Question

Difficulty: MediumEdebi Metinlerin Sınıflandırılması

I. Modern astronomide galaksiler, milyonlarca yıldızın, gaz ve toz bulutlarının kütle çekimiyle bir arada tutulduğu devasa sistemler olarak tanımlanır. Samanyolu, sarmal yapıda bir galaksi olup güneş sistemimizi barındırır.

II. Gökyüzü o gece derin bir sessizliğe bürünmüş, yıldızlar ise uçsuz bucaksız karanlıkta birer inci tanesi gibi parlamaktaydı. Sessizliği sadece uzaktan gelen baykuş sesleri bozuyor, gecenin gizemi ormanın derinliklerine doğru uzanıyordu.

Bu iki metin karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Birinci metin, nesnel bir yaklaşımla bilgi verme amacı taşıdığı için öğretici metinler kategorisindedir.
  2. B
    İkinci metinde dil şiirsel (sanatsal) işlevde kullanılarak okuyucuda estetik bir zevk uyandırmak hedeflenmiştir.
  3. C
    Birinci metinde kelimeler genellikle temel anlamlarında kullanılmışken ikinci metinde imgesel bir anlatım tercih edilmiştir.
  4. İkinci metin; olay, kişi ve mekân gibi yapı unsurlarına sahip olduğu için sanatsal metinler içerisinde 'göstermeye bağlı metinler' kategorisine dahil edilir.Answer
  5. E
    Birinci metinde dil göndergesel işlevdeyken ikinci metinde kurmaca bir gerçeklik üzerine inşa edilmiş bir anlatım vardır.

Answer

İkinci metin, yapısı gereği anlatmaya bağlı bir metindir; tiyatro gibi sahnelemeye dayanan 'göstermeye bağlı metinler' grubunda yer almaz.
İkinci metin, anlatmaya bağlı sanatsal metinler grubuna giren bir parça niteliğindedir. Olay, kişi ve mekân gibi unsurlar hem anlatmaya hem de göstermeye bağlı metinlerde bulunabilir; ancak bu metin bir anlatıcı tarafından sunulduğu için 'anlatmaya bağlı' kategorisindedir. 'Göstermeye bağlı metinler' ifadesi tiyatro türlerini karşılar, dolayısıyla bu ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metinlerin türlerini belirle.
I. metin bilimsel bilgi içerdiği için 'Öğretici Metin', II. metin betimleme ve duygu içerdiği için 'Sanatsal Metin'dir.
Metinlerin yazılış amacı (bilgi verme vs. estetik zevk) temel sınıflandırma ölçütüdür.
2
Dilin işlevlerini ve gerçeklik algısını kontrol et.
I. metinde dil göndergesel (nesnel gerçeklik), II. metinde dil şiirseldir (kurmaca gerçeklik).
Öğretici metinler dış dünyayı, sanatsal metinler ise dönüştürülmüş gerçekliği anlatır.
3
Sanatsal metnin alt dalını tespit et.
II. metin, bir anlatıcının bakış açısıyla sunulduğu için 'Anlatmaya Bağlı Metinler' grubuna girer.
Göstermeye bağlı metinler (tiyatro) sahnede canlandırılmak üzere yazılır, anlatma esasına dayanmaz.

Key Concept

Edebi Metinlerin Sınıflandırılması
Rate this question