru eşleştirmeyi sağlar.
3
Elde edilen tür ve eser bilgilerini eşleştirerek doğru çiftleri belirleyin.
Eşkâl-i Zaman fıkra açıklamasıyla, Günlerin Getirdiği deneme açıklamasıyla, Eşref Saat söyleşi açıklamasıyla, Defter-i A'mâl ise anı açıklamasıyla eşleşir.
Eser-tür bilgiisi ile türün teorik özelliklerinin örtüştürülmesi hedeflenir.

Key Concept

Öğretici metinlerin türsel, üslupsal özellikleri ve edebiyatımızdaki kurucu temsilcileri ile eserlerinin eşleştirilmesi.
Rate this question