Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye Ekonomisini Etkileyen Coğrafi Faktörler

Türkiye haritasında numaralandırılarak gösterilen üç yörenin baskın fiziki coğrafya özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

YöreYer Şekilleriİklim ÖzellikleriArazi / Toprak Yapıs��
IEngebeli ve dağlık, kıyıya paralel uzanan yüksek dağ sırasıYıllık yağış miktarı yüksek, her mevsim nemliKilli ve kireçli bünye, yamaç dengesi hassas
IISade yer şekilleri, geniş düzlükler ve ovalarKurak ve yarı kurak, yaz sıcaklığı yüksekKireçli, tuzlu ve organik maddece fakir
IIIEngebeli yer şekilleri, yüksek platolar ve derin vadilerYaz yağışları alan sert karasal iklimÇernezyom (kara topraklar) ve alpin çayırlar

Bu yörelerin fiziki coğrafi özellikleri ile ekonomik faaliyetleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I numaralı yörede dağların uzanış doğrultusu ve engebeli yer şekilleri, kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımı zorlaştırarak sanayi yatırımlarının kıyı şeridinde dar bir alana sıkışmasına neden olmuştur.
  2. B
    II numaralı yörede yer şekillerinin sade olması ulaşım ve tarımda makine kullanımını kolaylaştırsa da nadas alanlarının geniş yer kaplaması su kaynaklarının yetersizliği ile ilişkilidir.
  3. III numaralı yörede yüksek verimli çernezyom topraklarının bulunması, iklim koşullarının elverişliliği sayesinde bu yöreyi Türkiye'nin en önemli sebze ve meyve tarım merkezlerinden biri haline getirmiştir.Answer
  4. D
    I numaralı yörede killi toprak yapısı, yüksek eğim ve aşırı yağışın birleşmesi heyelan riskini artırarak hem yerleşim alanlarını hem de karayolu ulaşım ağını olumsuz etkilemektedir.
  5. E
    III numaralı yörede yaz yağışlarının gür alpin çayırlarını desteklemesi, mera hayvancılığı faaliyetlerinin gelişmesini sağlayarak bölge ekonomisinin temelini oluşturmuştur.

Answer

III numaralı yörede yüksek verimli çernezyom topraklarının bulunmasının yöreyi Türkiye'nin en önemli sebze ve meyve tarım merkezlerinden biri haline getirdiği ifadesi söylenemez.
Tabloda III numaralı yöre olarak belirtilen alan Kuzeydoğu Anadolu (Erzurum-Kars) platolarını temsil etmektedir. Bu alanda dünyanın en verimli yerli topraklarından olan çernezyomlar (kara topraklar) bulunmasına rağmen, yükseltinin fazla olmasına bağlı olarak sert karasal iklim koşulları hakimdir. Yaz mevsimi oldukça kısa ve serin geçer. Bu durum, bölgede sebze ve meyve tarımı gibi yüksek sıcaklık ve uzun yetişme dönemi isteyen tarımsal faaliyetleri sınırlandırmıştır. Bölge ekonomisi toprak verimliliğine dayalı tarımdan ziyade, yaz yağışlarıyla yeşeren gür çayırlar sayesinde büyükbaş mera hayvancılığına yönelmiştir. Dolayısıyla, bu yörenin önemli bir sebze ve meyve tarım merkezi olduğu iddiası söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki verileri ve coğrafi özellikleri analiz etme.
I numaralı yörenin Doğu Karadeniz kıyı kuşağı, II numaralı yörenin İç Anadolu (Konya çevresi) ovaları, III numaralı yörenin ise Kuzeydoğu Anadolu (Erzurum-Kars) platoları olduğu tespit edilir.
Soruda verilen özelliklerin Türkiye coğrafyasındaki hangi bölgelerle eşleştiğini bulmak doğru yorumlama için gereklidir.
2
Yörelerin fiziki şartlarının ekonomik faaliyetlere etkisini değerlendirme.
I'de dağlık yapının sanayi alanlarını kıyıya sıkıştırdığı; II'de düz arazinin makineleşmeye uygun olduğu fakat kuraklığın nadası artırdığı; III'te ise sert karasal iklim ve yaz yağışlarının alpin çayırlara ve büyükbaş mera hayvancılığına yol açtığı belirlenir.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu tablodaki fiziki parametrelerle karşılaştırmak için bu adım gereklidir.
3
Toprak ve iklim ilişkisindeki sınırlayıcı faktörü belirleme.
Çernezyom toprakların çok verimli olduğu bilgisi doğru olsa da, Kuzeydoğu Anadolu'da tarımsal üretimi belirleyen asıl sınırlandırıcı faktörün toprak verimliliği değil, sıcaklık yetersizliği ve kısa yaz süresi (sert karasal iklim) olduğu ortaya konur.
Toprağın verimli olmasının her zaman yüksek tarımsal çeşitlilik ve sebze/meyve tarımı anlamına gelmeyeceğini, iklimin sınırlandırıcı etkisini kavramak için bu analiz yapılır.

Key Concept

İklim ve yer şekillerinin tarımsal ve hayvansal faaliyetler üzerindeki sınırlayıcı etkisi ile toprak verimliliği-iklim etkileşimi.
Rate this question

Topics

Türkiye Ekonomisini Etkileyen Coğrafi Faktörler

More questions from this topic