Türkiye'de Tarım ve Tar��m Ürünleri

20 questions

Türkiye'de kurak ve yarı kurak iklim özelliklerinin görüldüğü bölgelerde tarımsal verimliliği artırmak amacıyla Konya Ovası Projesi (KOP) ve Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) gibi büyük sulama yatırımları gerçekleştirilmiştir. Aşağıdaki haritada bu projelerin uygulandığı bazı tarım alanları gösterilmiştir.

[Harita]

Buna göre, sulama projelerinin tamamlandığı tarım alanlarında meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

I

numaralı alanda tarımsal üretimde iklim koşullarına ve yağış miktarına olan bağımlılık azalmış, üretimde yıldan yıla görülen dalgalanmalar hafiflemiştir.

II

numaralı alanda yaz sıcaklığı ve kuraklığının belirgin olmasına rağmen sulama olanaklarının artmasıyla pamuk ekim alanları belirgin derecede genişlemiştir.

Her iki alanda da sulama imkânlarının artırılmasına rağmen, toprağın mineral ve besin elementlerini doğal yollarla geri kazanmasını sağlamak amacıyla nadasa bırakılan arazi miktarı artırılmıştır.

Her iki bölgede de tarımsal sulamanın yaygınlaşması, nadas uygulamasına duyulan ihtiyacı azaltarak toprağın her yıl üst üste ekilebilmesine olanak tanımıştır.

Projelerin hayata geçirilmesiyle birlikte birim alandan alınan verim artmış ve tarıma dayalı sanayi kollarının hammadde temininde süreklilik sağlanmıştır.

Show answer & explanation

Answer: Her iki alanda da sulama imkânlarının artırılmasına rağmen, toprağın mineral ve besin elementlerini doğal yollarla geri kazanmasını sağlamak amacıyla nadasa bırakılan arazi miktarı artırılmıştır.

Answer

Sulama projelerinin (GAP ve KOP) hayata geçirilmesiyle birlikte toprağın su ihtiyacı karşılanmış, böylece nadas uygulamasına duyulan ihtiyaç ortadan kalkmış ve nadas alanları azalmıştır. Nadas, toprağın mineral yapısını iyileştirmek için yapılan aktif bir gübreleme yöntemi değil, kurak iklim bölgelerinde su yetersizliğinden kaynaklanan zorunlu bir uygulamadır. Bu nedenle sulamayla nadas alanlarının arttığını belirten ifade yanlıştır ve söylenemez.

Step-by-Step Solution

Soru kökündeki olumsuz ifadeye dikkat edilerek haritada numaralandırılmış alanların coğrafi özellikleri belirlenir.

I

numaralı alan İç Anadolu'da Konya Havzası'nı (KOP),

II

numaralı alan ise Güneydoğu Anadolu'yu (GAP) temsil etmektedir.

Projelerin uygulandığı bölgelerin coğrafi sınırlarını ve iklim koşullarını doğru eşleştirmek.

Bölgelerdeki sulama projelerinin tarımsal etkileri seçenekler üzerinden değerlendirilir.

Sulama projeleri sayesinde Konya'da iklim bağımlılığının azaldığı, Güneydoğu Anadolu'da pamuk ekim alanlarının genişlediği, her iki bölgede de verimin artarak sanayiye hammadde akışının sağlandığı ve nadas ihtiyacının azaldığı belirlenir.

Sulama projelerinin tarımsal verim, ürün çeşidi ve ekim yöntemleri üzerindeki olumlu sonuçlarını teyit etmek.

Nadas yönteminin temel uygulanma sebebi ile sulama ilişkisi analiz edilir.

Nadasın kuraklığa bağlı zorunlu bir dinlendirme yöntemi olduğu, sulamayla birlikte bu yönteme duyulan ihtiyacın azaldığı ve nadas alanlarının daraldığı bilgisiyle çelişen yanlış ifade tespit edilir.

Nadasın gübreleme gibi aktif bir mineral zenginleştirme yöntemi olmadığı yanılgısını çözerek doğru cevaba ulaşmak.

Key Concept

Türkiye'de tarımda sulama projelerinin (GAP ve KOP) nadas alanları, tarımsal verimlilik ve ürün çeşitliliği üzerindeki etkileri

Question 2Question →

Türkiye'de nadas yönteminin yaygın olduğu kurak ve yarı kurak bölgelerde sulama projelerinin (GAP, KOP gibi) hayata geçirilmesiyle tarımsal verimlilik artmış, ürün deseni çeşitlenmiş ve nadas alanları önemli ölçüde azalmıştır. Ancak sulama imkânların��n artırılması, her tarım ürününün her bölgede yetiştirilebilmesini sağlamaz. Çünkü bazı tarım ürünlerinin coğrafi dağılışı üzerinde sıcaklık istekleri, kış ılıklığı veya yaz kurakl��ğı gibi iklimsel sınırlandırıcılar doğrudan belirleyicidir.

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanların iklim koşulları dikkate alındığında, sulama imkânlarının geliştirilmesi durumunda bile aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin belirtilen alanda yetiştirilmesi mümkün değildir?

II numaralı alanda şeker pancarı yetiştirilmesi

III numaralı alanda pamuk yetiştirilmesi

I numaralı alanda pamuk yetiştirilmesi

IV numaralı alanda muz yetiştirilmesi

V numaralı alanda çeltik yetiştirilmesi

Show answer & explanation

Answer: I numaralı alanda pamuk yetiştirilmesi

Answer

Doğu Karadeniz kıyı kuşağını gösteren I numaralı alanda, yaz kuraklığı isteyen pamuk bitkisinin sulama imkânları geliştirilse dahi yetişmesi mümkün değildir.

Doğu Karadeniz kıyı kuşağında (I numaralı alan) her mevsim yağışlı ve nemli bir iklim görülür. Pamuk bitkisi ise olgunlaşma döneminde kesin olarak yaz kuraklığı ve yüksek güneşlenme süresi ister. Bu alanda sulama imkânları geliştirilse bile, her mevsim yağışlı olan iklim şartları nedeniyle pamuğun olgunlaşması ve hasat edilmesi imkânsızdır. Dolayısıyla sulama projeleri buradaki sınırlılığı ortadan kaldıramaz.

Step-by-Step Solution

Haritada işaretli alanların iklim özelliklerini belirlemek.

I numaralı alan Doğu Karadeniz kıyı kuşağında yer alır ve her mevsim yağışlı Karadeniz iklimine sahiptir. Diğer alanlar ise sırasıyla İç Anadolu (yarı kurak), Güneydoğu Anadolu (yazı sıcak ve kurak), Akdeniz kıyısı (kışları ılık, yazları sıcak) ve Ergene Havzası (karasallaşmış Akdeniz iklimi) özelliklerini taşır.

Tarım ürünlerinin doğal yetişme sınırlarını belirleyen en temel faktör iklim koşullarıdır.

Sulama projelerinin tarıma etkisini ve sınırlarını analiz etmek.

Sulama projeleri (GAP, KOP vb.) kurak bölgelerdeki su yetersizliğini çözerek ürün çeşitliliğini artırır ve nadası azaltır; fakat sıcaklık ve yağış rejimi gibi diğer iklim elemanlarının s��nırlandırıcı etkisini (örneğin yaz kuraklığı veya kış ılıklığı ihtiyacını) ortadan kaldıramaz.

Sulamayla toprak neme kavuşsa bile bitkinin olgunlaşması için gereken atmosferik koşulların (güneşlenme süresi, sıcaklık) sağlanması şarttır.

Eşleştirmeleri karşılaştırarak olumsuz sonuca ulaşmak.

Pamuk bitkisi olgunlaşma ve hasat döneminde mutlaka yaz sıcaklığı ve kuraklığına ihtiyaç duyar. I numaralı alan (Doğu Karadeniz) her mevsim yağışlı ve bulutlu olduğundan, sulama yapılsa dahi pamuk yetiştirilmesi biyolojik olarak mümkün değildir.

Doğu Karadeniz'deki her mevsim yağışlı rejimin pamuğun olgunlaşmasını engellemesi, sulama teknolojisiyle aşılamayacak bir iklim sınırıdır.

Key Concept

Türkiye'de Tarım Ürünlerinin Dağılışını Etkileyen İklim ve Sulama Faktörleri

Estimated Time:1m 30s

Question 3Question →

Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin dağılışı ve verimliliği üzerinde iklim özellikleri ile sulama olanakları doğrudan etkilidir. Kurak ve yarı kurak bölgelerde nadas alanlarının azaltılması amacıyla Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) gibi kapsamlı sulama projeleri hayata geçirilmiştir.

Aşağıdaki Türkiye haritasında bazı alanlar numaralandırılarak koyu renkle gösterilmiştir.

Bu alanlarda yetiştirilen tarım ürünleri ve uygulanan tarımsal yöntemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

I numaralı alanda yaz sıcaklığının yüksek olmasına bağlı olarak akarsu boylarında devlet kontrolünde çeltik tarımı yapılmaktadır.

II numaralı alanda her mevsimin yağışlı geçmesi sulama ihtiyacını ortadan kaldırdığı için nadas uygulamasına ihtiyaç duyulmaz.

III numaralı alanda KOP ile sulama imkânlarının gelişmesi, mısır ve şeker pancarı gibi su isteği yüksek ürünlerin tarımını yaygınlaştırmıştır.

IV numaralı alanda GAP sayesinde sulu tarıma geçilmesiyle nadas alanları daralmış ve pamuk üretimi büyük oranda artmıştır.

V numaralı alanda yetiştirilen zeytin ve incir gibi ürünlerin kalitesini artırmak ve toprağı dinlendirerek mineral yönünden zenginleştirmek amacıyla nadas yöntemi uygulanır.

Show answer & explanation

Answer: V numaralı alanda yetiştirilen zeytin ve incir gibi ürünlerin kalitesini artırmak ve toprağı dinlendirerek mineral yönünden zenginleştirmek amacıyla nadas yöntemi uygulanır.

Answer

Ege kıyılarında (V numaralı alan) zeytin ve incir tarımında nadas yönteminin uygulandığı yönündeki ifade yanlıştır. Zeytin ve incir gibi çok yıllık ağaçsı bitkilerin yetiştirildiği bağ ve bahçe tarımı alanlarında nadas uygulaması yapılmaz.

Zeytin ve incir çok yıllık ağaçsı kültür bitkileridir. Nadas uygulaması ise toprağın bir yıl ekilmeyerek boş bırakılması esasına dayanır ve sadece tek yıllık otsu tarla ürünlerinde uygulanabilir. Ege kıyılarında (V numaralı alan) bu tarım ürünlerinde nadas uygulanması fiziki olarak mümkün değildir. Ayrıca nadas, mineral zenginliğini artırmaya yönelik aktif bir gübreleme yöntemi olmayıp kurak iklim bölgelerinde toprağın nem dengesini korumak için başvurulan zorunlu bir uygulamadır. Bu nedenle bu ifade söylenemez.

Step-by-Step Solution

Haritada numaralandırılmış bölgelerin coğrafi konumlarını ve bu alanlarda yaygın olan tarım faaliyetlerini belirlemek.

I numaralı alan Ergene Havzası (çeltik), II numaralı alan Doğu Karadeniz (çay), III numaralı alan Konya Ovası (tahıl ve sulamayla mısır/şeker pancarı), IV numaralı alan Güneydoğu Anadolu (pamuk), V numaralı alan Kıyı Ege'dir (zeytin ve incir).

Her seçenekte belirtilen tarım ürünü ile coğrafi konum eşleşmesinin doğruluğunu denetlemek için bu adım gereklidir.

Nadas yönteminin coğrafi koşullarını ve hangi bitki türlerinde uygulandığını analiz etmek.

Nadas, kurak/yarı kurak iklim bölgelerinde tek yıllık otsu bitkilerin (buğday, arpa vb.) ekildiği topraklarda su biriktirmek amacıyla uygulanan zorunlu bir yöntemdir. Çok yıllık ağaçsı bitkiler olan zeytin ve incir tarımında nadas uygulanmaz.

V numaralı alana yönelik ifadenin yanlışlığını bilimsel olarak ortaya koymak ve doğru seçeneği belirlemek için bu analiz yapılmalıdır.

Key Concept

Türkiye'de tarım yöntemleri ve tarım ürünlerinin yetişme koşullarının coğrafi dağılışıyla ilişkisi.

Estimated Time:2m 0s

Question 4Question →

Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin yürütülmesinde iklim elemanları ile su kaynaklarına erişim temel belirleyici unsurlardır. Kuraklık ve sulama yetersizliği gibi faktörler üreticileri belirli tarım yöntemlerine yönlendirirken, modern sulama projeleri tarımsal yapıda köklü değişimlere yol açmaktadır.

Hazırlanan Türkiye haritasında bazı alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.

Buna göre, haritada işaretli alanlar ve bu alanlardaki tarımsal özelliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

I numaralı alanda yaz sıcaklığı ve akarsu boylarındaki sulama olanaklarına bağlı olarak çeltik ve ayçiçeği tarımı ön plana çıkmaktadır.

II numaralı alanda nadas uygulamasının yaygın olması, toprağın mineral dengesini korumak amacıyla yapılan aktif bir gübreleme yöntemi olmasından kaynaklanır.

III numaralı alanda her mevsimin yağışlı geçmesi ve nem oranının yüksek olması nadas uygulamasına duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır.

IV numaralı alanda Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte sulanan tarım alanlarının artması, pamuk üretiminde bu bölgeyi ilk sıraya taşımıştır.

V numaralı alanda verimli alüvyal topraklar ve uygun sıcaklık koşulları sayesinde yıl içinde birden fazla ürün hasat edilebilmektedir.

Show answer & explanation

Answer: II numaralı alanda nadas uygulamasının yaygın olması, toprağın mineral dengesini korumak amacıyla yapılan aktif bir gübreleme yöntemi olmasından kaynaklanır.

Answer

II numaralı alanda nadas uygulamasının yaygın olmasının toprağın mineral dengesini korumak amacıyla yapılan aktif bir gübreleme yöntemi olduğunu belirten ifade yanlıştır.

II numaralı alanda nadas uygulamasının yaygın olmasının toprağın mineral dengesini korumak amacıyla yapılan aktif bir gübreleme yöntemi olmasından kaynaklandığını belirten seçenek yanlıştır. Nadas, kuraklık ve sulama yetersizliği nedeniyle toprağın nem biriktirmesini sağlamak amacıyla mecburen boş bırakılmasıdır; bir gübreleme tekniği değildir. Bu yüzden doğru cevap bu ifadedir.

Step-by-Step Solution

Haritada numaralandırılmış alanların coğrafi konumlarını ve iklim özelliklerini belirlemek.

I numaralı yer Ergene Havzası (karasal iklim), II numaralı yer Konya Ovası (kurak karasal iklim), III numaralı yer Rize/Doğu Karadeniz kıyıları (her mevsim yağışlı Karadeniz iklimi), IV numaralı yer Şanlıurfa/Güneydoğu Anadolu (yazı aşırı kurak iklim), V numaralı yer Çukurova (Akdeniz iklimi) olarak belirlenir.

Sorudaki tarımsal özellikleri doğru analiz edebilmek için bölgelerin iklim ve konum özelliklerinin bilinmesi gerekir.

Nadas yönteminin coğrafi tanımını ve uygulanma gerekçesini sorgulamak.

Nadas, kurak ve yarı kurak bölgelerde sulama imkanlarının yetersizliğine bağlı olarak toprağın kaybettiği nemi ve suyu geri kazanması için bir yıl boş bırakılması sürecidir. Aktif veya bilinçli bir gübreleme yöntemi değildir.

Öğrencilerin nadası bir gübreleme yöntemi sanma yanılgısını (err_yks_ayt_cog2_tr_ekonomi_nadas_ve_sulama_hatasi) test etmek.

Seçenekleri karşılaştırarak olumsuz soru köküne uygun olan yanlış ifadeyi tespit etmek.

Nadasın aktif bir gübreleme yöntemi olduğunu iddia eden seçeneğin yanlış bir bilgi içerdiği, dolayısıyla doğru yanıt olduğu belirlenir.

Soru kökündeki 'doğru değildir' olumsuz ifadesine uygun seçeneği işaretlemek.

Key Concept

Türkiye'de tarım yöntemleri, nadas uygulaması ve sulama projelerinin (GAP, KOP) tarımsal üretime etkisi.

Estimated Time:2m 0s

Question 5Question →

Türkiye'de tarım topraklarının verimliliğini artırmak ve üretimde sürekliliği sağlamak amacıyla kurak ve yarı kurak bölgelerde sulama projeleri (GAP, KOP vb.) hayata geçirilmektedir. Bu projelerin uygulandığı alanlarda nadas yöntemiyle ayrılan toprak miktarı azalırken, birim alandan alınan verim ve yetiştirilen ürün çeşitliliği belirgin şekilde artmaktadır.

Haritada numaralandırılarak gösterilen alanların hangisinde, sulama olanaklarının artırılarak nadas alanlarının daraltılması ve buna bağlı ürün çeşitliliğinin artırılması hedefinin uygulandığı söylenemez?

I numaralı alan

II numaralı alan

III numaralı alan

IV numaralı alan

V numaralı alan

Show answer & explanation

Answer: II numaralı alan

Answer

II numaralı alan (Doğu Karadeniz kıyı kuşağı)

II numaralı alan olarak gösterilen Doğu Karadeniz kıyı kuşağında Karadeniz iklimi etkilidir. Bu iklim tipinde her mevsim yağışlı ve nemli bir hava hâkim olduğundan toprakta nem açığı oluşmaz ve nadas yöntemine ihtiyaç duyulmaz. Dolayısıyla bu alanda sulama projeleriyle nadas alanlarını azaltma gibi bir hedef bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Haritada işaretlenen alanların iklim ve yağış rejimlerini analiz etme

I, III, IV ve V numaralı alanlar yarı kurak veya kurak iklim özelliklerine sahipken; II numaralı alan (Doğu Karadeniz) her mevsim yağı��lı ve nemli bir Karadeniz iklimine sahiptir.

Tarımda nadas uygulaması, kuraklık ve sulama yetersizliği nedeniyle toprağın bir yıl ekilip bir yıl dinlendirilmesi yöntemidir. Bu nedenle nemli bölgelerde nadasa ihtiyaç duyulmaz.

Bölgesel sulama projelerinin (GAP, KOP vb.) amaçları ile nadas arasındaki ilişkiyi değerlendirme

Konya Ovası (III) ve Şanlıurfa (IV) gibi kurak alanlarda KOP ve GAP projeleriyle sulama yaygınlaştırılarak nadas alanları azaltılmaya çalışılır. Ergene Yöresi (I) ve Teke Platosu (V) gibi alanlarda da sulama imkanları nadası azaltır. Ancak Doğu Karadeniz'de (II) yüksek yağıştan dolayı zaten nadas uygulanmadığı için bu alanda sulamayla nadası azaltma hedefi bulunmaz.

Soruda istenen, sulama projeleriyle nadasın azaltılması ve ürün çeşitliliğinin artırılması hedefinin hangi alanda öncelikli olmadığını bulmaktır.

Key Concept

Türkiye'de tarımda nadas yöntemi ile iklim (yağış rejimi) ve sulama projeleri arasındaki ilişki.

Estimated Time:2m 0s

Question 6Question →

Türkiye'de kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde nadas uygulamasını azaltmak ve tarımsal verimliliği artırmak amacıyla sulama projeleri geliştirilmiştir. Aşağıdaki haritada, bu amaçla büyük sulama projelerinin uygulandığı Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamındaki I numaralı alan ile Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamındaki II numaralı alan gösterilmiştir. Bu alanlarda sulama olanaklarının artmasıyla ürün çeşitliliği artmış ve tarımsal üretim yapısı değişmiştir. Ancak sulama imkânlarındaki bu gelişmeye rağmen, bazı tarım ürünlerinin iklim (sıcaklık, nem, yağış rejimi) ve toprak istekleri nedeniyle bu bölgelerde yetiştirilmesi mümkün olmamıştır.

Buna göre, sulama olanaklarının geliştiği bu alanlarda aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin yetiştirilmesi beklenemez?

Pamuk

Mısır

��ay

Soya fasulyesi

Şeker pancarı

Show answer & explanation

Answer: ��ay

Answer

Çay

Çay bitkisinin yetişebilmesi için sadece topraktaki su miktarı (sulama) yeterli değildir. Bu bitki, yıl boyunca düzenli yağış, yüksek bağıl nem ve yıkanmış, kireçsiz asidik topraklar devlet politikası ve coğrafi şartlar gereği talep eder. I ve II numaralı alanlar (GAP ve KOP bölgeleri) kurak ve yarı kurak iklim özelliklerine sahip olup yaz sıcaklığı ve buharlaşma çok yüksektir. Bu nedenle sulama projeleri tamamlansa dahi atmosferik nem yetersizliği ve toprak kimyası nedeniyle bu alanlarda çay yetiştirilmesi beklenemez.

Step-by-Step Solution

Haritada gösterilen alanların ve sulama projelerinin belirlenmesi

I numaralı alan Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde GAP projesini, II numaralı alan ise İç Anadolu Bölgesi'nde KOP projesini temsil etmektedir.

Sorunun coğrafi çerçevesini ve hangi sulama projelerinin etkisinin inceleneceğini netleştirmek için.

Sulamanın bu bölgelerdeki tarım ürünlerine etkisinin analiz edilmesi

Sulu tarıma geçilmesiyle birlikte pamuk, mısır, soya fasulyesi ve şeker pancarı gibi su isteği yüksek olan tarım ürünlerinin ekim alanı ve üretimi artmıştır.

Hangi ürünlerin sulamayla birlikte üretiminin artabileceğini belirlemek için.

Çay bitkisinin yetişme koşullarının değerlendirilmesi

Çay bitkisi sadece sulama suyu ile değil, aynı zamanda yüksek bağıl nem, yıl boyu düzenli yağış ve kireçsiz, yıkanmış asidik topraklar isteyen bir üründür. Bu koşullar İç ve Güneydoğu Anadolu'nun kurak/yarı kurak iklim özelliklerine uymamaktadır.

Sulama olanakları artsa dahi çayın bu bölgelerde neden yetişemeyeceğini açıklamak için.

Key Concept

Tarım ürünlerinin yetişme koşulları ve iklim özellikleri arasındaki ilişki ile sulama projelerinin tarımsal desene etkileri.

Estimated Time:2m 0s

Question 7Question →

Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin yürütülmesinde su kaynaklarının verimli kullanılması amacıyla Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) gibi büyük ölçekli sulama projeleri hayata geçirilmiştir. Bu projelerle tarım alanlarının sulamaya açılması, uygulandıkları bölgelerin ürün desenini ve toprak kullanım yöntemlerini önemli ölçüde değiştirmiştir.

Bu projelerin uygulandığı alanlarda sulama olanaklarının artmasıyla gerçekleşen tarımsal değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi gösterilemez?

Yaz kuraklığı ve yüksek sıcaklığın belirgin olduğu bu bölgelerde, sulama yardımıyla çay ve fındık gibi her mevsim bol yağış ve yüksek nem isteyen ürünlerin geniş alanlarda yetiştirilmesi

Sulama kanallarının yaygınlaşmasıyla birlikte nadas alanlarının daralarak toprakların her yıl üst üste ekilebilmesi

Sulama projeleri sayesinde birim alandan elde edilen tarımsal verimliliğin artması ve ürün çeşitliliğinin zenginleşmesi

Yıllık yağış miktarındaki sapmalara bağlı olarak ortaya çıkan tarımsal üretimdeki dalgalanmaların ve doğaya olan bağımlılığın azalması

Sıcaklık ve güneşlenme süresinin yeterli olduğu alanlarda sulama imkanları sayesinde yılda birden fazla tarım ürünü alınabilmesi

Show answer & explanation

Answer: Yaz kuraklığı ve yüksek sıcaklığın belirgin olduğu bu bölgelerde, sulama yardımıyla çay ve fındık gibi her mevsim bol yağış ve yüksek nem isteyen ürünlerin geniş alanlarda yetiştirilmesi

Answer

Doğru cevap, çay ve fındık gibi ürünlerin kurak bölgelerde sulamayla yetiştirilebileceği ifadesidir. Çünkü bu ürünlerin yetişmesi için sadece köklerinin sulanması yeterli değildir; Karadeniz iklimine özgü yüksek bağıl nem, bulutluluk ve yıl boyu düzenli yağış rejimi gibi atmosferik koşullar da zorunludur. Dolayısıyla GAP veya KOP alanlarında sulama yapılsa bile bu ürünlerin ticari olarak yetiştirilmesi mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

Sulama projelerinin (GAP ve KOP) uygulandığı bölgelerin (Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu) iklimsel özelliklerini analiz etmek.

Bu bölgelerde yaz ayları oldukça sıcak ve kurak geçer, yıllık yağış miktarı düşüktür.

Tarım ürünlerinin yetiştirilme sınırlarını belirleyen temel faktör iklim koşullarıdır.

Seçeneklerde verilen tarım ürünlerinin ekolojik isteklerini değerlendirmek.

Çay ve fındık gibi ürünler yüksek bağıl nem, her mevsim düzenli yağış (bulutluluk) ve ılıman kışlar ister; sadece toprağın sulanması bu ekolojik istekleri karşılamaz.

Bitkilerin sadece su isteği değil, hava nemi ve sıcaklık istekleri de dağılışlarını sınırlandırır.

Sulama projelerinin nadas ve verimlilik üzerindeki etkilerini incelemek.

Sulama ile nadas alanları azalır, üretimde dalgalanmalar önlenir, verim ve ürün çeşitliliği artar.

Yapay sulama, kuraklığın olumsuz etkilerini en aza indirerek sürekli tarıma olanak sağlar.

Key Concept

Türkiye'de tarım ürünlerinin coğrafi dağılışında iklim elemanları (yağış rejimi, nem) ve beşeri müdahalelerin (sulama projeleri) sınırları

Estimated Time:2m 0s

Question 8Question →

Türkiye'de tarım sektörünün yapısını ve tarım ürünlerinin coğrafi dağılışını inceleyen bir araştırmacı, saha çalışmasında şu tespitleri yapmıştır:

* I. Bölge: Yaz kuraklığının şiddetli yaşandığı bu alanda, sulama projelerinin devreye girmesiyle birlikte pamuk ve mısır tarımı yaygınla��mış, nadasa ayrılan topraklar önemli ölçüde azalmıştır.
* II. Bölge: Yıl boyunca nemli ve yağışlı bir iklimin hâkim olduğu bu kuşakta, çay ve kivi gibi yüksek nem ve düzenli yağış isteyen tarım ürünleri yoğun olarak yetiştirilmektedir.
* III. Bölge: Çevresine göre alçakta yer alan bir vadi tabanında bulunması nedeniyle mikroklima özellikleri gösteren bu alanda, zeytin ve narenciye gibi Akdeniz iklimi ürünlerinin tarımı yapılabilmektedir.

Bu araştırmacının tespitlerinden yola çıkılarak, Türkiye'de uygulanan tarım yöntemleri ve tarım ürünlerinin coğrafi özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

II. Bölge'de çay ve kivi gibi tarım ürünlerinin yoğunlaşması, yörenin yıllık yağış miktarının yüksek olması ve belirgin bir kurak dönemin bulunmamasıyla doğrudan ilişkilidir.

III. Bölge'de kış ılıklığı isteyen zeytin ve narenciye gibi ürünlerin yetiştirilebilmesi, yer şekillerinin sağladığı korunaklı yerel iklim şartlarının bir sonucudur.

I. Bölge'de tarımsal ürün deseninde meydana gelen değişim, beşerî su yatırımların��n doğal çevre sınırlılıklarını aşmadaki rolüne örnektir.

İncelenen bölgelerdeki tarımsal faaliyetler, hem doğal çevre koşullarının (iklim, yer şekilleri) hem de sulama gibi beşerî faktörlerin üretim üzerinde belirleyici olduğunu kanıtlar.

Show answer & explanation

Answer: I. Bölge'de sulama imkânlarının artmasıyla nadas alanlarının azalması, nadas uygulamasının topraktaki mineral dengesini sağlamak amacıyla yapılan planlı bir gübreleme yöntemi olduğunu gösterir.

Answer

I. Bölge'de sulama imkânlarının artmasıyla nadas alanlarının azalması, nadas uygulamasının topraktaki mineral dengesini sağlamak amacıyla yapılan planlı bir gübreleme yöntemi olduğunu gösteren ifade yanlıştır ve bu yargıya ulaşılamaz. Çünkü nadas, kuraklığın ve su yetersizliğinin yol açtığı zorunlu bir dinlendirme (nem biriktirme) yöntemidir. Sulamanın gelişmesiyle bu zorunluluk ortadan kalkar ve kesintisiz tarıma geçilir; mineral dengesi ise gübreleme ve nöbetleşe ekim ile sağlanır.

Step-by-Step Solution

I. Bölge'nin verilerini analiz etme

I. Bölge'de sulama projeleriyle birlikte nadas alanlarının daraldığı ve pamuk, mısır gibi ürünlerin yetiştirildiği görülür.

Sulama imkânları kurak bölgelerde nadas zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Nadas uygulamasının bilimsel ve coğrafi tanımını değerlendirme

Nadas, toprağın nem biriktirmesi amacıyla bir yıl ekilip bir yıl boş bırakılmasıdır. Planlı bir gübreleme veya mineral zenginleştirme yöntemi değildir.

Nadasın temel nedeni toprağın gübre yetersizliği değil, kuraklık ve su kıtlığıdır. Dolayısıyla nadası planlı bir gübreleme yöntemi olarak tanımlayan yargı yanlıştır.

Diğer bölgelerdeki (II. ve III.) coğrafi özellikleri doğrulama

II. Bölge'deki yağış düzeni ile çay/kivi yetiştirilmesi ve III. Bölge'deki yer şekillerine bağlı korunaklı mikroklima alanlarında zeytin/narenciye tarımı yapılması coğrafi olarak tamamen doğrudur.

Doğru yargıların elenerek ulaşılamaz olan yanlış yargının tespit edilmesi gerekir.

Key Concept

Türkiye'de tarımsal faaliyetleri etkileyen fiziki ve beşerî faktörler ile nadas yönteminin kuraklıkla ilişkisi

Question 9Question →

Aşağıdaki Türkiye haritasında bazı tarımsal üretim alanları numaralandırılarak gösterilmiştir.

Bu alanlarda yetiştirilen tarım ürünleri ve bunların coğrafi özellikleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

I numaralı alanda, yaz kuraklığı ve olgunlaşma döneminde uzun güneşlenme süresi isteyen ayçiçeği tarımı yaygın olarak yapılmaktadır.

II numaralı alanda, yıl boyu nemli geçen iklim ve yıkanmış asidik topraklar çay tarımı için en elverişli koşulları oluşturmuştur.

III numaralı alanda, kuraklık ve yetersiz sulama nedeniyle nadas alanlarının yaygın olması şeker pancarı gibi su isteği yüksek bir ürünün tarımını sulama imkânları geliştirilse dahi tamamen engellemiştir.

IV numaralı alanda, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile sulama olanaklarının artması pamuk tarımının bölgede çok geniş alanlara yayılmasını sağlamıştır.

V numaralı alanda, Akdeniz iklimine özgü kış ılıklığı koşulları, don olaylarına karşı oldukça hassas olan zeytin tar��mını desteklemektedir.

Show answer & explanation

Answer: III numaralı alanda, kuraklık ve yetersiz sulama nedeniyle nadas alanlarının yaygın olması şeker pancarı gibi su isteği yüksek bir ürünün tarımını sulama imkânları geliştirilse dahi tamamen engellemiştir.

Answer

İç Anadolu'da sulama imkânları geliştirilse dahi şeker pancarı tarımının tamamen engellendiğini belirten ifade coğrafi gerçeklerle uyuşmamaktadır ve yanlıştır.

Şeker pancarı tarımının İç Anadolu'da yapılmasının tamamen engellendiğini öne süren ifade yanlıştır. İç Anadolu Bölgesi (özellikle Konya Ovası), sulama imkânlarının (KOP ve yer altı suları) kullanılmasıyla Türkiye'de şeker pancarı üretiminin en fazla yapıldığı alandır. Sulama yatırımları nadas ihtiyacını azaltmış ve bu su isteyen ürünün bölgede geniş alanlarda yetiştirilmesini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

Harita üzerindeki numaralı alanların coğrafi bölgelerini ve tarımsal potansiyelini belirleyin.

I: Ergene Havzası, II: Doğu Karadeniz Kıyıları, III: Konya Ovası (İç Anadolu), IV: Şanlıurfa Çevresi (Güneydo��u Anadolu), V: Ege Kıyıları.

Harita okuma becerisiyle bölgelerin coğrafi sınırlarını ve iklim özelliklerini eşleştirmek gerekir.

Tarımsal yöntemler ile sulama arasındaki ilişkiyi kurarak nadas alanlarının sulama projeleriyle nasıl değiştiğini analiz edin.

Nadas, sulama yetersizliği ve kuraklığa bağlı zorunlu bir uygulamadır. KOP (Konya Ovası Projesi) gibi sulama projeleri geliştikçe nadas alanları daralır ve şeker pancarı gibi yüksek su isteyen sanayi bitkilerinin üretimi artar.

Şeker pancarı tarımının İç Anadolu'da sulamaya bağlı olarak yoğun şekilde yapıldığını anlamak ve nadasın sulama ile azaltılabileceği gerçeğini kavramak.

Yanlış olan seçeneği işaretleyin.

İç Anadolu'da şeker pancarı tarımının tamamen engellendiğini iddia eden önermenin yanlış olduğu tespit edilir.

Soru kökündeki olumsuz ifadeye bağlı olarak hatalı coğrafi açıklamayı bulmak hedeflenmiştir.

Key Concept

Türkiye'de tarım ürünlerinin yetişme koşulları ile nadas ve sulama projeleri arasındaki ilişki

Estimated Time:2m 0s

Question 10Question →

Türkiye'de kuraklığın ve yaz kuraklığının belirgin olduğu yarı kurak iklim bölgelerinde geleneksel olarak nadasa dayalı tahıl tarımı yaygındır. Ancak son yıllarda Konya Ovası Projesi (KOP) ve Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) gibi sulama projelerinin hayata geçirilmesiyle birlikte bu bölgelerdeki tarımsal yapı önemli ölçüde değişmiştir.

Sulama imkânlarının gelişmesine bağlı olarak bu projelerin uygulandığı alanlarda tarımsal verimlilik ve ��rün çeşitliliği artarken, nadas alanları belirgin ölçüde azalmıştır.

Buna göre, sulama imkânlarının yaygınlaştığı Konya Ovası'nda (KOP) üretiminde artış yaşanması beklenen endüstriyel tarım ürünleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Şeker pancarı

Mısır

Pamuk

Patates

Ayçiçeği

Show answer & explanation

Answer: Pamuk

Answer

Pamuk

Doğru cevap pamuktur. Pamuk, yetişme döneminde bol nem ve su isterken olgunlaşma döneminde yüksek sıcaklık ve kuraklığa ihtiyaç duyar. Konya Ovası, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alıp yaz sıcaklıkları ve vejetasyon (büyüme) süresi bakımından pamuk tarımına uygun değildir. KOP (Konya Ovası Projesi) sulama sorununu çözse de iklimin sıcaklık sınırlandırmasını ortadan kaldıramaz. Bu yüzden Konya'da pamuk üretimi artışı beklenemez.

Step-by-Step Solution

KOP (Konya Ovası Projesi) gibi sulama projelerinin Konya Ovası'ndaki tarımsal etkisini analiz etmek.

Sulama suyunun bölgeye ulaşmasıyla nadas alanlarının azaldığı ve su ihtiyacı yüksek sanayi bitkilerinin yetiştirilmesinin mümkün hale geldiği anlaşılır.

Sulama projelerinin bölge tarımındaki temel işlevini belirlemek için.

Seçeneklerdeki tarım ürünlerinin Konya Ovası'nın iklimsel sınırları içindeki yetişme koşullarını değerlendirmek.

Şeker pancarı, mısır, patates ve ayçiçeğinin sulamayla yetiştirilebildiği; pamuğun ise suyun yanı sıra yüksek sıcaklık ve uzun yetişme süresi (vejetasyon) istediği görülür.

Sadece sulamanın yeterli olmadığı, fiziki coğrafya (sıcaklık) engeline takılan ürünü ayırt etmek için.

Konya Ovası'nın yaz sıcaklık ortalamaları ve yükselti durumunun pamuk yetiştirmeye elverişli olup olmadığını kontrol etmek.

İç Anadolu'nun bu kesiminde yaz sıcaklıklarının pamuk için yetersiz olduğu ve sulama getirilse bile pamuk yetiştirilemeyeceği tespit edilir. Bu nedenle pamuk, KOP ile üretimi artması beklenen ürünler arasında gösterilemez.

Sorudaki olumsuz soru köküne göre elenemeyen ve Konya'da yetişmesi mümkün olmayan ürünü belirleyip doğru seçeneğe ulaşmak için.

Key Concept

Türkiye'de Tarım ve Tarım Ürünleri

Estimated Time:2m 0s

Question 11Question →

Türkiye'de tarım topraklarının nadasa bırakılmasında yağış azlığı ve sulama yetersizliği temel etkenlerdir. KOP (Konya Ovası Projesi) ve GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) gibi sulama projelerinin hayata geçirilmesiyle nadas alanları daralmış ve suya ihtiyaç duyan tarım ürünlerinin çeşitliliği artmıştır. Ancak sulama olanakların��n iyileştirilmesi, bir bölgenin sahip olduğu doğal iklim ve toprak koşullarını (sıcaklık, nemlilik, toprak yapısı) tamamen devre dışı bırakamaz.

Aşağıdaki haritada Türkiye'de farkl�� iklim ve toprak özelliklerine sahip beş alan numaralandırılarak gösterilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılan alanlar ve bu alanlarda yürütülen tarımsal faaliyetlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi <u>yanlıştır</u>?

I numaralı alanda, her mevsim yağışlı geçen Karadeniz ikliminin etkisiyle nadas yöntemine duyulan ihtiyaç ortadan kalkmıştır.

II numaralı alanda, doğal yağış azlığı nedeniyle nadas alanları geniş yer kaplarken KOP sayesinde bu yönteme duyulan gereksinim azalmaktadır.

III numaralı alanda, GAP ile sulama olanaklarının artması ve nadas uygulamasının azalması sayesinde, nemli ve asidik toprak isteyen çay tarımı geniş alanlara yayılmıştır.

IV numaralı alanda, Akdeniz iklimine özgü kış ılıklığı ve don olaylarının azlığı, zeytin gibi soğuğa karşı hassas olan ürünlerin yetiştirilmesini kolaylaştırmıştır.

V numaralı alanda, yaz sıcaklığı ve sulama imkânlarının elverişliliği nedeniyle mısır ve soya fasulyesi gibi ikinci ürünlerin tarımı yaygınlaşmıştır.

Show answer & explanation

Answer: III numaralı alanda, GAP ile sulama olanaklarının artması ve nadas uygulamasının azalması sayesinde, nemli ve asidik toprak isteyen çay tarımı geniş alanlara yayılmıştır.

Answer

III numaralı alanda çay tarım��nın yaygınlaştığını belirten ifade yanlıştır; çünkü çay tarımı sulamanın ötesinde yıl boyu nem ve asidik toprak şartları gerektirir.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki tarım alanlarında sulamanın yaygınlaşması pamuk, mısır ve sebze üretimini ciddi oranda artırmıştır; fakat çay bitkisinin yetişebilmesi için sadece kökten sulanması yeterli değildir. Çay, yıl boyunca düzenli yağış, yüksek bağıl nem ve kireçsiz asidik topraklar talep eder. Güneydoğu Anadolu ise yazın son derece kurak, sıcak ve düşük nemlidir. Bu ekolojik engellerden ötürü sulamaya bağlı olarak bölgede çay tarımının gelişmesi olanaksızdır.

Step-by-Step Solution

Haritada verilen numaralı alanların coğrafi özelliklerini ve iklim koşullarını belirleme.

I numaralı alan Doğu Karadeniz (Rize), II numaralı alan ��ç Anadolu (Konya), III numaralı alan Güneydoğu Anadolu (Şanlıurfa), IV numaralı alan Kıyı Ege ve V numaralı alan Akdeniz (Çukurova) kıyısını temsil etmektedir.

Sorunun çözümünde mekânsal analiz yapabilmek için harita üzerindeki konumların doğru tespit edilmesi gerekir.

Seçeneklerdeki tarımsal uygulamaların (nadas, sulama projeleri) ve ürünlerin ekolojik isteklerinin bölge iklimleriyle uyumunu analiz etme.

Doğu Karadeniz'de nadasın olmaması (yağış rejimi), Konya'da KOP ile nadasın azalması (sulama projesi), Ege'de zeytin tarımı (kış ılıklığı) ve Çukurova'da mısır/soya (ikinci ürün) ifadelerinin tamamı coğrafi gerçeklerle uyumludur.

Her bir seçenekteki coğrafi ifadenin doğruluğunu test etmek için tarımsal coğrafya kuralları uygulanır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki sulama yatırımlarının (GAP) çay tarımına etkisini inceleme.

GAP ile sulama imkânları artmış ve nadas alanları azalmış olsa da, çay bitkisi mikroklima şartlarında aşırı yıkanmış asidik topraklar ile yıl boyu yüksek nem/yağış ister. Güneydoğu Anadolu'nun şiddetli yaz kuraklığı ve düşük bağıl nem koşullarında sulama ile dahi çay yetiştirilemez.

Tarımsal sulama projelerinin sınırlarını ve tarım ürünlerinin doğal yetişme koşullarını (ekolojik limitlerini) kavrayarak yanlış olan yargıyı bulmak.

Key Concept

Türkiye'de tarım ürünlerinin yetişme koşulları (sıcaklık, yağış, nemlilik, toprak isteği) ve sulama projelerinin (GAP, KOP) tarımsal faaliyetlere etkisi.

Question 12Question →

Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin dağılışı ve uygulanan yöntemler; iklim koşulları, sulama imkânları ve yer şekilleri gibi faktörlerle doğrudan ilişkilidir.

Aşağıdaki Türkiye haritasında bazı alanlar numaralandırılarak koyu renklerle gösterilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılan alanların iklim ve tarım özellikleri ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir?

I numaralı alanda yaz kuraklığı belirgin olduğundan sulama imkânlarının gelişmesiyle ayçiçeği ve çeltik üretimi yaygınlaşmıştır.

II numaralı alanda Akdeniz iklim özellikleri görüldüğü için kış ılıklığı isteyen zeytin ve incir gibi ürünler doğal olarak yetiştirilebilmektedir.

III numaralı alanda nadas uygulamasının yaygın olması, toprağın mineral dengesini korumak amac��yla yapılan aktif bir gübreleme yöntemi olmasından kaynaklanır.

IV numaralı alanda her mevsim yağışlı geçen Karadeniz iklimi etkili olduğundan tarım topraklarında nadas uygulamasına ihtiyaç duyulmaz.

V numaralı alanda Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte sulu tarıma geçilmesi, nadas alanlarını daraltırken pamuk ekim alanlarını genişletmiştir.

Show answer & explanation

Answer: III numaralı alanda nadas uygulamasının yaygın olması, toprağın mineral dengesini korumak amac��yla yapılan aktif bir gübreleme yöntemi olmasından kaynaklanır.

Answer

III numaralı alanda nadas uygulamasının yaygın olması, toprağın mineral dengesini korumak amacıyla yapılan aktif bir gübreleme yöntemi olmasından kaynaklanır.

Doğru olmayan yargı, İç Anadolu Bölgesi'nde (III numaralı alan) nadas uygulamasının aktif bir gübreleme yöntemi olduğunu savunan ifadedir. Nadas, kurak ve sulama imkânlarının yetersiz olduğu bölgelerde toprağın nem biriktirmesini sağlamak amacıyla bir yıl boş bırakılması şeklinde uygulanan pasif ve zorunlu bir yöntemdir; gübreleme ile doğrudan bir ilişkisi yoktur.

Step-by-Step Solution

Haritadaki numaralandırılmış alanların tarımsal ve iklimsel özelliklerini analiz etmek.

I numaralı alan Ergene Havzası (ayçiçeği/çeltik), II kıyı Ege (zeytin/incir), III İç Anadolu (nadas yaygın), IV Doğu Karadeniz (nemli/nadas yok), V Güneydoğu Anadolu (GAP ve pamuk) olarak belirlenir.

Seçeneklerdeki coğrafi eşleştirmelerin doğruluğunu denetlemek için öncelikle harita üzerindeki konumların tespiti gerekir.

Nadas yönteminin kavramsal tanımını ve nedenlerini sorgulamak.

Nadas, kurak ve yarı kurak bölgelerde toprağın nem biriktirmesi amacıyla bir yıl boş bırakılmasıdır. Aktif bir gübreleme çalışması ya da suni bir mineral takviyesi değil, su yetersizliğinden kaynaklanan zorunlu bir tarım pratiğidir.

Seçeneklerde nadasın işlevine yönelik yapılan açıklamanın bilimsel doğruluğunu kontrol etmek amacıyla bu analiz yapılır.

Seçenekler arasından doğru olmayan (yanlış) yargıyı belirlemek.

İç Anadolu'daki (III) nadas yaygınlığının sebebi aktif bir gübreleme yöntemi olması değil, yağış yetersizliği ve sulama projelerinin o bölgede henüz tam anlamıyla yaygınlaşmamış olmasıdır. Dolayısıyla bu yargı doğru değildir.

Soru kökündeki olumsuz ifadeye uygun olarak yanlış olan seçeneği tespit etmek gerekir.

Key Concept

Türkiye'de tarım yöntemleri (nadas ve sulu tarım) ile iklim koşulları arasındaki ilişki ve bölgesel tarımsal özellikler.

Estimated Time:2m 0s

Question 13Question →

Türkiye'de kuraklık ve yaz sıcaklığının belirgin olduğu bölgelerde tarım arazilerinin nadasa bırakılması yaygın bir uygulamadır. Tarımda sulama imkânlarının artırılmasıyla nadas alanlarında belirgin bir azalma yaşanmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki haritada numaralandırılarak gösterilen alanların hangisinde, doğal iklim koşullarının her mevsim yağışlı ve nemli olmasından dolayı tarımda nadas yöntemine gereksinim duyulmaz?

III

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Doğu Karadeniz kıyı kuşağında yer alan III numaralı alan, her mevsim düzenli yağış alması ve kurak dönemin bulunmaması nedeniyle tarım topraklarının nadasa bırakılmasına gereksinim duyulmayan tek bölgedir.

Doğu Karadeniz kıyı kuşağında (III numaralı alan) her mevsim yağışlı Karadeniz iklimi egemendir. Yıllık nem oranı yüksek ve yaz kuraklığı yaşanmadığı için toprağın nem depolaması amacıyla boş bırakılmasına, yani nadasa bırakılmasına hiçbir şekilde gerek yoktur.

Step-by-Step Solution

Harita üzerindeki numaralandırılmış alanların iklim özelliklerini analiz edin.

I, II, IV ve V numaralı alanlarda belirgin bir yaz kuraklığı görülürken; III numaralı Doğu Karadeniz kıyı kuşağında her mevsim yağışlı Karadeniz iklimi etkilidir.

Nadas uygulaması, kurak ve yarı kurak bölgelerde toprağın nem ve mineral dengesini korumak için uygulanan zorunlu bir yöntemdir.

Bölgelerin doğal yağış koşulları ile nadas ihtiyacı arasındaki ilişkiyi kurun.

Yıllık yağış miktarının yüksek ve yağış rejiminin düzenli olduğu III numaralı alanda toprak nemini kaybetmediği için nadasa gereksinim duyulmaz.

Nemlilik oranı yüksek olan yerlerde toprak her yıl aralıksız olarak ekilebilir.

Key Concept

Türkiye'de iklim özelliklerinin tarımsal yöntemler ve nadas ihtiyacı üzerindeki belirleyici etkisi.

Estimated Time:1m 30s

Question 14Question →

Türkiye'de tarım ürünlerinin coğrafi dağılışı; sıcaklık, yağış ve sulama imkânları gibi etkenlerle yakından ilişkilidir. Sulama projelerinin (GAP, KOP) yaygınlaşmasıyla kurak iklim bölgelerinde nadas alanları azalmış ve ürün çeşitliliği artmıştır.

Aşağıdaki haritada bazı tarımsal üretim ve sulama faaliyetlerinin yoğunlaştığı alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.

[Harita]

Buna göre, Türkiye'deki tarım yöntemleri, sulama projeleri ve tarım ürünlerinin yetişme koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

II numaralı alanda yaygın olan nadas yöntemi, toprağı mineral yönünden zenginleştirmek amacıyla uygulanan aktif bir gübreleme işlemidir ve sulama imkânları artsa da bu uygulamaya devam edilmelidir.

II numaralı alanda Konya Ovası Projesi (KOP) ile sulama olanaklarının artması, nadas alanlarını daraltırken su isteği yüksek olan mısır gibi ürünlerin ekim alanını genişletmiştir.

III numaralı alanda Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile sulanan tarım arazilerinin genişlemesi, yaz sıcaklığı ve kuraklığı yüksek olan bu yörede pamuk üretiminin hızla artmasını sağlamıştır.

I numaralı alanda her mevsim yağışlı ve nemli iklim özelliklerinin görülmesi, burada olgunlaşma döneminde yaz kuraklığ�� isteyen pamuk ve buğday gibi ürünlerin yetiştirilmesini engeller.

II ve III numaralı alanlar gibi yarı kurak iklim bölgelerinde nadas uygulaması, yıllık yağış yetersizliği ve sulama imkânlarının kısıtlı olmasından kaynaklanan zorunlu bir yöntemdir.

Show answer & explanation

Answer: II numaralı alanda yaygın olan nadas yöntemi, toprağı mineral yönünden zenginleştirmek amacıyla uygulanan aktif bir gübreleme işlemidir ve sulama imkânları artsa da bu uygulamaya devam edilmelidir.

Answer

Nadas yöntemi, toprağı mineral yönünden zenginleştirmek amacıyla uygulanan aktif bir gübreleme işlemi olmayıp, kurak ve yarı kurak bölgelerde toprağın nem ve su ihtiyacını karşılamak için uygulanan zorunlu ve pasif bir yöntemdir; sulama imkânlarının artmasıyla bu uygulamaya olan ihtiyaç ortadan kalkar.

Nadas yöntemi, toprağı mineralce zenginleştiren aktif bir gübreleme işlemi olmayıp, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde yetersiz yağış ve sulama imkânları nedeniyle toprağın su ve nem depolamasını sağlamak amacıyla uygulanan pasif ve zorunlu bir yöntemdir. Sulama imkânları arttığında (örneğin sulama projeleriyle) nadas alanları azalır ve bu uygulamaya ihtiyaç kalmaz. Bu nedenle nadasın aktif bir gübreleme yöntemi olduğunu ve sulama artsa da devam etmesi gerektiğini belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Nadas yönteminin amacını analiz etmek.

Nadas; kurak ve yarı kurak bölgelerde toprağın nem biriktirmesini sağlamak amacıyla bir yıl ekilip bir yıl boş bırakılmasıdır. Aktif bir gübreleme yöntemi değildir.

Nadas ve sulama ilişkisini doğru kurarak kavramsal hatayı tespit etmek.

Sulama projelerinin (GAP ve KOP) tarımsal etki alanlarını incelemek.

KOP ve GAP sulama olanaklarını artırarak nadas ihtiyacını ortadan kaldırır. Dolayısıyla sulama arttıkça nadas alanları azalır.

Bölgesel projelerin tarımsal üretime olan katkılarını değerlendirmek.

Tarım ürünlerinin iklim isteklerini bölge bazında kontrol etmek.

Doğu Karadeniz (I) her mevsim yağışlı olduğundan pamuk ve buğday yetişmez. Konya'da (II) mısır ekimi KOP ile artmıştır. Şanlıurfa'da (III) pamuk üretimi GAP ile lider konumdadır.

Seçeneklerdeki diğer ifadelerin coğrafi doğruluğunu doğrulamak.

Key Concept

Türkiye'de tarım yöntemleri, sulama projelerinin (GAP, KOP) etkileri ve tarım ürünlerinin iklim istekleri ile coğrafi dağılışı.

Question 15Question →

Türkiye'de tarım faaliyetleri ile iklim özellikleri arasındaki ilişki incelendiğinde, bazı bölgelerde sulama projelerinin (GAP, KOP vb.) hayata geçirilmesiyle nadas alanlarının azaldığı ve ürün çeşitliliğinin arttığı görülürken; bazı bölgelerde ise doğal nemlilik veya yer şekilleri nedeniyle nadas uygulamasına ihtiyaç duyulmaz ya da tarımsal faaliyetler iklim sınırlamalarına takılır.

Türkiye haritası üzerinde numaralandırılarak gösterilen alanlar ve bu alanlardaki tarımsal faaliyetlerin iklim, sulama ve toprak özellikleri ile ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğru değildir?

I numaralı alanda her mevsim yağışlı geçen Karadeniz iklim koşullarından dolayı tarımda sulama ihtiyacı en az olup, nadas uygulamasına gerek duyulmamaktadır.

IV numaralı alanda GAP ile birlikte sulama imkanlarının artması, bu bölgede nadas alanlarının belirgin ölçüde azalmasını sağlamış ve ürün çeşitliliğini artırmıştır.

V numaralı alanda yaz yağışları ve düşük kış sıcaklıkları nedeniyle vejetasyon süresi kısalmış, bu durum kış ılıklığı isteyen sanayi bitkilerinin yetişmesini engellemiştir.

III numaralı alanda Akdeniz iklim koşullarına bağlı olarak kış ılıklığı isteyen zeytin, incir gibi yüksek gelir getiren tarım ürünlerinin üretimi yoğunlaşmıştır.

II numaralı alanda nadas uygulaması toprağın mineral dengesini kuran aktif bir gübreleme yöntemi olarak tercih edildiğinden, sulama olanakları gelişse dahi verimi artırmak adına bu uygulamaya yaygın olarak devam edilmektedir.

Show answer & explanation

Answer: II numaralı alanda nadas uygulaması toprağın mineral dengesini kuran aktif bir gübreleme yöntemi olarak tercih edildiğinden, sulama olanakları gelişse dahi verimi artırmak adına bu uygulamaya yaygın olarak devam edilmektedir.

Answer

İç Anadolu Bölgesi'nde (II numaralı alan) nadas uygulamasının aktif bir gübreleme yöntemi olduğu ve sulamaya rağmen verim artışı için buna devam edildiği yönündeki değerlendirme yanlıştır.

İç Anadolu'da (II numaralı alan) nadas uygulaması toprağı mineralce zenginleştiren aktif bir gübreleme yöntemi değildir. Aksine, yağış yetersizliği ve sulama imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle toprağın nem biriktirmesini sağlamak amacıyla uygulanan zorunlu bir dinlendirme yöntemidir. KOP ile sulama olanakları geliştikçe nadas alanları azalmaktadır. Bu nedenle nadasın aktif bir gübreleme tekniği olarak sunulması ve sulamaya rağmen aynı sıklıkta devam ettiğinin belirtilmesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Harita üzerindeki numaralandırılmış alanların coğrafi konumlarını ve iklim özelliklerini belirleme.

I numaralı alan Doğu Karadeniz (yağışlı), II numaralı alan İç Anadolu (kurak/yarı kurak), III numaralı alan Ege (Akdeniz iklimi), IV numaralı alan Güneydoğu Anadolu (kurak, GAP ile sulanan), V numaralı alan Kuzeydoğu Anadolu (sert karasal) olarak tespit edildi.

Bölgelerin iklim koşulları ile tarımsal faaliyetler arasındaki ilişkiyi kurabilmek için temel coğrafi konum tespiti gereklidir.

Her bölge için seçeneklerde verilen tarımsal ifadelerin (iklim-ürün uyumu, sulama projeleri, vejetasyon süresi ve nadas) doğruluğunu analiz etme.

I, III, IV ve V numaralı alanlara ait bilgilerin fiziki ve beşerî coğrafya prensipleriyle tam uyumlu olduğu görüldü.

Seçeneklerin doğruluğunu veya yanlışlığını bilimsel verilerle doğrulamak amacıyla.

Nadas yönteminin coğrafi tanımını ve sulama projeleriyle olan etkileşimini değerlendirme.

Nadasın bir gübreleme yöntemi olmadığı, kuraklık nedeniyle uygulanan zorunlu bir dinlendirme yöntemi olduğu; sulamayla birlikte nadas ihtiyacının azaldığı belirlendi.

II numaralı alana dair ifadedeki kavramsal hatayı (nadasın aktif gübreleme olarak sunulması) tespit etmek amacıyla.

Key Concept

Türkiye'de tarım yöntemleri, sulama projelerinin (GAP, KOP) etkileri ve nadas uygulamasının mantığı

Question 16Question →

Türkiye'de tarım alanlarında uygulanan nadas yöntemi; yağış azlığı ve sulama yetersizliği nedeniyle toprağın nem dengesini korumak amacıyla yapılan zorunlu bir uygulamadır. Ancak bu yöntem erozyona yol açması ve tarımsal verimliliği düşürmesi nedeniyle olumsuz sonuçlar doğurur.

Buna göre, tarım arazilerinde nadas uygulamasını azaltmak için yapılabilecek çalışmalar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Tarım alanlarında sulama projelerinin (GAP, KOP vb.) hayata geçirilmesi

Nadas yerine toprağın mineral dengesini koruyan nöbetleşe (münavebeli) ekim yapılması

Kuraklığa ve susuzluğa karşı dirençli tarım ürünlerinin tercih edilmesi

Toprağın nemini korumak amacıyla modern damlama sulama sistemlerinin kurulması

Toprağın mineral ihtiyacını karşılamak amacıyla kimyasal gübreleme miktarının artırılması

Show answer & explanation

Answer: Toprağın mineral ihtiyacını karşılamak amacıyla kimyasal gübreleme miktarının artırılması

Answer

Toprağın mineral ihtiyacını karşılamak amacıyla kimyasal gübreleme miktarının artırılması

Kimyasal gübreleme miktarının artırılması tarımda verimliliği artırabilir ancak nadas uygulamasının temel nedeni toprağın mineral eksikliği değil, kuraklık ve su yetersizliğidir. Dolayısıyla, sulama sorunu çözülmeden sadece gübreleme yapılarak nadas uygulaması azaltılamaz.

Step-by-Step Solution

Nadas yönteminin temel nedenini belirlemek.

Nadas, kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış azlığı ve sulama yetersizliği (nem eksikliği) nedeniyle toprağın dinlenmeye bırakılmasıdır.

Soruda nadas uygulamasını azaltacak yöntemlerin hangisi olmadığını bulabilmek için nadasın ortaya çıkış nedenini anlamak gerekir.

Seçeneklerde verilen yöntemlerin nadas üzerindeki etkisini değerlendirmek.

Sulama projeleri, damlama sulama, nöbetleşe ekim ve kuraklığa dayanıklı ürünler nadası azaltırken; sulama olmadan sadece gübreleme yapmak toprağın su ihtiyacını çözmediği için nadası azaltmaz.

Doğru cevaba ulaşmak için seçeneklerdeki uygulamaların su yetersizliği sorununa çözüm olup olmadığını analiz etmek gerekir.

Key Concept

Nadas tarımı, sulama ihtiyacı ve nöbetleşe ekim ilişkisi

Question 17Question →

Türkiye'de tarım alanlarında sulama projelerinin (GAP, KOP vb.) hayata geçirilmesiyle nadas alanları azalmış, verimlilik ve ürün çeşitliliği artmıştır. Ancak sulama olanakları gelişse bile tarım ürünlerinin yetişme koşulları (sıcaklık, yağış, toprak isteği) ile iklim bölgeleri arasındaki ilişki sınırlandırıcı olmaya devam etmektedir. Örneğin; yaz kuraklığı ve sıcaklığı isteyen pamuk Karadeniz kıyılarında doğal olarak yetişemezken, her mevsim yüksek nem ve düzenli yağış isteyen çay ise sulama yapılsa dahi İç Anadolu'da yetiştirilemez.

Buna göre, sulama ve nadas ilişkisi ile tarım ürünlerinin yetişme koşulları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Karadeniz kıyı kuşağında her mevsim yağışlı geçen iklim koşulları, pamuk gibi yaz olgunlaşma döneminde kuraklık isteyen ürünlerin doğal olarak yetişmesini engeller.

Güneydoğu Anadolu ve Konya ovalarında sulama projelerinin (GAP ve KOP) uygulanmasıyla birlikte nadasa bırakılan toprak oranında belirgin bir azalma yaşanmıştır.

İç Anadolu Bölgesi'nde sulama olanaklarının artırılması, her mevsim yüksek nem ve bol yağış isteyen çay bitkisinin bu bölgede geniş alanlarda ticari olarak yetiştirilebilmesini sağlar.

Nadas, kuraklık ve sulama yetersizliği nedeniyle toprağın nem dengesini korumak için yapılan zorunlu bir uygulamadır; kendi başına aktif bir kimyasal gübreleme çalışması değildir.

Tarımda sulama olanaklar��nın gelişmesiyle birlikte nadas alanları daralırken, tarımsal üretimde iklim koşullarına olan bağımlılık ve üretimdeki dalgalanmalar azalır.

Show answer & explanation

Answer: İç Anadolu Bölgesi'nde sulama olanaklarının artırılması, her mevsim yüksek nem ve bol yağış isteyen çay bitkisinin bu bölgede geniş alanlarda ticari olarak yetiştirilebilmesini sağlar.

Answer

İç Anadolu Bölgesi'nde sulama olanaklarının artırılması, her mevsim yüksek nem ve düzenli yağış isteyen çay bitkisinin bu bölgede geniş alanlarda ticari olarak yetiştirilebilmesini sağlar ifadesi yanlıştır. Çünkü sulama toprak nemini artırsa da çayın ihtiyaç duyduğu yüksek atmosferik nemi (havadaki nem oranını) ve yıl boyu düzenli yağış koşullarını sağlayamaz. Ayrıca bölgedeki şiddetli kış soğukları da çay tarımına uygun değildir.

Step-by-Step Solution

Soru kökündeki temel kavramları ve olumsuz ifadeyi belirleme

Soruda sulama, nadas ve tarım ürünlerinin yetişme koşulları arasındaki ilişkiler çerçevesinde hangi ifadenin yanlış olduğu aranmaktadır.

Soru kökündeki olumsuz ifadeye dikkat edilerek yanlış olan öncülün bulunması hedeflenir.

Seçeneklerdeki coğrafi bilgilerin doğruluğunu analiz etme

Çayın sadece sulama suyu ile değil, aynı zamanda yüksek bağıl nem (hava nemliliği) ve ılıman kış koşulları altında yetişebileceğini, İç Anadolu'nun karasal ikliminde sulama yapılsa dahi bu atmosferik koşulların sağlanamayacağını saptama.

Tarım ürünlerinin yetişme koşulları ile Türkiye'nin iklim bölgeleri arasındaki fiziki sınırları kavramak.

Key Concept

Türkiye'de tarım ürünlerinin yetişme koşulları ve sulama projelerinin etkileri

Estimated Time:1m 35s

Question 18Question →

Türkiye'de tarım alanlarında uygulanan nadas yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış azlığı ve sulama yetersizliği nedeniyle zorunlu olarak uygulanan bir yöntemdir.

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) ile sulama olanaklarının artması nadas alanlarını azaltmıştır.

Toprağın mineral ve nem dengesini korumak amacıyla kimyasal gübreleme ve sulama yapılarak gerçekleştirilen aktif bir tarım tekniğidir.

Karadeniz kıyı kuşağı gibi her mevsimi yağışlı olan nemli bölgelerde bu yönteme duyulan ihtiyaç çok azdır.

Nadas döneminde toprağın boş bırakılması, rüzgar ve sel sularının etkisiyle erozyon riskini artırmaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Toprağın mineral ve nem dengesini korumak amacıyla kimyasal gübreleme ve sulama yapılarak gerçekleştirilen aktif bir tarım tekniğidir.

Answer

Toprağın mineral ve nem dengesini korumak amacıyla kimyasal gübreleme ve sulama yapılarak gerçekleştirilen aktif bir tarım tekniğidir.

Nadas yöntemi aktif bir gübreleme ya da sulama tekniği değildir. Tam tersine, kuraklık ve sulama yetersizliği gibi olumsuz şartlardan dolayı toprağın hiçbir işlem yapılmadan boş bırakılması esasına dayanır. Dolayısıyla bu ifade doğru değildir ve doğru cevabı oluşturur.

Step-by-Step Solution

Nadas yönteminin tanımı ve uygulanma nedenleri coğrafi açıdan analiz edilir.

Nadasın, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde yağış azlığı ile sulama imkanlarının kısıtlı olmasına bağlı olarak toprağın kaybettiği nem ve mineral dengesini doğal yoldan geri kazanması amacıyla boş bırakılması uygulaması olduğu belirlenir.

Seçeneklerin doğruluğunu test edebilmek için nadas kavramının temel niteliklerini bilmek gerekir.

Seçeneklerdeki ifadeler nadasın özellikleri ile karşılaştırılarak yanlış olan ifade tespit edilir.

Nadasın kimyasal gübreleme ve sulama içeren aktif bir yöntem olduğu iddiasının yanlış olduğu, aksine bu yöntemlerin yetersizliğinden dolayı zorunlu olarak uygulanan pasif bir yöntem olduğu saptanır.

Soru kökündeki olumsuz ifadeye uygun olarak doğru olmayan seçeneği bulmak amaçlanmaktadır.

Key Concept

Türkiye'de nadas tarımı ve sulama projelerinin tarımsal faaliyetlere etkisi

Estimated Time:1m 30s

Question 19Question →

Türkiye'de tarımsal verimliliği artırmak ve üretimin iklim koşullarına bağımlılığını azaltmak amacıyla Konya Ovası Projesi (KOP) ve Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) gibi kapsamlı sulama projeleri hayata geçirilmiştir. Bu projelerin uygulandığı sahalar ile doğal yağış rejiminin yeterli olduğu kıyı bölgelerinde tarımsal yapı, ürün deseni ve arazi kullanım yöntemlerinde önemli değişimler gözlenmektedir.

Aşağıdaki haritada Türkiye'deki bazı tarım bölgeleri numaralandırılarak gösterilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılmış alanlarda yürütülen tarımsal faaliyetler ve bu alanların ekolojik koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

I

numaralı alanda; yaz sıcaklığı ve sulama ihtiyacı yüksek olan çeltik tarımı ile büyüme döneminde nem, olgunlaşma döneminde ise kuraklık ve güneşlenme isteyen ayçiçeği üretimi yaygındır.

II

numaralı alanda; her mevsimi yağışlı geçen nemli Karadeniz ikliminin etkisiyle yıkanmış, kireç oranı az ve asidik karakterdeki topraklar üzerinde çay tarımı yoğunlaşmıştır.

III

numaralı alanda KOP ile sulama imkânlarının artırılması, toprağın nem ve mineral dengesini korumak amacıyla nadasa ayrılan tarım arazilerinin payının artmasını sağlamıştır.

IV

numaralı alanda; kış ılıklığı ve vejetasyon (büyüme) süresinin uzunluğu sayesinde tarımsal ürünlerin olgunlaşma süresi kısa olup aynı yıl içinde birden fazla ürün hasat edilebilmektedir.

V

numaralı alanda; GAP öncesinde nadas alanlarının genişliği ve kuraklık nedeniyle sınırlı olan pamuk ��retimi, sulama kanallarının devreye girmesiyle birlikte çok büyük bir artış göstermiştir.

Show answer & explanation

Answer: $III$ numaralı alanda KOP ile sulama imkânlarının artırılması, toprağın nem ve mineral dengesini korumak amacıyla nadasa ayrılan tarım arazilerinin payının artmasını sağlamıştır.

Answer

Konya Ovası Projesi (KOP) ile sulama olanaklarının artmasının nadas arazilerini artırdığını belirten ifade yanlıştır.

Konya Ovası Projesi (KOP) gibi büyük sulama projeleri tarım alanlarının suya erişimini sağlayarak nadas alanlarının azalmasına yol açar. Nadas, toprağın su ve mineral biriktirmesi için boş bırakılması yöntemi olup kuraklığın zorunlu bir sonucudur. Sulama imkânı arttığında toprak nadasa bırakılmadan her yıl ekilebilir. Bu nedenle sulama imkânlarının nadas alanlarını artırdığı yönündeki ifade coğrafi açıdan yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Tarımsal sulama projelerinin (KOP ve GAP) nadas tarımı üzerindeki temel etkisini analiz etmek.

Sulama projeleri sayesinde kurak bölgelerdeki tarım arazilerine su ulaştırılır. Toprağın neme doyması sağlandığından, toprağı boş bırakma yöntemi olan nadasa duyulan ihtiyaç ortadan kalkar ve nadas alanları azalır.

Sulama olanaklarının artması ile nadas alanlarının değişimi arasındaki ters orantılı ilişkiyi kurmak sorunun çözümündeki temel adımdır.

Haritada verilen diğer bölgelerin ekolojik koşullarını ve tarımsal faaliyetlerini doğrulamak.

Trakya'da çeltik ve ayçiçeği tarımı, Doğu Karadeniz'den asidik toprakta çay tarımı, Çukurova'da yılda birden fazla ürün alınması ve Güneydoğu'da GAP ile pamuk tarımının yaygınlaşması coğrafi gerçeklerle tam olarak uyuşmaktadır.

Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için diğer seçeneklerdeki bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi gerekir.

Key Concept

Türkiye'de sulama imkânlarının gelişmesi, kuraklığa bağlı olarak uygulanan nadas tarımını azaltır; ürün çeşitliliğini ve verimliliği artırır.

Question 20Question →

Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin coğrafi dağılışı; iklim koşulları, toprak özellikleri, su kaynaklarına erişim ve sulama projeleri gibi fiziki ve beşerî faktörlerin etkileşimiyle şekillenmektedir.

Türkiye dilsiz haritası üzerinde işaretlenen beş farklı alan ve bu alanlardaki tarımsal özelliklerle ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi <u>doğru değildir</u>?

I numaralı alanda yaz kuraklığı belirgin olmasına karşın, nehir yatakları çevresindeki alüvyal tabanlarda yüksek su isteği olan çeltik tarımı yaygın olarak yapılmaktadır.

II numaralı alanda Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında sulama olanaklarının artırılması, nadas alanlarını daraltmış; şeker pancarı ve mısır gibi su tüketimi fazla olan ürünlerin yetiştirilmesine olanak sağlamıştır.

III numaralı alanda her mevsim yağışlı geçen iklim şartları ve yıkanmış asidik topraklar çay tarımı için uygun koşullar sunarken, nemliliğin yüksek olması nedeniyle bu alanda nadas uygulamasına ihtiyaç duyulmaz.

IV numaralı alanda Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte sulu tarıma geçilmesi, iklim koşullarına olan bağımlılığı azaltmış ve pamuk gibi katma değeri yüksek sanayi bitkilerinin üretim alanlarını genişletmiştir.

V numaralı alanda karstik arazinin su tutma kapasitetinin düşük olması nedeniyle ortaya çıkan sulama yetersizliğini gidermek amacıyla nadas yöntemi, toprağın mineral ve nem ihtiyacını kar��ılayan yapay bir gübreleme tekniği olarak yaygınlaştırılmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: V numaralı alanda karstik arazinin su tutma kapasitetinin düşük olması nedeniyle ortaya çıkan sulama yetersizliğini gidermek amacıyla nadas yöntemi, toprağın mineral ve nem ihtiyacını kar��ılayan yapay bir gübreleme tekniği olarak yaygınlaştırılmalıdır.

Answer

Karstik arazinin su tutma kapasitesinin düşük olması sebebiyle ortaya çıkan sulama yetersizliğini gidermek amacıyla nadas yönteminin yapay bir gübreleme tekniği olarak yaygınlaştırılması gerektiği ifadesi yanlıştır. Nadas, kurakl��k ve sulama yetersizliği sonucu mecbur kalınan, toprağın boş bırakılması esasına dayanan ve erozyonu artıran verimsiz bir yöntemdir; dolayısıyla bir gübreleme tekniği değildir ve yaygınlaştırılmamalı, aksine sulama projeleriyle azaltılmalıdır.

Karstik arazinin su tutma kapasitesinin düşük olması sebebiyle ortaya çıkan sulama yetersizliğini gidermek amacıyla nadas yönteminin yapay bir gübreleme tekniği olarak yaygınlaştırılması gerektiği iddiası coğrafi olarak yanlıştır. Nadas, kuraklık ve sulama imkanlarının yetersizliği nedeniyle toprağın bir yıl ekilmeyip dinlendirilmesi işlemidir. Aktif veya yapay bir gübreleme tekniği olmadığı gibi, toprağın boş bırakılması erozyona davetiye çıkardığı için tarımsal açıdan istenmeyen bir durumdur. Modern tarımda sulama projeleri (GAP, KOP vb.) ile nadas alanlarının azaltılması hedeflenmektedir. Bu nedenle bu ifade doğru değildir.

Step-by-Step Solution

Harita üzerindeki I, II, III ve IV numaralı alanların iklim, toprak ve sulama projesi özelliklerini incelemek.

I'de Ergene Havzası'nda Meriç boylarında çeltik yetiştirildiği, II'de KOP'un nadası azaltıp şeker pancarı/mısır tarımını artırdığı, III'te Karadeniz kıyılarında çay tarımının yapıldığı ve nadasa ihtiyaç olmadığı, IV'te GAP ile pamuk ekiminin yaygınlaştığı tespit edilir.

Bu alanlardaki tarımsal faaliyetlerin coğrafi ve iklimsel koşullarla uyumunu doğrulamak.

V numaralı alanın (Taşeli Platosu) özelliklerini ve nadas yönteminin doğasını analiz etmek.

Taşeli Platosu'nda karstik araziden ötürü suyun yer altına sızdığı ve sulama sorunu yaşandığı doğrudur; ancak nadas yöntemi toprağı mineralce zenginleştiren aktif bir gübreleme yöntemi değil, kuraklıktan ötürü mecbur kalınan pasif ve erozyonu tetikleyen zararlı bir uygulamadır.

Nadasın işlevine yönelik kavramsal yanılgıyı belirlemek ve yanlış değerlendirmeyi saptamak.

Key Concept

Türkiye'de tarım ürünlerinin yetişme koşulları, iklim bölgeleri ilişkisi, sulama projelerinin (GAP, KOP) etkileri ve nadas yönteminin coğrafi özellikleri ile oluşturduğu riskler.

Türkiye'de Tarım ve Tar��m Ürünleri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept