Examkin

Question

Difficulty: Very hardAtabetü'l-Hakayık

İslamiyet'in kabulünden sonraki ilk yazılı ürünler olan Geçiş Dönemi eserleri, hem eski Türk şiir geleneğinin hem de yeni kabul edilen İslami kültürün izlerini bünyesinde barındırır. Bu dönemin önemli yapıtlarından biri olan Atabetü'l-Hakayık ile ilgili;

I. Giriş kısmında yer alan tevhit, münacat, naat ve methiye bölümlerinde beyit nazım birimi; bilginin önemi, cehaletin zararları, cömertlik gibi ahlaki konuların ele alındığı asıl bölümlerde ise dörtlük nazım birimi tercih edilmiştir.
II. Hem biçim hem içerik bakımından Kutadgu Bilig ile büyük benzerlik gösteren eser, onunla aynı aruz kalıbıyla (feu^lu¨n feu^lu¨n feu^lu¨n feu^lfeûlün\ feûlün\ feûlün\ feûl) yazılmış didaktik bir siyasetnamedir.
III. Karahanlılar Dönemi'nde Edip Ahmet Yükneki tarafından Hakaniye Türkçesiyle kaleme alınmış ve dönemin askeri valilerinden/emirlerinden Dad İspehsalar Bey'e sunulmuştur.
IV. İslamiyet öncesi Türk şiir geleneğinde görülen dize başı kafiyesi (aliterasyon) ve heceyi andıran ritim unsurları ile Arap-Fars edebiyatından alınan aruz ölçüsü ve beyit gibi yeni şekil özellikleri bir arada kullanılmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    I ve II
  2. B
    I ve III
  3. I, III ve IVAnswer
  4. D
    II, III ve IV
  5. E
    III ve IV

Answer

I, III ve IV numaralı yargıların yer aldığı seçenek
I, III ve IV numaralı yargıların yer aldığı seçenek doğrudur. Eserin giriş kısmında beyit, asıl kısımlarında dörtlük kullanılmış (I); Edip Ahmet Yükneki tarafından Hakaniye Türkçesiyle yazılıp Dad İspehsalar Bey'e sunulmuş (III); dize başı kafiyesi ile aruz ölçüsü gibi eski ve yeni unsurlar bir arada kullanılmıştır (IV).

Step-by-Step Solution

1
Atabetü'l-Hakayık'ın giriş ve asıl bölümlerinin nazım birimi yapısını incelemek.
I. öncüldeki giriş kısmında beyit, asıl konunun işlendiği kısımlarda ise dörtlük kullanıldığı bilgisi doğrudur. Eser 40 beyit ve 101 dörtlükten oluşmaktadır.
Eserin yapısal bütünlüğünü doğrulamak.
2
II. öncüldeki tür, dönem ve aruz kalıbı iddialarını analiz etmek.
Eser bir siyasetname değildir, ahlak ve öğüt kitabıdır. Kutadgu Bilig ile aynı dönemde değil, bir sonraki yüzyılda yazılmıştır ve aruzun 'mefâîlün mefâîlün feûlün' kalıbıyla yazılmıştır. Dolayısıyla II. öncül yanlıştır.
Eserin edebi tür ve vezin özelliklerindeki yanlışlıkları tespit etmek.
3
III. öncüldeki yazar, dil ve ithaf edilen kişi bilgilerini denetlemek.
Eser, Edip Ahmet Yükneki tarafından Hakaniye Türkçesiyle yazılmış ve Dad İspehsalar Bey'e sunulmuştur. Bu bilgi tamamen doğrudur.
Eserin tarihi ve künye bilgilerinin doğruluğunu saptamak.
4
IV. öncüldeki geleneksel ve İslami ögelerin sentezini incelemek.
Eserde heceye benzer ritim, dize başı kafiyeleri (aliterasyon) gibi hece şiiri gelenekleri ile aruz ölçüsü ve beyit gibi yeni unsurlar bir aradadır. Bu sentez geçiş dönemi için doğrudur.
Eserin geçiş dönemi niteliğini taşıyıp taşımadığını doğrulamak.

Key Concept

Atabetü'l-Hakayık'ın biçimsel, içeriksel ve dönemsel özellikleri
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Atabetü'l-Hakayık

More questions from this topic