İnsan Fizyolojisi

271 questions

Question 141Question

İnsan vücudunun hastalık yapıcı etkenlere karşı korunmasında görev yapan bağışıklık sisteminde, bağışıklığın kazanılma yolları ile ilgili bazı durumlar aşağıda verilmiştir:

I. Laboratuvar ortamında zayıflatılmış patojenlerin aşı yoluyla sağlıklı bir bireye verilmesi
II. Belirli bir hastalığa karşı başka bir canlıda üretilmiş hazır antikorların serum içinde hastaya aktarılması
III. Anneden bebeğe plasenta ya da anne sütü aracılığıyla antikor geçişinin sağlanması

Buna göre, yukarıdaki durumlardan hangileri bireyde aktif bağışıklık sağlayarak ilgili antijenle tekrar karşılaşıldığında hafıza (bellek) hücreleri aracılığıyla daha hızlı ve güçlü bir tepki verilmesine olanak tanır?

Show answer & explanation

Answer: Yalnız I

Answer

Aktif bağışıklığı ve bellek hücresi oluşumunu yalnızca zayıflatılmış antijen içeren aşı uygulaması temsil eder.
Aktif bağışıklık, vücudun hastalık etkeniyle (antijen) bizzat karşılaşması sonucu kendi savunma araçlarını üretmesidir. Aşı, vücuda zayıflatılmış antijen vererek B ve T lenfositlerinin uyarılmasını ve bu sayede ikincil bağışıklığı sağlayacak bellek hücrelerinin oluşmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Aktif ve pasif bağışıklık tanımlarını karşılaştırın.
Aktif bağışıklıkta vücut antijeni tanır ve kendi antikorunu/bellek hücrelerini üretir. Pasif bağışıklıkta ise vücuda dışarıdan hazır antikor verilir.
Bağışıklığın uzun süreli olup olmadığını belirleyen temel faktör budur.
2
Öncüllerdeki durumların hangi gruba girdiğini belirleyin.
I. durum aktif (aşı), II. durum pasif (serum), III. durum pasif (doğal yolla hazır antikor) bağışıklıktır.
Her yöntemin etki mekanizması farklıdır.
3
Hafıza hücresi oluşumuna göre seçim yapın.
Yalnızca aktif bağışıklık (I) bellek hücrelerinin oluşmasını sağlar.
Bellek hücreleri, bağışıklık sisteminin ilgili antijene karşı aktif bir tepki (primer yanıt) vermesi sonucu oluşur.

Key Concept

Aktif bağışıklıkta antijen girişi ile bellek hücreleri oluşurken, pasif bağışıklıkta hazır antikor kullanımıyla sadece geçici koruma sağlanır.

Practice More

Bağışıklık sisteminin özgül olmayan savunma hatları (1. ve 2. hat) ile özgül savunma hattını (3. hat) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 142Question

İnsan vücuduna giren hastalık yapıcı etkenlere karşı oluşturulan bağışıklık tepkileri ile ilgili,

I. Fagositoz yapan hücreler ve interferon salgılanması, savunmanın ikinci hattında yer alan özgül olmayan mekanizmalardır.
II. B lenfositlerinin plazma hücrelerine dönüşerek antikor üretmesi, hümoral (sıvısal) bağışıklık kapsamında değerlendirilir.
III. Antijenle ilk karşılaşma sonucunda oluşan hafıza (bellek) hücreleri, pasif bağışıklığın kalıcı olmasını sağlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Savunmanın ikinci hattı özgül olmayan mekanizmaları, B lenfositleri ise özgül bağışıklığın hümoral kısmını oluşturur; ancak hafıza hücreleri sadece aktif bağışıklıkta görülür.
Doğru seçenek olan 'I ve II', savunmanın ikinci hattının (fagositoz, interferon) özgül olmadığını ve B lenfositlerinin antikor yoluyla sıvısal bağışıklık sağladığını doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Savunma hatlarını ve özgül olma durumunu analiz et.
Fagositoz yapan hücreler, doğal katil hücreler, iltihaplanma ve interferonlar savunmanın ikinci hattıdır ve antijen ayrımı yapmadıkları için özgül değildir. (I. ifade doğru)
Vücudun genel savunma mekanizmalarını ayırt etmek.
2
Özgül bağışıklık çeşitlerini ve lenfosit görevlerini incele.
B lenfositleri antijenle uyarılınca plazma hücrelerine dönüşür ve antikor salgılar. Antikorlar kan plazmasında ve lenf sıvısında bulunduğu için buna hümoral (sıvısal) bağışıklık denir. (II. ifade doğru)
Lenfositlerin bağışıklık sistemindeki rolünü belirlemek.
3
Aktif ve pasif bağışıklık arasındaki farkları değerlendir.
Hafıza (bellek) hücreleri, vücudun antijeni tanımasıyla (hastalık geçirme veya aşılanma) oluşur ve aktif bağışıklık sağlar. Serum ile kazanılan pasif bağışıklıkta hafıza hücresi oluşmaz ve koruma geçicidir. (III. ifade yanlış)
Bağışıklık kazanma yollarının kalıcılığını sorgulamak.

Key Concept

Bağışıklık Sisteminde Savunma Hatları ve Kazanılmış Bağışıklık

Practice More

Aktif ve pasif bağışıklık arasındaki farkları pekiştirmek için 'zamana bağlı antikor değişimi' grafiklerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 143Question

Sağlıklı bir insanda kılcal damar boyunca gerçekleşen madde alışverişi Starling hipotezi ile açıklanır. Karaciğer yetmezliği yaşayan bir bireyde, plazma proteinlerinin (özellikle albümin) sentezinin azalması nedeniyle kanın protein ozmotik basıncı normal değeri olan 25 mmHg25\ mmHg'den 15 mmHg15\ mmHg seviyesine düşmüştür. Bu bireyin kılcal damarındaki kan basıncı ise normal değerleri olan atardamar ucunda 40 mmHg40\ mmHg, toplardamar ucunda ise 15 mmHg15\ mmHg olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu bireyin kılcal damar yatağında gerçekleşen madde alışverişi ve dolaşım süreçleriyle ilgili;

I. Kılcal damarın atardamar ucundan doku sıvısına doğru gerçekleşen süzülme (filtrasyon) hızı artar.
II. Kılcal damarın toplardamar ucunda doku sıvısından kana doğru gerçekleşen net geri emilim (absorpsiyon) durur.
III. Doku sıvısı hacminin artışına bağlı olarak lenf sisteminin kılcal damarlarından birim zamanda geçen sıvı miktarı artar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Süzülme hızının artması, toplardamar ucunda net geri emilimin durması ve lenf sıvısı miktarının artması ifadelerinin tamamı doğrudur.
Karaciğer yetmezliğinde albümin gibi plazma proteinlerinin sentezi azalır. Bu durum kan protein ozmotik basıncını düşürür. Atardamar ucunda kan basıncı ile ozmotik basınç farkı (4015=25 mmHg40 - 15 = 25\ mmHg) normalden daha yüksek bir süzülme basıncı yaratarak filtrasyon hızını artırır. Toplardamar ucunda ise kan basıncı ile ozmotik basınç eşitlendiğinden (1515=0 mmHg15 - 15 = 0\ mmHg) net geri emilim gerçekleşmez ve durur. Doku sıvısında biriken fazla sıvıyı uzaklaştırmak amacıyla lenf kılcallarının sıvı emilimi ve lenf sıvısının akış hızı artar. Dolayısıyla tüm öncüller doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Atardamar ucundaki süzülme (filtrasyon) basıncının hesaplanması
Normalde atardamar ucundaki net süzülme basıncı: 4025=15 mmHg40 - 25 = 15\ mmHg (dışarı doğru) iken, protein sentezinin azalmasıyla bu değer 4015=25 mmHg40 - 15 = 25\ mmHg (dışarı doğru) değerine yükselir.
Süzülme hızı, kılcal damar kan basıncı ile kan protein ozmotik basıncı arasındaki farkla doğru orantılıdır.
2
Toplardamar ucundaki net geri emilim (absorpsiyon) basıncının hesaplanması
Normalde toplardamar ucunda net emilim basıncı: 2515=10 mmHg25 - 15 = 10\ mmHg (içeri doğru) iken, protein ozmotik basıncının 15 mmHg15\ mmHg'ye düşmesiyle net emilim basıncı 1515=0 mmHg15 - 15 = 0\ mmHg olur ve net geri emilim durur.
Geri emilim, kan protein ozmotik basıncının kan basıncından yüksek olduğu durumda içeri doğru gerçekleşen net kuvvete bağlıdır.
3
Doku sıvısı miktarı ve lenf dolaşımı ilişkisinin kurulması
Artan süzülme ve duran geri emilim nedeniyle doku sıvısı miktarı hızla artar (ödem). Lenf kılcalları, bu fazla doku sıvısını emerek kan dolaşımına katmak için daha fazla çalışır ve lenf sıvısı akış hızı ile miktarı artar.
Lenf sisteminin temel görevlerinden biri dokularda biriken fazla sıvı ve proteinleri toplayarak ödem oluşumunu engellemeye çalışmaktır.

Key Concept

Starling hipotezine göre kılcal damarlarda madde alışverişi, kan basıncı ile kan protein ozmotik basıncı arasındaki dengeye dayanır. Plazma proteinlerinin azalması süzülmeyi artırıp geri emilimi azaltarak ödeme yol açar; lenf sistemi ise bu sıvıyı uzaklaştırmak için daha fazla sıvı taşır.
Question 144Question

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) sürecinde meydana gelen mekanik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Diyafram kası kasılarak düzleşir ve göğüs boşluğu hacmi artar.

Answer

Soluk alma sırasında diyafram kasılarak düzleşir ve bu durum göğüs boşluğu hacminin artmasını sağlar.
Soluk alma (inhalasyon) sırasında diyafram kası ve dış kaburgalar arası kaslar eş zamanlı olarak kasılır. Diyafram kasıldığında aşağı doğru hareket ederek düzleşir. Bu hareket, göğüs boşluğunun hacmini artırır. Hacim artışı, akciğer iç basıncının atmosfer basıncının altına düşmesine neden olur ve hava yüksek basınçtan düşük basınca doğru hareket ederek akciğerlere dolar.

Step-by-Step Solution

1
Kas faaliyetlerini belirle.
Diyafram ve dış kaburgalar arası kaslar kasılır.
Soluk alma aktif bir süreçtir ve solunum kaslarının kasılmasıyla başlar.
2
Hacim değişimini analiz et.
Göğüs boşluğu hacmi artar.
Diyaframın düzleşmesi ve kaburgaların yukarı kalkması göğüs kafesini genişletir.
3
Basınç ve hava akışı ilişkisini kur.
Pakcig˘er<PatmosferP_{akciğer} < P_{atmosfer} durumu oluşur ve hava içeri dolar.
Hacim arttığında akciğer iç basıncı düşer, bu da dışarıdaki havanın akciğerlere dolmasını sağlar.

Key Concept

Soluk Alma Mekanizması
Estimated Time:45s
Question 145Question

Sağlıklı bir insanda gerçekleşen soluk alma (inhalasyon) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Diyafram kası gevşer ve kubbeleşir.

Answer

Soluk alma sırasında diyafram kası kasılarak düzleşir; gevşeyerek kubbeleşmesi ise soluk verme sürecine aittir.
Soluk alma (inhalasyon) sırasında diyafram kası ve kaburgalar arası kaslar kasılır. Diyafram kasıldığında aşağı doğru düzleşir, bu da göğüs boşluğu hacmini artırır. Seçeneklerde belirtilen 'gevşeme ve kubbeleşme' durumu ancak soluk verme (ekshalasyon) sırasında gerçekleşen bir olaydır.

Step-by-Step Solution

1
Soluk alma mekanizmasındaki kas hareketlerini incelemek.
Soluk alma sırasında diyafram ve kaburgalar arası kasların kasıldığı belirlenir.
Soluk alma aktif bir olaydır ve enerji harcanarak kasların kasılmasını gerektirir.
2
Göğüs boşluğu hacmi ve basınç ilişkisini değerlendirmek.
Kasılmalar sonucunda göğüs boşluğu hacminin arttığı ve buna bağlı olarak akciğer iç basıncının düştüğü saptanır.
Hacim artışı gazların yayılması için daha fazla alan yaratarak basıncı düşürür.
3
Hava akış yönünü belirlemek.
Dış atmosfer basıncı, akciğer iç basıncından yüksek olduğu için hava akciğerlere dolar.
Gazlar daima yüksek basınçtan düşük basınca doğru hareket eder.

Key Concept

Soluk alma ve verme mekanizması (Basınç-Hacim ilişkisi)

Practice More

Soluk verme sırasında göğüs ve karın boşluğu basınç değişimlerini inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:45s
Question 146Question

Yoğun egzersiz yapmakta olan sağlıklı bir bireyde, kas hücrelerinin ATPATP ihtiyacını karşılamak amacıyla hem oksijenli solunum hem de laktik asit fermantasyonu hızlanır. Bu süreçte kan pHpH'ının düşmesiyle birlikte hemoglobinin oksijene ilgisi azalır (Bohr etkisi) ve dokulara oksijen bırakılması kolaylaşır. Aşağıdaki grafikte bu durum gösterilmiştir.

Buna göre, bu bireyin fizyolojik durumunda meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Egzersiz sırasında çizgili kas hücrelerinde hızlanan laktik asit fermantasyonu sonucu açığa çıkan CO2CO_2 gazı, kan pHpH'ının düşmesinde ve Bohr etkisinin oluşmas��nda doğrudan rol oynar.

Answer

Egzersiz sırasında çizgili kas hücrelerinde hızlanan laktik asit fermantasyonu sonucu açığa çıkan karbondioksit gazının kan pH'ının düşmesinde ve Bohr etkisinde doğrudan rol oynadığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap, laktik asit fermantasyonunun karbondioksit ürettiğini belirten seçenektir. Çizgili kaslarda laktik asit fermantasyonu sırasında glikozdan laktik asit sentezlenir ve bu reaksiyonda karbondioksit gazı açığa çıkmaz. Kan pH'ının düşmesine neden olan karbondioksit gazı, oksijenli solunum reaksiyonları sonucu üretilir.

Step-by-Step Solution

1
Egzersiz esnasında hücrelerdeki enerji metabolizmasını analiz etmek.
Yoğun egzersiz yapan çizgili kaslarda hem oksijenli solunum hem de laktik asit fermantasyonu gerçekleşir.
Kasların artan enerji ihtiyacını karşılamak için her iki metabolik yolak da aktif hale gelir.
2
Laktik asit fermantasyonunun ürünlerini belirlemek.
Laktik asit fermantasyonunun net tepkimesinde laktik asit ve ATP üretilir, karbondioksit gazı çıkışı gerçekleşmez.
Laktik asit üç karbonlu bir moleküldür ve piruvattan laktik asit oluşurken karbondioksit çıkışı olmaz.
3
Kan pH'ını düşüren asıl kaynağı belirlemek.
Kanda biriken karbondioksit gazı sadece oksijenli solunum reaksiyonları sonucu üretilir ve suyla birleşerek karbonik asit üzerinden pH'ı düşürür.
Karbondioksit solunum yolağında Krebs döngüsü ve piruvat oksidasyonu aşamalarında açığa çıkar.
4
Solunum merkezlerinin uyarılmasını ve soluk alışveriş mekanizmasını incelemek.
Kan pH'ının düşmesi omurilik soğanı ve ponstaki kemoreseptörleri uyararak diyafram ve kaburgalar arası kaslara giden impuls frekansını artırır ve solunumu hızlandırır.
Vücut, biriken karbondioksiti uzaklaştırmak ve pH dengesini korumak için soluk alıp vermeyi hızlandırarak homeostasis sağlar.
5
Bohr etkisini ve hemoglobinin gaz taşıma özelliklerini değerlendirmek.
Düşük pH hemoglobinin oksijene olan ilgisini azaltır (Bohr sapması) ve dokulara daha fazla oksijen bırakılır. Akciğerlerde ise karbondioksit atılınca pH yükselir ve oksihemoglobin doygunluğu maksimuma ulaşır.
Bu mekanizma dokuların ihtiyacına göre oksijen dağıtımını optimize eder.

Key Concept

Solunum gazlarının taşınması, Bohr etkisi, laktik asit fermantasyonu ve solunum mekanizmasının denetimi.
Estimated Time:3m 0s
Question 147Question

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) süreci gerçekleşirken vücutta bir dizi mekanik değişim meydana gelir. Buna göre, soluk alma sırasında gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Diyafram kası kasılarak düzleşir.

Answer

Soluk alma sürecinde diyafram kası kasılarak düzleşir.
Sağlıklı bir bireyde soluk alma süreci aktif bir olaydır. Bu sırada diyafram kası kasılarak başlangıçtaki kubbe formundan düz bir forma geçer. Bu değişim, göğüs kafesinin genişlemesini ve akciğerlerin genişleyerek iç basıncının düşmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Soluk alma mekanizmasının temel kas hareketlerini belirleme.
Soluk alma sırasında diyafram ve dış kaburgalar arası kaslar kasılır.
Göğüs boşluğunu genişletmek için kas gücüne ihtiyaç duyulur.
2
Hacim ve basınç ilişkisini değerlendirme.
Göğüs hacmi artar, buna bağlı olarak akciğer iç basıncı düşer.
Boyle-Mariotte yasasına göre hacim arttığında basınç azalır, böylece dışarıdaki hava akciğerlere dolar.
3
Diyaframın şekil değişikliğini analiz etme.
Gevşekken kubbe şeklinde olan diyafram, kasıldığında düzleşir.
Diyaframın düzleşmesi göğüs boşluğunun dikey hacmini artırarak nefes almayı sağlar.

Key Concept

Soluk Alma (İnhalasyon) Mekanizması
Question 148Question

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Soluk alma sırasında gerçekleşen olayların doğru sıralaması; önce diyaframın kasılması, ardından göğüs hacminin artması, buna bağlı olarak akciğer iç basıncının düşmesi ve son olarak havanın içeri girmesi şeklindedir.
Soluk alma aktif bir süreçtir ve diyafram kasının kasılmasıyla başlar. Diyafram kasıldığında göğüs boşluğu genişler, bu da akciğerlerin genişlemesine ve hacminin artmasına yol açar. Artan hacim nedeniyle düşen iç basınç, dışarıdaki yüksek basınçlı havanın içeri girmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Kas faaliyetinin başlaması
Diyafram kası kasılarak düzleşir.
Solunum merkezinden gelen sinyaller diyaframın aktif olarak kasılmasını sağlar.
2
Hacim değişikliği
Göğüs kafesi genişler ve göğüs boşluğu hacmi artar.
Diyaframın düzleşmesi ve kaburgalar arası kasların kasılması göğüs kafesinin hacmini fiziksel olarak genişletir.
3
Basınç dengesinin değişmesi
Akciğer iç basıncı atmosfer basıncından daha düşük hale gelir.
Kapalı bir kaptaki gazın hacmi artarsa, birim hacme düşen çarpma sayısı yani basınç azalır.
4
Gaz akışı
Hava akciğerlere dolar.
Atmosfer basıncı iç basınçtan yüksek olduğu için hava, basınç farkı nedeniyle kendiliğinden içeri akar.

Key Concept

Soluk alma mekanizması (Hacim-Basınç ilişkisi)

Alternative Method

Bu tür sıralama sorularında 'Neden-Sonuç' zinciri kurmak faydalıdır. Kasılma (Neden) → Hacim Artışı (Sonuç/Yeni Neden) → Basınç Azalması (Sonuç/Yeni Neden) → Hava Girişi (Final Sonuç).
Estimated Time:45s
Question 149Question

Sağlıklı bir insanda, göze gelen ışık uyarısının retinada algılanıp uç beyinde görüntü olarak yorumlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama: Işığın rodopsini aktifleştirmesi (1), fotoreseptörün hiperpolarizasyonu (2), bipolar ve ganglion hücrelerinin uyarılması (3), optik sinirlerin talamusta sinaps yapması (4) ve talamustan çıkan nöronların impulsları görme korteksine iletmesi (5) şeklindedir.
Doğru sıralama, ışığın rodopsini aktifleştirmesiyle başlar. Bunu sırasıyla sodyum kanallarının kapanıp fotoreseptörün hiperpolarize olması, bipolar hücrelerin uyarılması ve ganglion hücrelerinde aksiyon potansiyelinin oluşması takip eder. Sonrasında impulslar optik kiyazma ve talamus (lateral genikulat çekirdek) yoluyla uç beyindeki görme korteksine iletilerek algılanır.

Step-by-Step Solution

1
Görme sürecini başlatan ilk fotokimyasal tepkimeyi belirleme
Işığın fotoreseptörlerdeki rodopsin pigmentini retinal ve opsine ayrıştırması gerçekleşir.
Işık uyarısının elektriksel sinyale dönüşebilmesi için öncelikle reseptördeki pigmentin fotonları soğurarak aktifleşmesi gerekir.
2
Fotoreseptör hücresindeki membran potansiyeli değişimini analiz etme
Hücre zarındaki sodyum kanalları kapanarak fotoreseptör hücresi hiperpolarize olur ve nörotransmitter salınımı azalır.
Diğer birçok duyu reseptörünün aksine, fotoreseptörler ışık uyarısı aldıklarında depolarize değil hiperpolarize olurlar.
3
Retinadaki diğer nöron tabakalarındaki sinyal iletim sırasını bulma
Bipolar hücrelerin üzerindeki inhibitör baskı kalkar, depolarize olurlar ve ganglion hücrelerinde aksiyon potansiyeli başlar.
Fotoreseptörün nörotransmitter salınımını azaltması, bipolar hücreleri uyarır; bu da sinyalin ganglion hücrelerine aktarılmasını sağlar.
4
İmpulsların merkezi sinir sistemindeki ara istasyona ulaşma sırasını saptama
Optik sinirler aracılığıyla taşınan impulslar optik kiyazmadan geçip talamusun lateral genikulat çekirdeğindeki nöronlarla sinaps yapar.
Koku duyusu hariç tüm duyusal bilgiler uç beyne ulaşmadan önce talamusta sınıflandırılır ve talamus üzerinden kortekse yönlendirilir.
5
İmpulsun kortekse ulaşması ve algılamanın gerçekleşmesi aşamasını belirleme
Talamustan çıkan nöronlar impulsları uç beyindeki görme korteksine (oksipital lob) ulaştırır ve görüntü algılanır.
Bilinçli algılamanın, değerlendirmenin ve bütünleştirmenin gerçekleştiği nihai merkez uç beyin kabuğudur.

Key Concept

Retinada ışık uyarısıyla gerçekleşen fototransdüksiyon (hiperpolarizasyon mekanizması) ve görsel impulsların talamus üzerinden primer görme korteksine iletim yolu.
Estimated Time:3m 0s
Question 150Question

İnsan solunum sisteminde karbondioksitin (CO2CO_2) doku kılcallarından alveollere taşınması sürecinde gerçekleşen biyokimyasal olaylar ile bu olaylarda doğrudan işlev gören moleküller aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki olay tanımlarını sağ sütundaki doğru moleküllerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Doku kılcallarında alyuvara giren karbondioksitin, karbonik anhidraz enzimi yardımıyla su ile birleşmesi sonucu sentezlenen kararsız ara ürün
Doku kılcallarında üretilen bikarbonat iyonlarının (HCO3HCO_3^-) plazmaya difüzyonuna karşılık, hücre içi elektriksel yükü korumak adına alyuvara giren iyon
Akciğer kılcal damarlarından geçerken alveol boşluğuna verilecek olan karbondioksitin, plazmadan alyuvara dönen bikarbonattan geri üretilmesi sırasında açığa çıkan son ürün
Doku kılcallarındaki karbondioksit hidrasyonu sonucu serbest kalan hidrojen iyonlarının (H+H^+), kan pHpH'ını ölümcül düzeyde düşürmesini engellemek üzere bağlandığı molekül

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki olay tanımları ile sağ sütundaki moleküller sırasıyla şu şekilde eşleşir: Doku kılcallarındaki kararsız ara ürün Karbonik asit (H2CO3H_2CO_3) molekülüdür; elektriksel yükü korumak için alyuvara giren iyon Klorür (ClCl^-) iyonudur; akciğer kılcallarında açığa çıkan son ürün Serbest karbondioksit (CO2CO_2) gazıdır; serbest hidrojen iyonlarını bağlayan molekül ise Hemoglobin (HbHb) proteinidir.
Karbondioksitin kanda taşınması sırasında alyuvar içinde gerçekleşen ardışık reaksiyonlarda; karbondioksit ve suuyun birleşmesiyle karbonik asit oluşur, bikarbonatın plazmaya çıkışıyla klorür içeri girerek elektriksel dengeyi korur, açığa çıkan serbest hidrojen iyonları hemoglobin tarafından tamponlanır ve akciğer kılcallarında bu süreçler tersine işleyerek serbest karbondioksit gazı üretilip alveole verilir.

Step-by-Step Solution

1
Doku kılcallarında karbondioksit taşınmasının ilk basamağını analiz etmek
Doku kılcallarında hücrelerden kana geçen CO2CO_2, alyuvar içine girer ve karbonik anhidraz enzimi yardımıyla su ile birleşerek karbonik asidi (H2CO3H_2CO_3) oluşturur. Bu nedenle 1. tanım Karbonik asit (H2CO3H_2CO_3) ile eşleşir.
CO2CO_2 ve H2OH_2O birleşimi solunum gazlarının kimyasal taşınma sürecindeki ilk ana basamaktır.
2
Alyuvardaki elektriksel yük dengesinin nasıl korunduğunu incelemek
Oluşan karbonik asit H+H^+ ve HCO3HCO_3^- iyonlarına ayrışır. Bikarbonat (HCO3HCO_3^-) plazmaya difüzyonla geçerken alyuvarın elektrik yük dengesini korumak için plazmadan alyuvar içine klorür (ClCl^-) iyonları girer. Bu nedenle 2. tanım Klorür (ClCl^-) iyonu ile eşleşir.
Negatif yüklü bir iyonun hücre dışına çıkışı, yük denkliği için başka bir negatif iyonun içeri girmesini gerektirir.
3
Akciğer kılcallarında tersine dönen reaksiyonları ve nihai gaz çıkışını belirlemek
Akciğer kılcallarında plazmadaki bikarbonat alyuvara girer, H+H^+ ile birleşerek karbonik asidi oluşturur. Karbonik asit ise karbonik anhidrazla su ve karbondiokside parçalanır. Açığa çıkan karbondioksit alveollere geçerek soluk vermeyle dışarı atılır. Bu nedenle 3. tanım Serbest karbondioksit (CO2CO_2) gazı ile eşleşir.
Solunum sisteminin temel amacı vücuttaki atık karbondioksiti serbest gaz halinde vücuttan uzaklaştırmaktır.
4
Serbest hidrojen iyonlarının tamponlanma mekanizmasını saptamak
Karbonik asidin iyonlaşmasıyla oluşan serbest hidrojen (H+H^+) iyonları, kanın asitliğini (pHpH'ını) bozmamak için alyuvar içindeki hemoglobin (HbHb) pigmentine bağlanarak HbHHbH şeklinde taşınır. Bu nedenle 4. tanım Hemoglobin (HbHb) proteini ile eşleşir.
Kan pHpH'ının dar bir aralıkta (7,4) sabit tutulması homeostasi için hayati önem taşır.

Key Concept

Karbondioksitin (CO2CO_2) kanda bikarbonat iyonları şeklinde taşınma mekanizması ve tamponlama reaksiyonları
Question 151Question

Sağlıklı bir insanda, asidik ve yağ bakımından zengin olan kimusun mideden onikiparmak bağırsağına (duodenum) geçmesiyle başlayan süreçte gerçekleşen hormonal ve enzimatik düzenlemelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Onikiparmak bağırsağından salgılanan kolesistokinin pankreası sindirim enzimi salgılaması için, sekretin ise pankreası bikarbonat iyonu salgılaması için uyarır.

Answer

Onikiparmak bağırsağından salgılanan kolesistokinin pankreası sindirim enzimi salgılaması için, sekretin ise pankreası bikarbonat iyonu salgılaması için uyarır.
Kolesistokinin hormonu pankreasın asiner hücrelerini uyararak sindirim enzimlerinin salgılanmasını sağlarken, sekretin hormonu pankreas kanallarındaki hücrelerden bikarbonat iyonlarının salınımını tetikleyerek duodenumun pH değerini yaklaşık 8-8.5 seviyesine çıkarır. Bu iki hormonun eşgüdümlü çalışması ince bağırsaktaki kimyasal sindirim için zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Kimusun içeriği ve ilk hormonal tepkinin analizi
Mideden gelen asidik ve yağlı kimus, duodenum duvarındaki hücreleri uyararak sekretin ve kolesistokinin hormonlarının salgılanmasına yol açar.
Sindirim sisteminin düzenlenmesi, kimusun içeriğine bağlı olarak salgılanan hormonlarla başlar.
2
Hormonların pankreas üzerindeki spesifik etkilerinin belirlenmesi
Sekretin, pankreastan HCO3HCO_3^- (bikarbonat) salgılatarak ortamı bazikleştirir. Kolesistokinin ise pankreastan amilaz, lipaz, tripsinojen gibi sindirim enzimlerinin salgılanmasını sağlar.
Enzimlerin çalışabilmesi için pH dengelenmesi (sekretin etkisi) ve substratların parçalanması için enzim temini (kolesistokinin etkisi) gereklidir.
3
Hormon taşıma mekanizması ve enerji gereksiniminin kontrolü
Hormonlar kanla taşınır ve sindirim reaksiyonlarında (hidroliz) ATP harcanmaz.
Biyolojik sistemlerde hormonlar her zaman kan yoluyla hedef hücreye ulaşır ve hidroliz reaksiyonları ekzergonik/pasif süreçlerdir.

Key Concept

Sindirim sisteminin hormonal düzenlenmesi (Sekretin ve Kolesistokinin etkileşimi)
Estimated Time:2m 0s
Question 152Question

İnsan solunum sisteminde görev alan aşağıdaki yapıları, bu yapıların temel işlevleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Alveol
Hemoglobin
Diyafram
Epiglottis

Matches

Show answer & explanation

Answer

Alveol yapısı gaz değişimi yüzeyiyle, hemoglobin protein yapılı taşıyıcı pigmentle, diyafram soluk alıp vermeyi sağlayan kasla, epiglottis ise soluk borusunu koruyan kapakçıkla eşleşir.
Solunum sistemindeki yapıların her biri kendine özgü bir fonksiyona sahiptir: Alveol gaz değişim birimidir, hemoglobin taşıyıcıdır, diyafram solunum kasıdır ve epiglottis koruyucu kapakçıktır.

Step-by-Step Solution

1
Yapıların temel tanımlarını belirle.
Alveol bir kesecik, hemoglobin bir protein, diyafram bir kas, epiglottis ise bir kapakçıktır.
Eşleştirme yapabilmek için yapıların anatomik ve fizyolojik kategorilerini belirlemek gerekir.
2
İşlevlerle eşleştir.
Kesecik (Alveol) -> Gaz değişimi; Protein (Hemoglobin) -> Gaz taşıma; Kas (Diyafram) -> Hacim değişikliği; Kapakçık (Epiglottis) -> Koruma.
Solunum sistemindeki her bir parçanın sistem bütünlüğündeki spesifik görevi birbiriyle doğrudan ilişkilidir.

Key Concept

Solunum sistemi organlarının yapı ve görev ilişkisi.
Question 153Question

Sağlıklı bir insanın böbrek nefronlarında gerçekleşen süzülme (filtrasyon) olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Glomerulus kılcallarındaki kan basıncı sayesinde gerçekleşen pasif bir olaydır.

Answer

Süzülme, glomerulus kılcallarındaki yüksek kan basıncı sayesinde enerji harcanmadan gerçekleşen pasif bir olaydır.
Sağlıklı bir insanda süzülme, glomerulus kılcallarındaki kan basıncı, Bowman kapsülündeki sıvı basıncı ve kılcal damarların ozmotik basıncından daha yüksek olduğu için gerçekleşir. Bu basınç farkı sayesinde maddeler kendiliğinden Bowman kapsülüne geçer, bu yüzden ATP harcanmaz.

Step-by-Step Solution

1
Süzülme yerinin ve mekanizmasının belirlenmesi
Süzülme, Glomerulus kılcalları ile Bowman kapsülü arasında (Malpighi cismi) gerçekleşir.
İdrar oluşumunun ilk aşaması kanın mekanik olarak süzülmesidir.
2
Enerji kullanımının değerlendirilmesi
Olay kan basıncı farkıyla gerçekleştiği için ATP tüketilmez.
Pasif bir geçiş süreci söz konusudur.

Key Concept

Nefronda süzülme mekanizması

Practice More

Süzülme hızını etkileyen faktörler (kan basıncı, soğuk hava vb.) ve geri emilim sürecindeki aktif taşıma olaylarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 154Question

Sağlıklı bir insanın böbreklerinde süzülme ile nefrona geçen bir üre molekülünün, vücut dışına atılana kadar geçtiği yapılar aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, üre molekülünün izlediği yolu dikkate alarak ilk geçilenden sonuncuya doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Süzülen bir molekül sırasıyla Bowman kapsülü, Henle kulpu, havuzcuk, üreter ve üretra yapılarından geçerek vücut dışına atılır.
Sıralama, nefronun başlangıcından vücut dışına kadar olan anatomik yolu takip eder. Üre molekülü önce Bowman kapsülüne süzülür, ardından nefron kanallarından biri olan Henle kulpundan geçer, böbreğin toplama merkezi olan havuzcuğa ulaşır, üreter kanalıyla mesaneye taşınır ve en son üretra ile dışarı atılır.

Step-by-Step Solution

1
Süzülmenin gerçekleştiği ilk noktayı belirlemek.
Bowman kapsülü
Kan basıncı etkisiyle glomerulus kılcallarından süzülen maddeler doğrudan Bowman kapsülüne geçer.
2
Nefron kanallarındaki ilerlemeyi takip etmek.
Henle kulpu
Süzüntü proksimal tüpten geçtikten sonra nefronun bir parçası olan Henle kulpu boyunca ilerler.
3
Böbrek içi toplama bölgesini tespit etmek.
Havuzcuk (Pelvis)
Distal tüp ve idrar toplama kanallarından geçen idrar, böbreğin orta kısmındaki havuzcukta birikir.
4
İdrarın böbrekten çıkış yolunu belirlemek.
Üreter
Havuzcukta toplanan idrar, üreterler aracılığıyla mesaneye doğru taşınır.
5
Vücuttan atılma noktasını belirlemek.
Üretra
İdrar kesesinde (mesane) depolanan idrar, üretra yoluyla vücut dışına atılır.

Key Concept

Boşaltım sisteminde idrarın oluşumu ve izlediği anatomik yol.

Practice More

İdrar oluşumu sırasında süzülme, geri emilim ve salgılama olaylarının hangi nefron kısımlarında gerçekleştiğini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 155Question

Sağlıklı bir insanda, böbreklerde idrar oluşumunun ilk aşaması olan süzülme (filtrasyon) süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Süzülme olayı, glomerulustaki yüksek kan basıncı etkisiyle gerçekleşen pasif bir süreçtir.

Answer

Süzülme olayı, glomerulustaki yüksek kan basıncı etkisiyle gerçekleşen pasif bir süreçtir.
Sağlıklı bir insanda süzülme (filtrasyon), glomerulus kılcallarındaki kan basıncının etkisiyle maddelerin Bowman kapsülüne geçmesidir. Bu olayda yoğunluk farkı veya aktif bir pompa mekanizması değil, doğrudan mekanik basınç rol oynadığı için enerji harcanmaz.

Step-by-Step Solution

1
Süzülme mekanizmasının temelini belirlemek.
Süzülme, glomerulustaki kan basıncının Bowman kapsülündeki hidrostatik basınç ve ozmotik basınç toplamından büyük olmasıyla gerçekleşir.
Sıvı hareketinin yönü yüksek basınçtan düşük basınca doğrudur.
2
Enerji kullanımını değerlendirmek.
Bu olay fiziksel bir basınç farkı sonucu oluştuğu için biyolojik enerji (ATP) harcanmaz.
Pasif taşıma kuralları geçerlidir.
3
Doğru ifadeyi seçmek.
Kan basıncı ile gerçekleşen pasif süreç ifadesi süzülmeyi tam olarak açıklar.
Üriner sistemin temel fizyolojik bilgisidir.

Key Concept

Nefronda Süzülme (Filtrasyon) Mekanizması

Practice More

Süzülme, geri emilim ve salgılama olaylarının nefronun hangi bölgelerinde gerçekleştiğini gösteren bir tabloyu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 156Question

Sağlıklı bir insanın böbreğinde gerçekleşen süzülme olayından sonra, nefron kanallarına geçen süzüntünün izlediği yol aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, süzüntünün akış yönüne göre baştan sona doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Süzüntü sırasıyla Bowman kapsülü, proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüpten geçer.
Sağlıklı bir nefronda süzüntü, glomerulustan Bowman kapsülüne geçtikten sonra sırasıyla proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüp boyunca ilerler. Bu sıralama nefronun anatomik yapısına tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Süzülmenin başlangıç noktasını belirle.
Bowman kapsülü
Kan basıncı etkisiyle glomerulustan süzülen sıvı ilk olarak Bowman kapsülüne dolar.
2
Bowman kapsülünden sonraki ilk kanalı tespit et.
Proksimal tüp
Nefronun ilk kıvrımlı kanalı proksimal tüptür ve burada glikoz, amino asit gibi maddelerin geri emilimi başlar.
3
Kanalın öz bölgesine uzanan kısmını belirle.
Henle kulpu
Sıvı proksimal tüpten sonra 'U' şeklindeki Henle kulpuna geçer.
4
İdrar toplama kanalından önceki son bölümü belirle.
Distal tüp
Henle kulpundan çıkan sıvı, salgılamanın da gerçekleştiği distal tübe ulaşır.

Key Concept

Nefronun anatomik kısımları ve süzüntünün izlediği yol
Estimated Time:45s
Question 157Question

Sağlıklı bir insanda böbreklerde süzülen bir maddenin, idrar bileşimine katılarak vücut dışına atılması sürecinde aşağıdaki yapılardan geçiş sırasını belirleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

İdrar oluşum ve atılım süreci; Glomerulus kılcalları, Proksimal tüp, İdrar toplama kanalı, Üreter ve Mesane sırasıyla gerçekleşir.
İdrar oluşumu böbreğin işlevsel birimi olan nefronun başlangıcı olan glomerulusta başlar. Ardından nefron kanalları (proksimal tüp, Henle kulpu, distal tüp) boyunca ilerler. İşlemi biten sıvı idrar toplama kanallarıyla havuzcuğa, oradan üreterle mesaneye iletilir.

Step-by-Step Solution

1
Süzülme aşamasını belirleme
Glomerulus kılcalları
İdrar oluşumu, kanın glomerulus kılcallarından Bowman kapsülüne süzülmesiyle başlar.
2
Nefron kanallarındaki ilerleyişi belirleme
Proksimal tüp
Süzüntü, Bowman kapsülünden sonra sırasıyla proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüpten geçer.
3
Boşaltım kanallarındaki ilerleyişi belirleme
İdrar toplama kanalı
Nefronlardaki işlemler tamamlandıktan sonra sıvı idrar toplama kanalına aktarılır.
4
Böbrekten çıkış yolunu belirleme
Üreter
Toplama kanallarından havuzcuğa dökülen idrar, üreter aracılığıyla böbrekten ayrılır.
5
Depolama aşamasını belirleme
Mesane
Üreterden geçen idrar, üretra ile dışarı atılmadan önce mesanede toplanır.

Key Concept

Üriner sistemde idrarın izlediği anatomik yol.
Estimated Time:1m 15s
Question 158Question

İnsanda dişi üreme sisteminde gerçekleşen menstrual döngü, hipofiz bezi ve yumurtalıklardan salgılanan hormonlar tarafından düzenlenir. Döngünün başlangıcında hipofiz bezinin ön lobundan salgılanan bir hormon, yumurtalıktaki folikülleri uyararak folikül gelişimini ve oogenez sürecini başlatır.

Buna göre, menstrual döngünün folikül evresinde etkili olan ve folikülün büyümesini sağlayan bu hormon aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Folikül uyarıcı hormon (FSH)

Answer

Folikül uyarıcı hormon (FSH), menstrual döngünün başlangıcında hipofizden salgılanarak folikül gelişimini başlatan temel hormondur.
Folikül uyarıcı hormon (FSH), menstrual döngünün folikül evresinde hipofiz bezinden kana salgılanır ve yumurtalıktaki folikül hücrelerinin mitozla çoğalarak büyümesini, aynı zamanda oogenezin (yumurta oluşumu) devam etmesini uyarır.

Step-by-Step Solution

1
Hormonun salgılandığı yeri ve hedefi belirleme
Soru kökünde hormonun hipofizden salgılandığı ve yumurtalıktaki folikülleri hedef aldığı belirtilmiştir.
Hormonal kontrol mekanizmasının kaynağını saptamak seçenekleri elememize yardımcı olur.
2
Hormonun işlevini analiz etme
Hormonun görevi folikül büyümesini uyarmak ve oogenezi başlatmaktır.
Menstrual döngünün evrelerine göre hormon görevlerini eşleştirmek gerekir.
3
Doğru hormonu seçme
Bu görevleri gerçekleştiren hormon Folikül Uyarıcı Hormon (FSH) olarak tanımlanır.
FSH, döngünün ilk evresi olan folikül evresinin ana düzenleyicisidir.

Key Concept

Menstrual Döngünün Hormonal Kontrolü

Practice More

Menstrual döngünün evrelerini (Folikül, Ovulasyon, Korpus Luteum, Menstruasyon) ve bu evrelerdeki östrojen/progesteron değişimlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 159Question

İnsanda döllenme gerçekleştikten sonra embriyonun uterus duvarına tutunma sürecini de kapsayan erken gelişim evrelerini, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Embriyonik gelişim süreci; segmentasyon bölünmeleri ile başlar, morula ve blastula evrelerinden geçerek embriyonik tabakalaşmanın olduğu gastrula evresi ile devam eder.
Embriyonik gelişimde hiyerarşi basitten karmaşığa doğrudur. Önce hızlı bölünmelerle hücre sayısı artar (segmentasyon), ardından hücreler bir küme oluşturur (morula), sonra bu küme içi boş bir küreye dönüşür (blastula) ve nihayetinde hücre göçleriyle tabakalaşma (gastrula) başlar.

Step-by-Step Solution

1
Zigotun bölünme sürecini belirle.
Zigot fallopi tüpünde segmentasyon adı verilen hızlı mitoz bölünmelere girer.
Gelişimin ilk adımı hücre sayısını hızla artırmaktır.
2
Hücre topluluğunun ilk şeklini tanımla.
Blastomerlerin oluşturduğu dut görünümlü yapı olan morula meydana gelir.
Hücreler henüz farklılaşmamış ve bir küme halindedir.
3
Boşluklu yapının oluşumunu saptan.
Hücreler kenara çekilir, blastosist (blastula) evresine geçilir.
Embriyonun uterus duvarına tutunmaya hazır olduğu evre budur.
4
Tabakalaşma evresini son aşama olarak yerleştir.
Gastrulasyon ile ektoderm, mezoderm ve endoderm tabakaları oluşur.
Organogenezden önceki en karmaşık evre gastruladır.

Key Concept

Embriyonik Gelişim Basamakları

Practice More

Blastula evresindeki hücrelerin (blastosist) kök hücre çalışmalarındaki önemini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 160Question

İnsan dişi üreme sisteminde gerçekleşen menstrual döngü sürecinde, ovülasyondan sonra bozulan folikülün dönüşmesiyle oluşan korpus luteum (sarı cisim) tarafından salgılanan ve döl yatağı (uterus) iç çeperinin (endometriyum) kalınlaşmasını sağlayarak embriyonun tutunması için uygun bir ortam hazırlayan temel hormon aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Progesteron

Answer

Korpus luteumdan salgılanan ve döl yatağını embriyo için hazırlayan temel hormon progesterondur.
Menstrual döngünün yaklaşık 1414. gününden sonra başlayan korpus luteum evresinde salgılanan progesteron hormonu, döl yatağının (uterus) iç tabakasını (endometriyum) olası bir hamilelik durumunda embriyonun yerleşmesi ve beslenmesi için uygun hale getirir.

Step-by-Step Solution

1
Korpus luteumun oluşum sürecini belirle.
LH hormonunun etkisiyle ovülasyon gerçekleştikten sonra folikül kalıntısı korpus luteuma (sarı cisim) dönüşür.
Soruda bahsedilen yapının hangi evrede oluştuğunu anlamak için gereklidir.
2
Korpus luteumun salgılarını analiz et.
Korpus luteumdan çok miktarda progesteron, az miktarda östrojen salgılanır.
Hedef doku üzerinde etki yapacak olan kimyasal habercinin kaynağını bulmak için gereklidir.
3
Progesteronun döl yatağı üzerindeki etkisini değerlendir.
Progesteron, endometriyum tabakasının kalınlaşmasını ve kılcal damar ağının gelişmesini sağlayarak embriyonun tutunması için uygun ortamı hazırlar.
Soruda sorulan işlevi yerine getiren spesifik hormonu belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Menstrual döngüde korpus luteum evresi ve progesteron hormonunun etkisi.
PreviousPage 8 / 14Next
İnsan Fizyolojisi Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Page 8 | Examkin