Question

Difficulty: MediumServet-i Fünun Şiiri ve Temsilcileri

Servet-i Fünun Dönemi Türk şiirinin estetik ve tematik çeşitliliğini kavramak amacıyla sol sütunda verilen şiir parçalarını, sağ sütunda yer alan estetik yönelim ve temsilci açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • "Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş,
    Eşini gaib eyleyen bir kuş
    Gibi kar..."
    (Günümüz Türkçesi: Bir beyaz titreyiş, dumanlı bir uçuş; eşini kaybetmiş bir kuş gibi kar...)
    Cenap Şahabettin'in, doğadaki bir doğa olayını (kar yağışını) müzikal unsurlar, alışılmamış bağdaştırmalar ve sembolist bir duyarlıkla içselleştirerek betimlediği bireysel şiir anlayışı.
  • "Örtün, evet ey hâile, örtün, evet ey şehr;
    Örtün ve ebedî uyu, ey fâci'-i dehr..."
    (Günümüz Türkçesi: Örtün, evet ey facia, ��rtün, evet ey şehir; örtün ve sonsuza dek uyu, ey dünyanın günahkârı/faciası...)
    Tevfik Fikret'in, dönemin siyasi baskılarına karşı duyduğu öfkeyi ve İstanbul'un ahlaki çöküşünü karamsar ve lanetleyici bir dille tasvir ettiği toplumsal/eleştirel şiir anlayışı.
  • "Yüklen o ağır kütleyi, evet fikri, zekâyı,
    Gösteriver halkına bir parça ziyâyı!"
    (Günümüz Türkçesi: O ağır kütleyi, yani fikri ve zekâyı yüklen; halkına bir parça ışık gösteriver!)
    Tevfik Fikret'in, topluma ve aydın gençliğe rehberlik etme misyonunu üstlendiği, Batılılaşma ve bilim yolunda ilerleme ülküsünü sembolik bir kahraman üzerinden anlattığı didaktik/toplumsal şiir anlayışı.
  • "Süzülür mavi bir duman gibi şeb,
    Gecenin bağrına döküldü zehep..."
    (Günümüz Türkçesi: Gece mavi bir duman gibi süzülür, gecenin bağrına altınlar döküldü...)
    Cenap Şahabettin'in, akşam ve gece vakitlerindeki doğa görünümlerini renkler, ışıklar ve parnasyen bir resimsel titizlikle tasvir ettiği bireysel-estetik şiir anlayışı.

Answer

Eşleşmeler şu şekildedir: Kar yağışı betimlemesiyle bilinen dize Cenap Şahabettin'in sembolist doğa şiiri açıklamasıyla; İstanbul'u hedef alan dize Tevfik Fikret'in toplumsal/eleştirel şiiriyle; gençliğe hitap eden dize Tevfik Fikret'in didaktik/toplumsal şiiriyle; gece ve ışık tasvirleri barındıran dize ise Cenap Şahabettin'in bireysel-estetik parnasyen tasviriyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; 'Bir beyaz lerze...' ile başlayan doğa tasviri Cenap Şahabettin'in sembolist kar yağışı betimlemesiyle; 'Örtün, evet ey hâile...' dizesi Tevfik Fikret'in İstanbul'u ahlaki çöküşü üzerinden eleştirdiği toplumsal şiiriyle; 'Yüklen o ağır kütleyi...' dizesi Tevfik Fikret'in aydın gençliğe ışık götürme misyonunu aşıladığı didaktik şiiriyle; 'Süzülür mavi bir duman...' dizesi ise Cenap Şahabettin'in akşam görünümlerini parnasyen resimsel titizlikle yansıttığı bireysel şiiriyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Şiir parçalarının dil, üslup ve içerik özelliklerinin tespiti.
Birinci ve dördüncü parçalarda doğa tasvirleri ve bireysel duyarlılık (kar, gece); ikinci ve üçüncü parçalarda ise toplumsal yergi ve aydınlanma çağrısı (İstanbul eleştirisi, gençliğe rehberlik) tespit edilmiştir.
Şairlerin sanat çizgisi (Fikret'in toplumsal, Cenap'ın bireysel) ile şiirlerin içerikleri arasında doğrudan ilişki kurmak gerekir.
2
Eser-şair eşleştirmelerinin yapılması.
Birinci parça Cenap Şahabettin'in 'Elhan-ı Şita' şiiriyle, ikinci parça Tevfik Fikret'in 'Sis' şiiriyle, üçüncü parça Tevfik Fikret'in 'Promete' şiiriyle, dördüncü parça ise Cenap Şahabettin'in 'Yakazat-ı Leyliye' şiiriyle eşleşir.
Edebi metinlerin anahtar kelimeleri ve dil içi çevirileri şiirlerin hangi ünlü Servet-i Fünun eserine ait olduğunu açıkça göstermektedir.
3
Eserlerin temsil ettikleri şiir anlayışlarıyla ilişkilendirilmesi.
Tevfik Fikret'in eserleri toplumsal-eleştirel ve didaktik özellikler taşırken, Cenap Şahabettin'inkiler müzikal (sembolist) ve resimsel (parnasyen) bireysel niteliklere sahiptir.
Servet-i Fünun şiirinin iki büyük ismi arasındaki en temel ayrım, Fikret'in sosyal meselelere yönelmesi, Cenap'ın ise estetik saflığı korumasıdır.

Key Concept

Servet-i Fünun şiirinde Tevfik Fikret'in toplumsal/didaktik yönü ile Cenap Şahabettin'in bireysel/estetik (Sembolizm ve Parnasizm) yönünün karşılaştırılması.
Rate this question