Question

Difficulty: MediumÂşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Aşağıda sol sütunda verilen âşık edebiyatı dörtlüklerini, hece ölçüsü, ��slup ve konu özelliklerini dikkate alarak sağ sütundaki doğru nazım biçimi ve türüyle eşleştiriniz.

  • Behey elâ gözlü dilber
    Vaktin geçer demedim mi
    Harami olmuş gözlerin
    Yollar keser demedim mi
    Varsağı (8'li hece ölçüsü ve 'behey' ünlemiyle söylenmiş, yiğitçe/pervasızca eda taşır)
  • Sabahtan uğradım ben bir güzele
    Gözleri benziyor taze gazele
    Meyil vermem senden gayrı güzele
    Aklımı başımdan aldı gidiyor
    Koşma - Güzelleme (11'li hece ölçüsüyle yazılmış, aşk ve sevgi temalıdır)
  • Bir tımar verene bin yalan söyler
    Eşek sırtındaki beylere bakın
    Fakir halkın hakkın elinden eyler
    Haram lokma yiyen beylere bakın
    Koşma - Taşlama (11'li hece ölçüsüyle yazılmış, toplumsal eleştiri içerir)
  • Kömür gözlüm kömür gözlüm
    Yoldan haber soran var mı
    Hicranıyla yanan özüm
    Benim gibi duran var mı
    Semai - Güzelleme (8'li hece ölçüsüyle yazılmış, sevgi temalı, ezgili bir türdür)

Answer

Birinci dörtlük Varsağı ile, ikinci dörtlük Koşma - Güzelleme ile, üçüncü dörtlük Koşma - Taşlama ile, dördüncü dörtlük ise Semai - Güzelleme ile eşleşir.
Verilen dörtlükler hece sayıları, ana temaları ve dil özellikleri yönünden incelendiğinde; 'Behey' ünlemiyle başlayan 8'li dörtlük varsağıyla; 11'li hece ölçüsündeki aşk konulu dörtlük koşma-güzellemeyle; 11'li hece ölçüsündeki toplumsal yergili dörtlük koşma-taşlamayla ve 8'li hece ölçüsündeki aşk konulu dörtlük ise semai-güzellemeyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Dörtlüklerin hece sayılarını belirlemek amacıyla ünlü harfleri sayarak hece ölçülerini bulma
Birinci ve dördüncü dörtlüklerin 8'li hece ölçüsüyle; ikinci ve üçüncü dörtlüklerin ise 11'li hece ölçüsüyle yazıldığı tespit edilir.
Âşık edebiyatında koşma 11'li, semai ve varsağı ise 8'li hece ölçüsüyle yazıldığı için bu adım nazım biçimlerini ayırt etmemizi sağlar.
2
8'li hece ölçüsüne sahip birinci ve dördüncü dörtlüklerin üslup ve ünlem özelliklerini inceleme
Birinci dörtlükteki 'Behey' ünlemi ve meydan okuyan eda onun varsağı olduğunu, dördüncü dörtlükteki lirik aşk teması ise semai olduğunu gösterir.
Semai ile varsağı hece ölçüsü bakımından aynı olsa da varsağılar kendine has 'bre, hey, behey' gibi ünlemler barındırır.
3
11'li hece ölçüsüne sahip ikinci ve üçüncü dörtlüklerin temalarını analiz ederek nazım türlerini belirleme
İkinci dörtlükte sevgili ve aşk (güzelleme) işlenirken, üçüncü dörtlükte rüşvetçi ve yalancı yöneticiler yerilmektedir (taşlama).
Koşma nazım biçimi, işlediği konuya göre güzelleme, koçaklama, taşlama ve ağıt gibi farklı nazım türlerine ayrılır.

Key Concept

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türlerinin Hece Ölçüsü, Üslup ve Konu Özelliklerine Göre Sınıflandırılması
Estimated Time:2m 0s
Rate this question