Question

Difficulty: EasyÂşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Aşağıda verilen halk edebiyatı dörtlüklerini, hece ölçüsü ve tema özelliklerini dikkate alarak sağdaki nazım biçimi ve türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

  • Karac'oğlan der ki kondum göçemedim
    Acı tatlı sularını içemedim
    Güzel gördüm senden vazgeçemedim
    Senin gibi bana canan bulunmaz
    11'li hece ölçüsü - Koşma (Güzelleme)
  • Bre ağalar bre beyler
    Gözümüzde yaş dolmadan
    Ölmeden bir dem sürelim
    Toprak altında kalmadan
    8'li hece ölçüsü - Varsağı
  • Köroğlu der durun yerli yerinde
    Ok gıcırıdısı var tunç yayında
    Yiğit olan dövüşür cenk gününde
    Düşmana savurur kesin kılıcı
    11'li hece ölçüsü - Koşma (Koçaklama)

Answer

Birinci dörtlük 11'li hece ölçüsüyle yazılmış bir koşma (güzelleme) ile, ikinci dörtlük 8'li hece ölçüsüyle yazılmış bir varsağı ile, üçüncü dörtlük ise 11'li hece ölçüsüyle yazılmış bir koşma (koçaklama) ile eşle��melidir.
Dörtlüklerin hece sayıları ve işledikleri temalar incelendiğinde doğru eşleştirmeler şu şekildedir: Aşk ve güzellik konusunu 11'li hece ölçüsüyle işleyen ilk dörtlük güzelleme türündeki bir koşmadır. 'Bre' ünlemiyle yiğitçe bir üslup takınan ve 8'li hece ölçüsüyle yazılan ikinci dörtlük varsağıdır. Yiğitlik ve savaşı 11'li hece ölçüsüyle işleyen üçüncü dörtlük ise koçaklama türündeki bir koşmadır.

Step-by-Step Solution

1
Dörtlüklerin hece ölçülerini belirlemek için her dizedeki ünlü harfleri sayınız.
Birinci ve üçüncü dörtlüklerin 11'li, ikinci dörtlüğün ise 8'li hece ölçüsüyle yazıldığı belirlenir.
Hece ölçüsü, Âşık edebiyatında nazım biçimlerini (koşma ve semai/varsağı) ayırt etmede en temel yapısal unsurdur.
2
Dörtlüklerin dil, üslup ve tema özelliklerini inceleyiniz.
Birinci dörtlükte aşk ve güzellik teması (güzelleme), ikinci dörtlükte 'Bre' ünlemiyle başlayan yiğitçe bir eda (varsağı), üçüncü dörtlükte ise savaş ve kahramanlık teması (koçaklama) tespit edilir.
Konularına ve üsluplarına göre yapılan bu sınıflandırma, şiirlerin nazım türlerini belirlemeyi sağlar.
3
Elde edilen hece ölçüsü ve tema verilerini birleştirerek doğru eşleştirmeleri yapınız.
Karacaoğlan'ın güzelleme karakterli koşması birinci seçenekle, 'Bre' ünlemli varsağı ikinci seçenekle, Köroğlu'nun koçaklama karakterli koşması ise üçüncü seçenekle eşleşir.
Hem yapısal (ölçü) hem de içeriksel (tema, üslup) analiz tamamlanarak doğru eşleştirme elde edilir.

Key Concept

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri
Rate this question