Question

Difficulty: MediumTepkime Denklemleri ile Denge Sabiti Arasındaki İlişki

Belirli bir sıcaklıkta gerçekleşen iki farklı denge tepkimesinin denklemleri ve derişimler cinsinden denge sabitleri (KcK_c) aşağıda verilmiştir:

(1) CH4(g)+H2O(g)CO(g)+3H2(g)Kc1=XCH_4(g) + H_2O(g) \rightleftharpoons CO(g) + 3H_2(g) \quad K_{c1} = X
(2) 2CO2(g)+2H2(g)2CO(g)+2H2O(g)Kc2=162CO_2(g) + 2H_2(g) \rightleftharpoons 2CO(g) + 2H_2O(g) \quad K_{c2} = 16

Aynı sıcaklıkta gerçekleşen;

CH4(g)+2H2O(g)CO2(g)+4H2(g)CH_4(g) + 2H_2O(g) \rightleftharpoons CO_2(g) + 4H_2(g)

net tepkimesinin denge sabiti (KcK_c) 22 olduğuna göre, birinci tepkimenin denge sabiti olan XX değeri kaçtır?

  1. A
    0,5
  2. B
    4
  3. 8Answer
  4. D
    32
  5. E
    64

Answer

Birinci tepkimenin denge sabiti olan X değeri 8'dir.
Net tepkimeyi elde etmek amacıyla birinci tepkime aynen alınırken ikinci tepkime ters çevrilip katsayıları yarıya indirilir. Tepkime ters çevrildiğinde denge sabitinin çarpmaya göre tersi alınır (1/161/16), katsayılar yarıya indirildiğinde ise bu değerin karekökü alınarak 0,250,25 değeri elde edilir. Tepkimelerin toplanmasıyla oluşan net tepkimenin denge sabiti, bu basamakların denge sabitlerinin çarpımına eşittir. Buradan X×0,25=2X \times 0,25 = 2 denklemi kurularak doğru değer olan 8'e ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Net tepkime ile verilen ara basamaklar arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Net tepkimede girenler tarafında 1 mol CH4(g)CH_4(g) bulunmaktadır. Birinci tepkimenin girenler tarafında da 1 mol CH4(g)CH_4(g) olduğu için bu tepkime yönü ve katsayısı değiştirilmeden aynen kullanılır. Bu durumda denge sabiti değişmez ve Kc1=XK_{c1}' = X olarak kalır.
Net tepkimenin bileşenlerini elde etmek için basamakların yön ve katsayı uyumunu sağlamak gerekir.
2
İkinci tepkimeye uygulanacak işlemleri belirlemek.
Net tepkimenin ürünler kısmında 1 mol CO2(g)CO_2(g) bulunmaktadır. İkinci tepkimenin girenler kısmında ise 2 mol CO2(g)CO_2(g) vardır. Bu nedenle ikinci tepkime ters çevrilmeli ve katsayıları yarıya indirilmelidir (tepkime 1/2 ile çarpılmalıdır).
CO2CO_2 molekülünün net tepkimedeki yönünü ve katsayısını eşitlemek gerekir.
3
İkinci tepkimeye yapılan manipülasyonların denge sabitine etkisini hesaplamak.
Tepkime ters çevrildiğinde denge sabitinin çarpmaya göre tersi alınır (1/161/16). Katsayılar yarıya indirildiğinde (1/2 ile çarpıldığında) ise denge sabitinin karekökü (1/2. kuvveti) alınır. Buradan yeni denge sabiti Kc2=116=14=0,25K_{c2}' = \sqrt{\frac{1}{16}} = \frac{1}{4} = 0,25 olarak hesaplanır.
Denge tepkimelerinde yapılan katsayı ve yön değişiklikleri denge sabitine üs ve çarpmaya göre tersi şeklinde yansır.
4
Net tepkimenin denge sabiti denklemini kurarak X değerini çözmek.
Basamaklar toplandığında net tepkimenin denge sabiti, ara basamakların denge sabitlerinin çarpımına eşit olur. Kc,net=Kc1×Kc2    2=X×0,25    X=8K_{c, net} = K_{c1}' \times K_{c2}' \implies 2 = X \times 0,25 \implies X = 8 bulunur.
Toplanabilir tepkimelerin net denge sabiti, ara basamakların denge sabitlerinin çarpımına eşittir.

Key Concept

Tepkime denklemlerinin katsayıları değiştirildiğinde veya tepkimeler ters çevrildiğinde denge sabitinin (KcK_c) matematiksel olarak nasıl değişeceği ve basamaklı tepkimelerin denge sabitlerinin çarpımı kuralı (Denge tepkimelerinde Hess Yasası uygulaması).
Rate this question