Question

Difficulty: HardEmeviler ve Abbasiler Dönemi

Emeviler Dönemi'nde uygulanan ve Arap olmayan Müslümanları ikinci sınıf vatandaş olarak gören 'mevali' politikasının yarattığı toplumsal huzursuzluklar, Abbasilerin iktidara gelmesinde önemli bir rol oynamıştır. Abbasiler ise iktidara geldikten sonra bu politikayı terk ederek tüm Müslümanları eşit kabul eden ümmetçi ve hoşgörülü bir yönetim anlayışını benimsemişlerdir.

Buna göre;
I. vezirlik makamının oluşturularak İran kökenli bürokratların yönetimde etkin hale gelmesi,
II. Bizans sınırlarında kurulan Avasım kentlerine Türk askeri güçlerinin yerleştirilmesi,
III. halifeliğin saltanata dönüştürülerek hanedan üyeleri arasında veraset yoluyla devredilmesi

gelişmelerinden hangileri Abbasilerin benimsediği bu yeni yönetim anlayışının doğrudan bir sonucu olarak gösterilebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve III
  4. I ve IIAnswer
  5. E
    I, II ve III

Answer

İranlıların vezirlik makamıyla bürokrasiye girmesi ve Türklerin Avasım şehirleriyle orduya yerleştirilmesi gelişmelerini içeren 'I ve II' öncülleri doğru cevaptır.
Vezirlik makamının oluşturularak İran kökenli bürokratların yönetimde etkin kılınması ve Türk askeri güçlerinin Avasım kentlerine yerleştirilmesi, Arap olmayan Müslüman unsurların dışlanmadığını, aksine devletin temel sütunları haline getirildiğini gösterir. Bu iki durum, Emevilerin Arap ırkçılığına dayanan mevali politikasına karşılık Abbasilerin benimsediği hoşgörülü ümmetçi anlayışın doğrudan bir sonucudur. Ancak halifeliğin veraset yoluyla aktarılan bir saltanata dönüşmesi Emeviler Dönemi'nde Muaviye'nin oğlu Yezid'i veliaht tayin etmesiyle başlamış olup Abbasiler tarafından da sürdürülen bir yönetim şeklidir, yeni eşitlikçi anlayışın bir sonucu değildir.

Step-by-Step Solution

1
Emevi ve Abbasi yönetim politikaları arasındaki fark tanımlanır.
Emevilerin Arap milliyetçisi (mevali) yaklaşımına karşın Abbasilerin ümmetçi, eşitlikçi ve Arap olmayan Müslümanlara da haklar tanıyan hoşgörülü bir politika benimsediği belirlenir.
Öncüllerin bu köklü politika değişikliğiyle ilişkisini kurabilmek için temel tarihi bağlamı kurmak gerekir.
2
Birinci öncül analiz edilir.
Vezirlik makamının kurulması ve İranlı bürokratların buraya getirilmesi, Arap olmayan Müslümanların devlet yönetimine katılımını gösterdiği için yeni ümmetçi anlayışın doğrudan bir sonucudur.
İdari yapıdaki bu köklü değişiklik, Emevi dönemindeki Arap bürokrat tekelini kırmıştır.
3
İkinci öncül analiz edilir.
Avasım kentlerine Türk askeri güçlerinin yerleştirilmesi, Türklerin ordu kademelerinde etkin kılınmasını ve dolayısıyla askeri alanda Arap olmayan Müslümanlardan yararlanıldığını gösterdiği için yeni anlayışın doğrudan bir sonucudur.
Bu durum askeri gücün milliyetçi sınırları aşarak genişlediğini kanıtlar.
4
Üçüncü öncül analiz edilir.
Halifeliğin saltanata dönüşmesi Emevi halifesi Muaviye ile başlamış bir durumdur. Abbasiler bu yapıyı değiştirmeyip sürdürmüşlerdir. Bu durum ümmetçi/eşitlikçi yeni politikanın bir sonucu değil, mevcut hanedanlık yapısının devamıdır.
Saltanat sisteminin başlangıç dönemi ve mahiyeti belirlenerek bu öncül elenir.

Key Concept

Emeviler ve Abbasiler Dönemlerinde Yönetim Politikalarındaki Değişim ve Sonuçları
Rate this question