Nüfus Politikaları ve Şehirler

89 questions

Question 21Question

Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşundan günümüze kadar geçen tarihsel süreçte uyguladığı nüfus politikalarındaki dönüşümü yansıtan aşağıdaki gelişmeleri, geçmişten günümüze doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama; Çin'in kuruluş yıllarında nüfus artışını teşvik etmesi, ardından hızlı artışa karşı katı tek çocuk politikasına geçmesi, yaşlanan nüfusa önlem olarak önce iki çocuk politikasına ve en son üç çocuk politikasına geçmesi şeklindedir.
Çin'in demografik tarihi incelendiğinde; ilk yıllarda nüfus gücünü artırmaya yönelik teşvik edici politikalar izlenmiş, ardından 1979'da katı tek çocuk uygulamasına geçilmiş, demografik yaşlanma sorunu başlayınca 2016'da iki çocuk ve son olarak 2021'de üç çocuk politikasına geçilerek sınırlar gevşetilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Çin'in kuruluş yıllarındaki ilk nüfus yaklaşımını tespit etmek.
1949 sonrasındaki Mao döneminde nüfusun niceliksel olarak askeri ve ekonomik bir güç olarak görülüp teşvik edildiği döneme ait uygulama belirlenir.
Tarihsel kronolojinin başlangıç noktasını doğru saptamak amacıyla.
2
Hızlı nüfus artışının doğurduğu sorunlara karşı alınan ilk yasal sınırlandırıcı önlemi belirlemek.
1970'lerin sonundaki katı tek çocuk politikası uygulaması belirlenir.
Nüfus artış hızını azaltmayı amaçlayan en belirgin tarihsel kesiti bulmak için.
3
Tek çocuk politikasının yarattığı olumsuz demografik sonuçlara karşı atılan ilk gevşetme adımını belirlemek.
2016 yılındaki iki çocuk politikası uygulaması tespit edilir.
Yaşlanan nüfus yapısını dengelemek amacıyla atılan kronolojik olarak üçüncü adımı saptamak için.
4
Günümüze en yakın olan ve doğurganlığı daha fazla destekleyen güncel politikayı belirlemek.
2021 yılındaki üç çocuk politikası uygulaması tespit edilir.
Kronolojinin son basamağını netleştirmek için.

Key Concept

Çin'in Tarihsel Süreçteki Nüfus Politikası Değişimleri
Question 22Question

Aşağıda verilen ülkelerin demografik durumları ile bu durumlar karşısında uygulamaları gereken nüfus politikalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Japonya gibi ortanca yaşın yüksek, doğum oranlarının çok düşük olduğu ve aktif nüfus açığı riski taşıyan gelişmiş ülkeler
Nijerya gibi doğal nüfus artış hızının ekonomik büyüme hızından yüksek olduğu, kaynak yetersizliği yaşayan gelişmekte olan ülkeler
Meksika gibi nüfusun niceliğinden ziyade eğitim, sağlık ve istihdam kalitesini artırarak beşerî sermayeyi güçlendirmek isteyen ülkeler

Matches

Show answer & explanation

Answer

Japonya gibi gelişmiş ülkelerin demografik durumları nüfus artış hızını artırma politikasıyla, Nijerya gibi gelişmekte olan ülkelerin durumları nüfus artış hızını azaltma politikasıyla, Meksika gibi ülkelerin durumları ise nüfusu nitelik ve nicelik yönünden iyileştirme politikasıyla eşleşmektedir.
Japonya'nın düşük doğum oranları ve yaşlanan nüfusu nedeniyle nüfus artış hızını artırıcı politikalar uygulaması gerekir. Nijerya'da hızlı nüfus artışının ekonomik büyümeyi baskılaması nedeniyle nüfus artış hızını azaltıcı politikalar uygulanmalıdır. Meksika ise beşerî sermayeyi güçlendirmek için nüfusun niteliğini ve niceliğini iyileştirme politikası izler.

Step-by-Step Solution

1
Ülkelerin demografik özelliklerini ve gelişmişlik düzeylerini belirleyin.
Japonya yaşlanan ve doğum oranı çok düşük gelişmiş bir ülkedir; Nijerya nüfus artış hızı ekonomik kalkınmasından hızlı olan gelişmekte olan bir ülkedir; Meksika ise beşerî sermayesini geliştirmeye çalışan bir ülkedir.
Uygulanacak nüfus politikasının yönü, ülkenin demografik sorunları ve gelişmişlik düzeyiyle doğrudan ilişkilidir.
2
Mevcut demografik sorunlara yönelik uygun çözüm politikalarını eşleştirin.
Japonya'nın genç nüfus açığını kapatmak için nüfusu artırıcı politikaya; Nijerya'nın kaynak yetersizliğini önlemek için nüfusu azaltıcı politikaya; Meksika'nın ise nüfusun eğitim ve sağlık kalitesini (nitelik) artırıcı politikaya ihtiyacı vardır.
Eşleştirmenin doğru şekilde tamamlanması için her ülkenin özel koşulu ile temel nüfus politikası kategorileri ilişkilendirilmelidir.

Key Concept

Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ve demografik yapılarına göre uyguladıkları nüfus politikalarının sınıflandırılması.
Estimated Time:2m 0s
Question 23Question

Gelişmekte olan ülkelerin tamamında nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar izlendiği yönündeki genel kanı coğrafi gerçeklerle uyuşmamaktadır. Ülkelerin sahip olduğu doğal kaynak potansiyeli, nüfus yoğunluğu ve geleceğe yönelik stratejik hedefleri, gelişmişlik düzeylerinden bağımsız olarak farklı nüfus politikaları benimsemelerine yol açabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ülkelerden hangisi, gelişmekte olan bir ülke olmas��na rağmen nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikalar uygulamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Kazakistan

Answer

Kazakistan, geniş yüz ölçümüne rağmen düşük nüfus yoğunluğu ve gelecekteki iş gücü ihtiyacı nedeniyle nüfus artış hızını artırıcı politikalar uygulayan gelişmekte olan bir ülkedir.
Kazakistan seçeneği doğrudur çünkü Kazakistan geniş topraklarına kıyasla az bir nüfusa (düşük nüfus yoğunluğuna) sahip gelişmekte olan bir ülkedir. Bu demografik yapısı nedeniyle, ekonomik kalkınmasını sürdürmek ve iş gücü açığını kapatmak amacıyla nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikalar izler.

Step-by-Step Solution

1
Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile nüfus politikaları arasındaki genel ilişkiyi analiz etmek.
Gelişmiş ülkelerin çoğunlukla nüfusu artırıcı, gelişmekte olan/az gelişmiş ülkelerin ise genellikle azaltıcı politika izlediği bilinmektedir.
Soruda belirtilen istisnai durumu (gelişmekte olup nüfusu artırmak isteyen ülkeyi) bulmak için temel kuralı belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ülkelerin demografik özelliklerini ve nüfus politikalarını değerlendirmek.
Kenya, Nijerya, Hindistan ve Bangladeş gibi ülkelerin yüksek nüfus artış hızları nedeniyle nüfusu azaltıcı politikalar izlediğini; Kazakistan'ın ise geniş topraklara ve düşük nüfus yoğunluğuna sahip olup nüfusu artırıcı politikalar uyguladığını saptamak.
Gelişmekte olan her ülkenin nüfusu azaltmak istemediği istisnasını coğrafi verilere dayanarak doğrulamak.
3
Doğru seçeneği belirlemek.
Kazakistan, gelişmekte olan bir ülke olmasına rağmen nüfusunu artırma yönünde politikalar uygulayarak genel yanılgıyı çürütmektedir.
Soruda istenen kriterlere uyan tek ülkenin Kazakistan olduğunu teyit etmek.

Key Concept

Gelişmişlik düzeyi ile nüfus politikaları arasındaki ilişkide istisnai durumlar ve ülkelerin demografik dinamikleri.
Estimated Time:1m 30s
Question 24Question

Aşağıda şehirlerin tarihsel gelişim sürecindeki bazı temel aşamaları verilmiştir. Bu aşamaları, geçmişten günümüze doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Şehirlerin tarihsel gelişim sırası: Tarımsal üretimin başlamasıyla nehir kenarlarında ilk yerleşik hayata geçilmesi ve ilk tarım şehirlerinin kurulması, ardından Sanayi Devrimi ile birlikte makineli üretime geçilmesi ve fabrika çevrelerinde nüfusun hızla artarak büyük sanayi şehirlerinin ortaya çıkması, son olarak da günümüzde bilgi, teknoloji ve finans sektörlerinin gelişmesiyle küresel etkiye sahip modern metropollerin ve küresel şehirlerin önem kazanması şeklinde olmalıdır.
Şehirleşme süreci tarihsel olarak Neolitik Dönem'deki tarım devrimiyle başlamış, Sanayi Devrimi ile küresel boyutta hız kazanmış ve günümüzdeki teknoloji/finans odaklı küresel şehir ağıyla en son aşamasına ulaşmıştır. Bu nedenle kronolojik sıralama tarım çağı, sanayi çağı ve bilgi çağı şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İlk yerleşmelerin ve tarım şehirlerinin ortaya çıkış zamanını belirleme.
Tarımsal üretime geçiş (Neolitik Çağ) en eski dönemdir.
Şehirlerin ortaya çıkışındaki ilk tetikleyici unsur insanların tarımsal üretime ve yerleşik hayata geçmesidir.
2
Sanayi şehirlerinin ortaya çıkış zamanını belirleme.
Sanayi Devrimi (18. ve 19. yüzyıl) orta dönemi temsil eder.
Makineli üretim ve fabrikalaşma, kırdan şehre büyük göç dalgaları yaratarak sanayi şehirlerini oluşturmuştur.
3
Modern ve küresel şehirleşmenin zamanını belirleme.
Bilgi, teknoloji ve finans odaklı küresel şehirleşme (20. ve 21. yüzyıl) en güncel dönemdir.
Küreselleşme ve teknolojik gelişmeler şehirlerin son ve en gelişmiş evresini oluşturmuştur.

Key Concept

Şehirlerin tarihsel gelişim evreleri kronolojisi
Question 25Question

Sanayi Devrimi ile birlikte zengin kömür yataklarına bağlı olarak demir-çelik sanayisinin geliştiği ve bu sayede küçük bir kasabadan küresel ölçekte etki alanına sahip büyük bir merkeze dönüşen Essen (Almanya) şehrinin ortaya çıkışı ve gelişiminde etkili olan temel fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sanayi

Answer

Essen şehrinin ortaya çıkışında ve gelişiminde etkili olan temel fonksiyon sanayidir.
Essen, Sanayi Devrimi ile birlikte zengin kömür yataklarının işletilmesi ve buna bağlı demir-çelik fabrikalarının kurulması sayesinde hızla büyümüş, küresel ölçekte etki alanına sahip büyük bir sanayi kenti olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Essen (Almanya) şehrinin tarihsel gelişim süreci ve coğrafi özellikleri analiz edilir.
Şehrin Sanayi Devrimi sonrasında kömür yatakları ve demir-çelik sanayisi ile büyüdüğü belirlenir.
Şehrin gelişimini başlatan temel ekonomik faaliyeti tespit etmek için.
2
Elde edilen bulgu ile seçeneklerde verilen şehir fonksiyonları eşleştirilir.
Essen'in küresel bir etki alanına ulaşmasını sağlayan fonksiyonun sanayi olduğu sonucuna ulaşılır.
Soruda istenen temel fonksiyonu doğru seçenekte belirlemek için.

Key Concept

Şehirlerin gelişiminde fonksiyonel özelliklerin (özellikle sanayinin) rolü
Estimated Time:1m 0s
Question 26Question

Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri, demografik dinamikleri ve ekonomik hedefleri uyguladıkları nüfus politikalar��nın temel belirleyicisidir. Aşağıda verilen ülkeleri, günümüzde uyguladıkları temel nüfus politikası yönelimi ve bu politikanın gerekçesiyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Almanya
Kenya
Endonezya

Matches

Show answer & explanation

Answer

Almanya ülkesinin nüfus artış hızını yükseltme politikasıyla, Kenya ülkesinin nüfus artış hızını düşürme politikasıyla, Endonezya ülkesinin ise nüfusun niteliksel özelliklerini iyileştirirken niceliğini de koruma politikasıyla eşleştirilmesi gerekir.
Almanya yaşlanan nüfus yapısı nedeniyle artırıcı politika izlerken; Kenya hızlı nüfus artışını dizginlemek için azaltıcı politika izlemekte, Endonezya ise nüfusun kalitesini artırarak niteliğini iyileştirmeyi hedefleyen politikalar uygulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Almanya'nın gelişmişlik düzeyini ve demografik yapısını analiz etmek.
Almanya, doğum oranlarının çok düşük olduğu ve yaşlı nüfus oranının yüksek olduğu gelişmiş bir ülkedir.
Gelecekteki iş gücü açığını kapatmak ve nüfusun yaşlanmasını dengelemek amacıyla nüfus artış hızını artırıcı politikayı tercih etmelidir.
2
Kenya'nın demografik dinamiklerini ve ekonomik durumunu incelemek.
Kenya, doğal nüfus artış hızının çok yüksek olduğu gelişmekte olan bir Afrika ülkesidir.
Hızlı nüfus artışı ekonomik büyümeyi ve kişi başına düşen milli geliri olumsuz etkilediği için nüfus artış hızını azaltıcı politikayı seçmelidir.
3
Endonezya'nın nüfus yapısını değerlendirmek.
Endonezya, kalabalık bir nüfusa sahip gelişmekte olan bir ülke olup, genç nüfus oranının kalitesini yükseltmeye odaklanmaktadır.
Doğrudan artırma veya azaltma hedefi koymak yerine, nüfusun niteliksel özelliklerini (eğitim ve sağlık) iyileştirmeyi amaçlayan politikaya yönelmelidir.

Key Concept

Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile uyguladıkları nüfus politikaları arasındaki ilişki.
Question 27Question

Türkiye'nin Cumhuriyet tarihi boyunca uyguladığı nüfus politikaları, ekonomik ve sosyal gerekçeler doğrultusunda dönemler hâlinde farklılık göstermiştir. Aşağıda Türkiye'nin nüfus politikalarındaki tarihsel dönemler ve bu dönemlerin sosyo-ekonomik gerekçeleri ile o dönemlerde gerçekleştirilen yasal-kurumsal düzenlemeler verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan nüfus politikası dönemlerini sağ sütundaki uygun hukuki ve kurumsal düzenlemelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

19231923 - 19631963 Dönemi: Savaştan yeni çıkmış ülkenin iş gücü açığını kapatmak, askeri gücü artırmak ve tarımsal üretimi desteklemek amacıyla nüfus artış hızını yükseltmeyi hedefleyen süreç.
19631963 - 19801980 D��nemi: Hızlı nüfus artışının ekonomik kalkınma hızını yavaşlatması, işsizliğe ve çarpık kentleşmeye yol açması nedeniyle ilk kez nüfus artış hızını düşürmeyi hedefleyen planlı dönem.
19801980 - 20052005 Dönemi: Küresel ekonomik entegrasyon ve serbest piyasa koşullarına geçişle birlikte nüfusun niceliğinden ziyade niteliğini (eğitim, sağlık, yaşam standardı) artırmaya odaklanan geçiş süreci.
20052005 ve Sonrası Dönem: Doğurganlık oranlarının hızla düşerek nüfusun yaşlanma eğilimine girmesi ve demografik fırsat penceresinin kapanması riski karşısında nüfus artış hızını tekrar yükseltmeyi amaçlayan dinamik nüfus yapısını koruma süreci.

Matches

Show answer & explanation

Answer

19231923 - 19631963 dönemi ile yol vergisi muafiyeti ve çok çocuklu annelere madalya uygulaması; 19631963 - 19801980 dönemi ile Aile Planlaması Kanunu ve Nüfus Planlaması Genel Müdürlüğü; 19801980 - 20052005 dönemi ile üreme sağlığı hakları ve kalkınma planlarında niteliğe odaklanma; 20052005 ve sonrası dönemi ile çalışan annelere yönelik esnek çalışma ve kreş destekleri eşleşmektedir.
Türkiye'de Cumhuriyet döneminden günümüze kadar uygulanan nüfus politikaları dört ana dönemde toplanır. 19231923 - 19631963 döneminde uygulanan nüfus artırıcı önlemler çok çocuklu ailelerin yol vergisinden muaf tutulması ve madalya verilmesi ile eşleşir. 19631963 - 19801980 planlı dönemi, kalkınma planları doğrultusunda aile planlamasına geçişi ve Aile Planlaması Kanunu'nu kapsar. 19801980 - 20052005 dönemi, nicelikten çok niteliksel gelişime ve üreme sağlığına odaklanılan süreçtir. 20052005 sonrası ise doğurganlığın düşüşünü engellemek amacıyla esnek çalışma ve kreş yardımları gibi teşvikleri içerir. Bu durum doğru eşleşmenin temelini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki (19231923 - 19631963) nüfus politikasının hedefleri ve yasal araçları analiz edilir.
Bu dönemde savaş sonrası nüfus kaybını telafi etmek amacıyla nüfusu artırıcı (pro-natalist) politikalar uygulanmış; yol vergisi muafiyeti, kürtajın yasaklanması ve çok çocuklu annelere madalya verilmesi gibi yasal önlemler alınmıştır. Bu durum üçüncü tanım ile eşleşir.
Dönemin askeri ve ekonomik koşullarında insan gücünün önemi nedeniyle nüfus artışı teşvik edilmiştir.
2
Planlı kalkınma döneminin (19631963 - 19801980) nüfus politikası yönelimi incelenir.
Ekonomik büyümeyi yavaşlatan hızlı nüfus artışını engellemek amacıyla 19651965'te Aile Planlaması Kanunu çıkarılmış ve Nüfus Planlaması Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Bu durum birinci tanım ile eşleşir.
Hızlı nüfus artışının kalkınma hedeflerini baltalaması üzerine anti-natalist politikalara geçilmiştir.
3
19801980 - 20052005 yılları arasındaki ekonomik ve demografik değişimler değerlendirilir.
Bu dönemde niceliksel nüfus planlaması yerine nüfusun eğitim, sağlık ve yaşam kalitesi gibi niteliksel özelliklerinin iyileştirilmesine ve üreme sağlığı haklarına odaklanılmıştır. Bu durum dördüncü tanım ile eşleşir.
Serbest piyasa ekonomisine geçişle birlikte nitelikli iş gücü ihtiyacı ön plana çıkmıştır.
4
20052005 yılından günümüze kadar uygulanan güncel nüfus politikaları incelenir.
Doğurganlık oranlarının kritik seviyelerin altına düşmesiyle nüfusun yaşlanmasını önlemek için çalışan annelere esnek çalışma, maddi yardımlar ve kreş destekleri sunulmuştur. Bu durum ikinci tanım ile eşleşir.
Demografik fırsat penceresinin kapanmasını önlemek ve genç nüfus oranını korumak hedeflenmiştir.

Key Concept

Türkiye'nin nüfus politikalarının tarihsel gerekçeleri ile uygulanan yasal ve kurumsal düzenlemeler arasındaki ilişki.
Question 28Question

Şehirlerin gelişmesinde ve küresel ya da bölgesel bir etki kazanmasında sahip oldukları baskın fonksiyonel özellikler belirleyicidir. Buna göre, sol sütunda yer alan şehirleri sağ sütunda verilen baskın fonksiyonel özellikleri ile nasıl eşleştirirsiniz?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Manchester
Medine
Hamburg
Cambridge

Matches

Show answer & explanation

Answer

Manchester sanayi fonksiyonu ile, Medine dini fonksiyonu ile, Hamburg liman fonksiyonu ile, Cambridge ise eğitim fonksiyonu ile eşleşmektedir.
Şehirler, gelişimlerini sağlayan baskın faaliyetlere göre fonksiyonel sınıflara ayrılırlar. Manchester sanayi, Medine din, Hamburg liman ve Cambridge eğitim fonksiyonu ile öne çıkmaktadır. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Manchester şehrinin tarihsel gelişimini ve fonksiyonunu incelemek.
Manchester'ın Sanayi Devrimi ile birlikte dokuma ve makine sanayisinde öncü bir rol oynadığını ve sanayi fonksiyonunun baskın olduğunu belirlemek.
Manchester, tarihsel süreçte sanayi fonksiyonuyla özdeşleşmiş en belirgin şehirdir.
2
Medine şehrinin fonksiyonunu belirlemek.
Medine'nin İslam dünyası için kutsal kabul edilen mekanları barındırdığını ve dini fonksiyonuyla ön plana çıktığını saptamak.
Şehrin temel gelişim ve küresel çekim odağı dini inançtır.
3
Hamburg şehrinin coğrafi konumunu ve fonksiyonunu analiz etmek.
Hamburg'un Elbe Nehri üzerinde yer alan, geniş hinterlanda sahip büyük bir liman şehri olduğunu tespit etmek.
Avrupa'nın ve dünyanın önde gelen ticaret ve liman merkezlerindendir.
4
Cambridge şehrinin ana karakterini belirlemek.
Cambridge'in köklü eğitim kurumları ve üniversitesi sayesinde eğitim fonksiyonuna sahip olduğunu bulmak.
Şehir hayatı ve ekonomisi büyük oranda üniversite ve akademik çevre etrafında şekillenmiştir.

Key Concept

Şehirlerin Fonksiyonel Özellikleri
Question 29Question

Ülkelerin uyguladıkları nüfus politikaları ile gelişmişlik düzeyleri arasında yakın bir ilişki vardır. Genellikle gelişmiş ülkeler nüfus artış hızını artırmaya çalışırken, gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkeler nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar izler. Ancak bu durumun bazı istisnaları mevcuttur. Gelişmekte olan bazı ülkeler, sahip oldukları geniş topraklar�� ve zengin doğal kaynakları verimli şekilde işleyecek yeterli iş gücüne sahip olmadıkları için nüfus artış hızını artırıcı veya koruyucu politikalar benimsemektedir.

Buna göre, aşağıdaki ülkelerden hangisi bu istisnai duruma örnek gösterilebilir?

Show answer & explanation

Answer: Arjantin

Answer

Arjantin
Doğru cevap Arjantin'dir. Arjantin, gelişmekte olan ülkeler kategorisinde yer almasına karşın geniş yüzölçümü ve zengin doğal kaynaklarını işleyecek yeterli nüfus miktarına sahip olmadığından, nüfus artış hızını artırmaya ve nüfusunu desteklemeye yönelik politikalar uygulamaktadır. Bu durum onu genel nüfus-gelişmişlik ilişkisinden ayıran istisnai bir örnek yapar.

Step-by-Step Solution

1
Nüfus politikaları ile ülkelerin gelişmişlik düzeyleri arasındaki genel ilişki belirlenir.
Gelişmiş ülkelerin çoğunlukla nüfus artış hızını artırmaya, gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerin ise nüfus artış hızını azaltmaya çalıştığı tespit edilir.
Soruda tanımlanan kural ile istisnai durum arasındaki farkı ortaya koyabilmek için bu tespit gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen ülkelerin demografik durumları ve uyguladıkları politikalar analiz edilir.
Kenya, Bangladeş, Nijerya ve Endonezya'nın gelişmekte olan ve nüfus artış hızını azaltıcı politikalar uygulayan ülkeler olduğu saptanır. Bu ülkeler genel kurala uymaktadır.
Genel kurala uyan ve istisna teşkil etmeyen seçenekleri elemek için bu analiz yapılır.
3
Gelişmekte olan ülkeler sınıfında yer almasına rağmen nüfus artış hızını artırmak isteyen istisna ülke belirlenir.
Arjantin'in geniş yüzölçümü ve doğal kaynaklarına oranla iş gücü açığı bulunması nedeniyle nüfusunu artırma politikası izlediği ve bu yönüyle istisnai bir örnek oluşturduğu belirlenir.
Soruda sorulan istisnai durumu karşılayan doğru seçeneğe ulaşmak amacıyla bu adım uygulanır.

Key Concept

Dünyadaki nüfus politikaları ve ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre uyguladıkları demografik stratejiler.
Estimated Time:1m 30s
Question 30Question

Bir şehrin küresel çapta bir etkiye sahip olması, o şehrin sadece nüfus miktarının fazla olmasıyla açıklanamaz. Nüfusu çok fazla olan bazı şehirlerin etki alanı bölgesel düzeyde kalırken, nüfusu az olan bazı şehirler küresel etkiye sahip olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki şehirlerden hangisi, nüfusunun az olmasına rağmen sahip olduğu fonksiyonel özellik (dini-idari) sayesinde küresel ölçekte bir etki alanına sahiptir?

Show answer & explanation

Answer: Vatikan

Answer

Katolik dünyasının merkezi olması nedeniyle nüfusu az olsa da küresel etkiye sahip olan Vatikan
Vatikan, nüfusu son derece az olan bir şehir-devlet olmasına karşın Katolik mezhebinin yönetim merkezi olması (dini fonksiyonu) sebebiyle dünya çapında milyarlarca insan üzerinde etkilidir. Bu durum nüfusu az olan şehirlerin de küresel etki alanına sahip olabileceğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin nüfus miktarı ile etki alanları arasındaki genel ilişkiyi ve fonksiyon kavramını gözden geçirmek.
Nüfus büyüklüğünün her zaman küresel etki alanı yaratmadığı, küresel etkinin temel kaynağının şehrin fonksiyonel (işlevsel) özellikleri olduğu tespit edilir.
Şehirlerin etki derecesinin arkasındaki temel dinamikleri kavramak doğru sonuca ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Verilen şehirlerin nüfus boyutlarını ve küresel ölçekteki dini/idari rollerini karşılaştırmak.
Lagos, Cakarta, Karaçi ve Dakka gibi şehirlerin milyonlarca nüfusa sahip olmalarına rağmen küresel ölçekte belirleyici bir dini-idari rolleri bulunmazken; Vatikan'ın nüfusu bin kişiden az olmasına rağmen tüm dünyadaki Katolikleri temsil eden küresel bir güce sahip olduğu belirlenir.
Soruda istenen düşük nüfuslu fakat küresel dini-idari fonksiyona sahip olan şehri doğru şekilde eşleştirmek.

Key Concept

Şehirlerin fonksiyonel özellikleri ve nüfus miktarı ile etki alanı arasındaki ilişki.
Estimated Time:1m 0s
Question 31Question

Japonya'nın tarihsel süreçte uyguladığı nüfus politikalarına ait aşağıda verilen dönemlerin, geçmişten gün��müze doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Japonya'nın nüfus politikalarının kronolojik sıralaması: II. Dünya Savaşı öncesinde nüfusu artırma politikası uygulanması, savaş sonrasında nüfus artış hızını azaltıcı politikalara geçilmesi ve 1990'lı yıllardan itibaren doğum oranlarının düşmesi nedeniyle yeniden nüfusu artırıcı politikaların benimsenmesi şeklindedir.
Japonya'nın nüfus politikaları sırasıyla savaş öncesinde askerî güç odaklı nüfusu artırma, savaş sonrasında ekonomik kalkınma için nüfusu azaltma ve 1990 sonrasında ise aşırı yaşlanan nüfus yapısını dengelemek için yeniden nüfusu artırma yönünde olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Japonya'nın II. Dünya Savaşı öncesindeki durumunu ve izlediği politikayı analiz edin.
Savaş öncesi dönemde genişlemeci ve askerî gücü artırmaya yönelik hedefler doğrultusunda ailelerin çok çocuk sahibi olması desteklenmiştir.
Askerî güç için dinamik ve fazla nüfus gerekli görülmüştür.
2
II. Dünya Savaş�� sonrasındaki ekonomik ve sosyal koşulları değerlendirerek değişen politikayı belirleyin.
Savaştan sonra yaşanan yıkım ve hızlı nüfus artışı (baby boom) karşısında 1948 yıl��ndan itibaren nüfus artış hızını azaltıcı, aile planlaması odaklı politikalara geçilmiştir.
Hızlı nüfus artışının ülkenin ekonomik toparlanma sürecine engel oluşturacağı düşünülmüştür.
3
1990'lı yıllardan günümüze kadar olan dönemdeki demografik değişimleri ve politika değişikliğini tespit edin.
Sanayileşme ve kentleşmeyle birlikte doğum oranlarının aşırı düşmesi ve nüfusun hızla yaşlanması üzerine Japonya hükümeti, doğumları teşvik edici (Angel Planı gibi) politikalara geri dönmüştür.
Genç iş gücü açığını kapatmak ve yaşlanan nüfusun sosyal güvenlik sistemine getirdiği yükü dengelemek amaçlanmıştır.

Key Concept

Ülkelerin demografik süreçlerine ve ekonomik gereksinimlerine göre nüfus politikalarında zamana bağlı olarak yaptıkları değişiklikler.
Estimated Time:2m 0s
Question 32Question

Aşağıda verilen şehirler ile bu şehirlerin ön plana çıkan baskın fonksiyonel özelliklerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kudüs
Detroit
Boston
Marsilya

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kudüs şehri dini fonksiyonla, Detroit şehri sanayi fonksiyonuyla, Boston şehri eğitim fonksiyonuyla ve Marsilya şehri liman fonksiyonuyla eşleşmektedir.
Kudüs dini özellikleri nedeniyle dini fonksiyonla, Detroit sanayileşme süreciyle sanayi fonksiyonuyla, Boston eğitim kurumlarıyla eğitim fonksiyonuyla ve Marsilya liman ticaretiyle liman fonksiyonuyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin coğrafi konumlarını ve gelişim süreçlerini gözden geçirin.
Kudüs şehrinin üç büyük semavi din (İslam, Hristiyanlık, Yahudilik) için kutsal mekanları barındırdığı hatırlanır.
Dini fonksiyonu olan şehri doğru tespit etmek için.
2
Sanayi ve üretim merkezlerini analiz edin.
Detroit'in ABD'de otomotiv sanayisinin en önemli merkezlerinden biri olduğu belirlenir.
Sanayi fonksiyonuna sahip şehri bulmak için.
3
Eğitim ve kültür şehirlerini inceleyin.
Boston'ın Harvard Üniversitesi ve MIT gibi köklü küresel eğitim kurumlarına ev sahipliği yaptığı tespit edilir.
Eğitim fonksiyonu olan şehri eşleştirmek için.
4
Liman ve ticaret şehirlerini değerlendirin.
Marsilya'nın Akdeniz kıyısında konumlanmış, Fransa'nın en büyük dış ticaret limanlarından biri olduğu belirlenir.
Liman fonksiyonu ile eşleştirmek için.

Key Concept

Şehirlerin ön plana çıkan fonksiyonel özellikleri ile eşleştirilmesi.
Question 33Question

Türkiye’nin gelecekteki nüfus yapısına dair öngörüde bulunmak amacıyla TÜİK tarafından hazırlanan çeşitli nüfus projeksiyonu senaryoları mevcuttur. Aşağıda bu projeksiyon senaryoları ile senaryoların gerçekleşmesi halinde uzun vadede ülkede ortaya çıkacak demografik sonuçlar verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan nüfus projeksiyon senaryolarını, sağ sütunda yer alan en uygun demografik sonuçlar ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Düşük Projeksiyon Senaryosu (Toplam doğurganlık hızının 131{}3 seviyelerine gerileyeceği varsayımı)
Orta Projeksiyon Senaryosu (Doğurganlık hızının yavaşça azalarak 1651{}65 seviyesinde dengeleneceği varsayımı)
Yüksek Projeksiyon Senaryosu (Doğurganlık teşviklerinin etkili olmasıyla doğurganlık hızının 212{}1 yenilenme düzeyine yükseleceği varsayımı)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Düşük Projeksiyon Senaryosu (131{}3 doğurganlık) en yüksek yaşlı bağımlılık oranı ve erken nüfus azalışını içeren sonuçla; Orta Projeksiyon Senaryosu (1651{}65 doğurganlık) kademeli nüfus artış azalışı ve dengeli yaşlanmayı içeren sonuçla; Yüksek Projeksiyon Senaryosu (212{}1 doğurganlık) ise çalışma çağındaki nüfusun korunması ve eğitim yatırımı ihtiyacını içeren sonuçla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; düşük doğurganlık hızı içeren senaryo, hızlı yaşlanma ve erken nüfus azalışı getiren sonuçla eşleşir. Orta düzey doğurganlık içeren senaryo, nüfus artış hızının kademeli azalarak durağanlaşmasını öngören sonuçla eşleşir. Teşviklerin başarılı olduğu yüksek doğurganlık senaryosu ise çalışma çağındaki nüfusun korunmasını ve eğitim yatırımlarının sürmesini getiren sonuçla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
TÜİK düşük nüfus projeksiyon senaryosunun varsayımları ve uzun vadeli etkileri incelenir.
Düşük doğurganlık hızı (131{}3), nüfusun hızla yaşlanmasına ve 20502050 öncesinde nüfusun en yüksek değerine ulaşıp ardından hızlı bir küçülme sürecine girmesine neden olur. Bu durum yaşlı bağımlılık oranını yükselterek sosyal güvenlik sisteminde baskı oluşturur. Dolayısıyla Düşük Projeksiyon Senaryosu, en yüksek yaşlı bağımlılık oranına sahip sonuç ile eşleşir.
Düşük doğurganlık doğrudan genç nüfusun azalmasına ve yaşlı payının hızla tırmanmasına yol açar.
2
Orta nüfus projeksiyon senaryosunun varsayımları ve uzun vadeli etkileri değerlendirilir.
Mevcut demografik eğilimlerin yavaşlayarak 1651{}65 doğurganlık seviyesinde dengelenmesi, nüfus artış hızının kademeli olarak gerileyerek yüzyılın son çeyreğinde sıfıra yakınsamasına ve durağan, kontrollü yaşlanan bir yapıya geçilmesine neden olur. Dolayısıyla Orta Projeksiyon Senaryosu bu süreci açıklayan sonuç ile eşleşir.
Orta senaryo, aşırı dalgalanmaların olmadığı ve mevcut eğilimlerin yumuşak bir geçiş yaptığı projeksiyonu temsil eder.
3
Yüksek nüfus projeksiyon senaryosunun varsayımları ve uzun vadeli etkileri analiz edilir.
Doğurganlık hızının yenilenme düzeyi olan 212{}1 seviyesine yükselmesi, genç nüfus girişini sürekli kılarak çalışma çağındaki nüfus oranını uzun süre korur ve fırsat penceresini açık tutar. Ancak fazla çocuk nüfusundan dolayı eğitim yatırımı ihtiyacı devam eder. Dolayısıyla Yüksek Projeksiyon Senaryosu bu durumu anlatan sonuç ile eşleşir.
Yüksek doğurganlık nüfusun genç kalmasını ve iş gücü potansiyelinin korunmasını sağlar.

Key Concept

Nüfus projeksiyon senaryoları ve bunların demografik, sosyal ve ekonomik etkileri
Estimated Time:2m 0s
Question 34Question

Ülkelerin uyguladıkları nüfus politikaları; gelişmişlik düzeyleri, demografik yapıları ve sahip oldukları kaynaklar gibi unsurlara göre şekillenir. Ancak nüfus politikaları ile gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişki her zaman doğrusal değildir.

Buna göre;

I. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerin tamamında nüfus artış hızını azaltıcı politikalar uygulanır.
II. Doğal kaynak potansiyeline göre nüfusu az olan bazı gelişmekte olan ülkeler, nüfus artış hızını artırıcı politikalar izler.
III. Nüfus artış hızını artırmak isteyen gelişmiş ülkelerin tamamında bu politikalar başarıya ulaşmış ve nüfus piramidinin tabanı genişlemiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yalnız II

Answer

Doğru yargı yalnızca ikinci öncülde belirtilen, doğal kaynak potansiyeline göre nüfusu az olan bazı gelişmekte olan ülkelerin nüfus artış hızını artırıcı politikalar izlediğidir.
Doğru seçenek yalnızca ikinci öncülü içeren seçenektir. Sahip olduğu doğal kaynaklara oranla nüfusu yetersiz olan bazı gelişmekte olan ülkeler, ekonomik kalkınma için nüfus artış hızını artırmayı hedefler. Diğer yandan, az gelişmiş ülkelerin tamamı nüfus azaltıcı politika izlemediği gibi, nüfusunu artırmak isteyen gelişmiş ülkelerin politikaları da her zaman başarıya ulaşarak piramit tabanını genişletmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülü değerlendirme
Birinci öncülün yanlış olduğu belirlenir.
Gelişmekte olan ülkelerin tamamında nüfus artış hızını azaltıcı politikalar izlenmez. Gabon, Moğolistan gibi geniş topraklara ve doğal kaynaklara sahip bazı gelişmekte olan ülkeler nüfuslarını artırmak istemektedir.
2
İkinci öncülü değerlendirme
İkinci öncülün doğru olduğu belirlenir.
Sahip olduğu kaynakları işleyecek yeterli nüfusa sahip olmayan gelişmekte olan ülkeler, iş gücü açığını kapatmak ve ekonomik kalkınmayı hızlandırmak için nüfus artışını teşvik eder.
3
Üçüncü öncülü değerlendirme
Üçüncü öncülün yanlış olduğu belirlenir.
Gelişmiş ülkelerde uygulanan nüfus artış hızını artırıcı politikalar genellikle hedeflenen başarıya ulaşamamış, bu ülkelerde yaşlı nüfus oranı artmaya ve doğum oranları düşük kalmaya devam etmiştir.

Key Concept

Nüfus politikalarının belirlenmesinde gelişmişlik düzeyinin yanı sıra doğal kaynaklar, mevcut nüfus miktarı ve iş gücü ihtiyacının da etkili olması.
Estimated Time:2m 0s
Question 35Question

Bir şehrin küresel ölçekte etki alanına sahip olmasında nüfus miktarından ziyade sahip olduğu fonksiyonel özellikleri belirleyici olmaktadır.

Buna g��re;
I. Mekke - Dini
II. New York - Finans
III. Oxford - Eğitim

eşleştirmelerinden hangileri, bu şehirlerin küresel etki alanına ulaşmasında en belirgin olan fonksiyonu doğru göstermektedir?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Mekke - Dini, New York - Finans ve Oxford - Eğitim eşleştirmelerinin tümü do��rudur.
Mekke dini nitelikleriyle milyarlarca Müslümanı etkileyen, New York dünya ekonomisinin kalbinin attığı finans merkezi olan, Oxford ise dünyaca ünlü üniversiteleriyle küresel eğitim odağı olan şehirlerdir. Bu nedenle üç öncüldeki eşleştirmeler de tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin temel fonksiyonel özelliklerini belirleyin.
Mekke kutsal mekanlara ev sahipliği yaptığı için dini; New York küresel borsa ve bankacılık merkezi olduğu için finans; Oxford ise köklü üniversiteleriyle eğitim fonksiyonuna sahiptir.
Şehirlerin etki alanını belirleyen en önemli unsur baskın olan fonksiyonlarıdır.
2
Bu fonksiyonların etki alanlarının küresel olup olmadığını değerlendirin.
Mekke dünyadaki tüm Müslümanlar üzerinde, New York küresel ekonomide, Oxford ise dünya genelindeki eğitim faaliyetlerinde küresel etki yaratmaktadır.
Şehirlerin etki derecesinin (küresel, bölgesel, yerel) doğruluğunu kontrol etmek gerekir.
3
Öncüllerin doğruluğunu kontrol ederek sonuca ulaşın.
I, II ve III numaralı öncüllerin tamamının doğru olduğu tespit edilir.
Soru kökündeki tüm doğru eşleştirmeleri içeren seçeneği bulmak amaçlanır.

Key Concept

Şehirlerin küresel etki alanları ve bu etkiyi belirleyen baskın fonksiyonları.
Estimated Time:1m 0s
Question 36Question

Şehirlerin küresel veya bölgesel etkiye sahip olmasında idari, dini, sanayi ya da eğitim gibi çeşitli fonksiyonlar belirleyici olmaktadır. Aşağıda sol sütunda yer alan şehirleri, sağ sütunda verilen küresel veya bölgesel düzeydeki öncelikli fonksiyonlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

New York
Mekke
Essen
Oxford

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki şehirlerden New York finans fonksiyonuyla, Mekke dini fonksiyonuyla, Essen sanayi fonksiyonuyla ve Oxford eğitim fonksiyonuyla eşleşmektedir.
New York finans fonksiyonuyla, Mekke dini fonksiyonuyla, Essen sanayi fonksiyonuyla ve Oxford eğitim fonksiyonuyla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
New York şehrinin fonksiyonel özelliğini belirleme
New York küresel finans fonksiyonuyla eşleşir.
Dünyanın en büyük borsalarından birine ev sahipliği yapması bu şehri küresel finans merkezi kılar.
2
Mekke şehrinin fonksiyonel özelliğini belirleme
Mekke küresel dini fonksiyonla eşleşir.
İslam dünyasının hac merkezi ve kutsal mekanı olması küresel dini etkiye yol açar.
3
Essen şehrinin fonksiyonel özelliğini belirleme
Essen bölgesel ve küresel sanayi fonksiyonuyla eşleşir.
Almanya'nın Ruhr Havzası'ndaki sanayi devrimi ile kömür ve çelik sanayisinin merkezi olarak gelişmiştir.
4
Oxford şehrinin fonksiyonel özelliğini belirleme
Oxford küresel eğitim fonksiyonuyla eşleşir.
Dünyanın en köklü ve saygın üniversitelerinden birinin bu şehirde yer alması eğitimi temel fonksiyon yapar.

Key Concept

Şehirlerin fonksiyonel özelliklerinin, onların küresel ve bölgesel etki alanlarını doğrudan belirlemesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 37Question

Aşağıda verilen ülkeleri, günümüzde demografik yapılarına bağlı olarak uyguladıkları temel nüfus politikası amaçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Fransa
Nijerya
Meksika

Matches

Show answer & explanation

Answer

Fransa ülkesi nüfus artış hızını yükseltmeyi hedefleyen politikayla, Nijerya ülkesi nüfus artış hızını düşürmeyi hedefleyen politikayla, Meksika ülkesi ise nüfusun niteliğini ve yapısını iyileştirmeyi hedefleyen politikayla eşleşir.
Fransa, yaşlanan nüfusu ve düşük doğum oranları nedeniyle nüfusunu artırma politikası izler. Nijerya, yüksek doğum oranlarının ekonomik kalkınmaya getirdiği yükü hafifletmek için nüfusunu azaltma politikası izler. Meksika ise nüfusun eğitim ve sağlık kalitesini yükselterek niteliğini iyileştirme politikası izler.

Step-by-Step Solution

1
Fransa'nın demografik yapısının ve gelişmişlik düzeyinin analiz edilmesi
Fransa gelişmiş bir Avrupa ülkesidir, doğum oranları düşüktür ve nüfus yaşlanmaktadır. Dolayısıyla nüfus artış hızını artırma politikası uygular.
Gelişmiş ülkelerde nüfusun dinamizmini korumak için nüfus artış hızını yükseltmek temel amaçtır.
2
Nijerya'nın demografik yapısının ve gelişmişlik düzeyinin analiz edilmesi
Nijerya doğal nüfus artış hızı çok yüksek olan, gelişmekte olan bir Afrika ülkesidir. Bu nedenle nüfus artış hızını düşürme politikası uygular.
Hızlı nüfus artışı, kişi başına düşen milli geliri ve kalkınma hızını azalttığı için bu tür ülkeler nüfusu sınırlandırmak ister.
3
Meksika'nın demografik yapısının ve nüfus politikasının analiz edilmesi
Meksika nüfusunun kalitesini (nitelik ve niceliğini) iyileştirmeyi amaçlayan politikaya yönelmiştir.
Gelişmekte olan ve nüfus dengelenme sürecine giren bazı ülkeler nüfusun sayısından ziyade kalitesine odaklanır.

Key Concept

Dünyadaki nüfus politikalarının ülkelerin gelişmişlik ve demografik yapılarına göre farklılaşması.
Estimated Time:1m 30s
Question 38Question

Türkiye'de köy altı yerleşmeleri, yerleşmedeki konutların süreklilik durumuna göre 'kalıcı' ve 'geçici' yerleşmeler olarak ikiye ayrılır. Genellikle tarımsal faaliyetlerin yürütüldüğü alanlarda kalıcı yerleşmeler kurulurken, temel ekonomik faaliyeti hayvancılık olan yerlerde ise geçici yerleşmeler yaygındır.

Buna göre, aşağıdaki köy altı yerleşmelerinden hangisi kalıcı (sürekli) yerleşmeler sınıfında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Mezra

Answer

Mezra
Doğru cevap mezradır. Mezra; genellikle tarım ve hayvancılığın bir arada yapıldığı, konutların yıl boyunca sürekli olarak kullanıldığı kalıcı köy altı yerleşmelerindendir.

Step-by-Step Solution

1
Köy altı yerleşmelerinin kalıcı ve geçici olarak sınıflandırılmasını hatırlama
Mahalle, divan, mezra ve çiftlik kalıcı; yayla, kom, oba, ağıl, dam, dalyan ve bağ evi geçici yerleşmelerdir.
Soru kökündeki kalıcı yerleşme sınıfını belirlemek için temel teorik bilgiye ihtiyaç vardır.
2
Verilen seçenekleri sınıflandırma
Oba, ağıl, kom ve yayla geçici; mezra ise sürekli (kalıcı) yerleşmeler grubundadır.
Soruda verilen yerleşme türlerini eşleştirerek doğru seçeneği belirlemek gerekmektedir.

Key Concept

Köy altı yerleşmelerinin süreklilik durumuna göre sınıflandırılması
Question 39Question

Sanayi Devrimi sürecinde, zengin kömür yataklarına bağlı olarak küçük bir maden yerleşmesinin büyük bir sanayi şehrine dönüşüm aşamalarını geçmişten günümüze doğru kronolojik olarak nasıl sıralarsınız?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama: Maden ocaklarının işletmeye açılması -> Fabrikaların kurulması ve göç dalgalarının başlaması -> Plansız kentleşmenin belirmesi -> Şehrin etki alanının küreselleşmesi şeklindedir.
Doğru sıralama, sanayi şehrinin gelişim sürecindeki neden-sonuç ilişkisini takip eder. Önce kömür çıkarılır, ardından buna bağlı sanayi tesisleri kurulup göç çekilir, hızlı göç sonucunda plansız yerleşim alanları oluşur ve son olarak demiryolu ağı gibi ulaşım imkanlarıyla üretilen mallar dış pazarlara sunularak şehrin etki alanı küreselleşir.

Step-by-Step Solution

1
Sanayileşmeyi başlatan ilk faktörü belirlemek.
Maden ocaklarının işletmeye açılması ilk sırada yer alır.
Kömürün enerji kaynağı olarak çıkarılması, demir-çelik sanayisinin kurulması için gerekli ham madde ve enerji temelini oluşturur.
2
Sanayi üretimi ile demografik hareket arasındaki ilişkiyi kurmak.
Fabrikaların kurulması ve göç dalgalarının başlaması ikinci sırada yer alır.
Kömüre bağlı olarak kurulan fabrikalar, yüksek iş gücü ihtiyacı yaratarak çevreden göç çeker.
3
Hızlı göçün yerleşim dokusu üzerindeki etkilerini analiz etmek.
Plansız kentleşmenin ve işçi mahallelerinin oluşması üçüncü sırada yer alır.
Kısa sürede yaşanan yoğun nüfus yığılması ve kontrolsüz konut yapımı plansız şehir alanlarını doğurur.
4
Ulaşım ağlarının şehrin küresel etki alanına katkısını değerlendirmek.
Demiryolu ulaşımının gelişmesi ve küresel pazarlara açılma son sırada yer alır.
Ulaşım ağlarının gelişmesiyle şehir dış dünyayla bağ kurar, ürettiği ürünleri ihraç eder ve etki alanını küreselleştirir.

Key Concept

Sanayi Devrimi ve şehirleşme sürecindeki aşamalar
Question 40Question

Türkiye'de doğal değerleri, yerel kültürleri ve geleneksel yaşam tarzını korumayı amaçlayan sakin şehir (Cittaslow) birliğine üye birçok yerleşme yer almaktadır. Aşağıda verilen sakin şehirleri, kendilerine ait belirgin coğrafi ve kültürel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Seferihisar
Halfeti
Akyaka
Şavşat

Matches

Show answer & explanation

Answer

Seferihisar - Türkiye'nin ilk sakin şehri unvanına sahip Ege kıyısındaki yerleşme; Halfeti - Birecik Barajı'nın suları altında kalan tarihi dokusu ve siyah gülü ile tanınan sakin şehir; Akyaka - Azmak Çayı, geleneksel ahşap Muğla mimarisi ve rüzgar sörfü imkanlarıyla bilinen turistik sakin şehir; Şavşat - Karagöl heyelan set gölü ve zengin orman varlığıyla öne çıkan Doğu Karadeniz'deki sakin şehir.
Doğru eşleştirmede Seferihisar ilk sakin şehir olmasıyla; Halfeti Birecik Barajı ve siyah gülüyle; Akyaka Azmak Çayı ve Muğla mimarisiyle; Şavşat ise Karagöl ve Karadeniz ormanlarıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin ilk sakin şehrini belirlemek
Seferihisar'ın Türkiye'nin ilk sakin şehri (Cittaslow) olduğu bilgisiyle 'left_1' ile 'right_2' eşleştirilir.
Seferihisar, 2009 yılında bu unvanı alarak Türkiye'deki sakin şehir hareketini başlatmıştır.
2
Baraj suları altında kalan ve siyah gülüyle bilinen şehri belirlemek
Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesinin baraj gölü ve siyah gül özellikleri taşıdığı tespit edilerek 'left_2' ile 'right_1' eşleştirilir.
Halfeti, GAP kapsamında Birecik Barajı'nın suları altında kalan eski yerleşimiyle ve yöreye özgü siyah gülüyle bilinir.
3
Azmak Çayı ve Muğla mimarisiyle öne çıkan sakin şehri belirlemek
Akyaka'nın Muğla'da yer alan Azmak Çayı ve ahşap mimarili evleri barındırdığı görülerek 'left_3' ile 'right_4' eşleştirilir.
Akyaka, rüzgar sörfü, Azmak Çayı ve kendine has Nail Çakırhan tarzı Muğla evleriyle meşhurdur.
4
Karagöl ve Doğu Karadeniz ormanlarıyla öne çıkan şehri bulmak
Artvin'in Şavşat ilçesinin bu özelliklere sahip olduğu saptanarak 'left_4' ile 'right_3' eşleştirilir.
Şavşat, zengin ormanları ve heyelan set gölü olan Karagöl ile bilinen Karadeniz sakin şehridir.

Key Concept

Sakin Şehirler (Cittaslow) ve Türkiye'deki Örnekleri
PreviousPage 2 / 5Next
Nüfus Politikaları ve Şehirler Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Page 2 | Examkin