Examkin

Türkiye'nin Jeopolitik Konumu ve Bölgesel Projeler

85 questions

All types85Multiple choice42True / False2Matching36Ordering2Fill in the blank3
Question 1Question →

Bölgesel kalkınma projelerinin hedefleri ve bu hedeflere ulaşmak için yürütülen faaliyetler, bölgelerin fiziki coğrafya özellikleri ile doğrudan ilişkilidir.

Buna göre, Doğu Anadolu Projesi (DAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında yürütülen aşağıdaki faaliyetlerden hangisi, projenin uygulandığı bölgenin doğal çevre koşullarıyla yanlış ilişkilendirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: DAP kapsamında nadas alanlarının sulamaya açılarak aynı topraktan yılda birden fazla ürün hasat edilmesinin hedeflenmesi - Bölgede yaz sıcaklıkları ile güneşlenme süresinin Türkiye ortalamasının çok üzerinde olmasıyla

Answer

DAP kapsamında nadas alanlarının sulamaya açılarak aynı topraktan yılda birden fazla ürün hasat edilmesinin hedeflenmesinin bölgenin yüksek sıcaklık ve güneşlenme süresiyle ilişkilendirilmesi
DAP kapsamında nadas alanlarının sulamaya açılarak aynı topraktan yılda birden fazla ürün hasat edilmesinin hedeflenmesi ve bunun yüksek sıcaklık ile güneşlenme süresiyle ilişkilendirilmesi yanlıştır. Doğu Anadolu Bölgesi yükseltisi fazla, kışları soğuk ve uzun, vejetasyon (yetişme) süresi kısa olan bir bölgedir. Bu iklim koşulları altında yılda birden fazla ürün alınması fiziki açıdan mümkün değildir. Güneşlenme süresi ve sıcaklık ortalamalarının yüksek olduğu, yılda birden fazla ürün alınabilen bölgeler Akdeniz kıyı kuşağı ve Güneydoğu Anadolu (GAP) gibi alanlardır.

Step-by-Step Solution

1
Doğu Anadolu Projesi (DAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamındaki hedefleri ve bu hedeflerin gerekçesi olan coğrafi faktörleri analiz etmek.
KOP'un kuraklık ve su yetersizliği, DAP'ın ise engebe ve soğuk iklim koşullarına göre şekillendiği belirlenir.
Sorunun doğru çözülebilmesi için projelerin bölgesel kısıtlarla olan ilişkisinin kurulması gerekir.
2
Seçeneklerde verilen faaliyet-coğrafi koşul eşleştirmelerini tek tek değerlendirerek yanlış olanı bulmak.
Doğu Anadolu'da sıcaklık ve güneşlenme süresinin çok yüksek olduğu ve yılda birden fazla ürün alınabileceği varsayımının bölgenin gerçek iklim koşullarıyla (kısa yazlar, soğuk kışlar) uyuşmadığı tespit edilir.
Doğu Anadolu'nun iklim kısıtlamalarını bilmek, tarımsal hedeflerin gerçekçiliğini sorgulamayı sağlar.

Key Concept

Doğu Anadolu Projesi (DAP) ve Konya Ovası Projesi'nin (KOP) fiziki coğrafya koşullarıyla ilişkisi
Question 2Question →

Konya Ovası Projesi (KOP) ile Doğu Anadolu Projesi (DAP) karşılaştırıldığında; KOP kapsamında Göksu Nehri'nin sularının Mavi Tünel ile Konya Havzası'na aktarılması dış havzadan su transferine örnek teşkil ederken, DAP kapsamında Fırat ve Dicle nehirlerinin sularının tamamının havza dışına aktarılarak iç bölgelerin sulanması projenin temel hedefini oluşturmaktadır. Bu ifade coğrafi gerçekler açısından doğru bir yargı mıdır?

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

İfade yanlıştır. KOP kapsamında Göksu Nehri'nden Mavi Tünel ile Konya Havzası'na dış havza su transferi gerçekleştirilmektedir fakat DAP kapsamında Fırat ve Dicle sularının tamamının havza dışına aktarılması gibi bir hedef bulunmamaktadır. DAP'ın temel amacı, bu su kaynaklarını bölge sınırları içerisinde tarım ve hayvancılığı geliştirmek için yerinde kullanmaktır.
İfade yanlıştır. KOP kapsamında Göksu Nehri'nin sularının Konya Ovası'na Mavi Tünel ile taşınması bir dış havza transferidir. Ancak DAP kapsamında Fırat ve Dicle sularının tamamının havza dışına aktarılması hedeflenmez; aksine suların bölge içindeki tarım ve hayvancılığı kalkındırmak için yerinde kullanılması amaçlanır.

Step-by-Step Solution

1
KOP kapsamında gerçekleştirilen su transferinin coğrafi özelliğini analiz edin.
KOP bünyesindeki Mavi Tünel Projesi, Göksu Nehri sularını Konya Havzası'na taşıdığı için dış havzadan su transferine doğru bir örnektir.
Konya Havzası'nın yetersiz su kaynaklarını desteklemek için Göksu Nehri havzasından su getirilmesi planlanmıştır.
2
DAP kapsamındaki su kaynaklarının kullanım amacını değerlendirin.
DAP kapsamında Fırat ve Dicle sularının tamamının başka havzalara aktarılması değil, Doğu Anadolu Bölgesi içindeki tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde kullanılması hedeflenmektedir.
DAP'ın ana odağı, bölgedeki ekonomik potansiyeli artırmak amacıyla yerel kaynakları yerinde değerlendirmektir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin (DAP ve KOP) Amaçları ve Su Kaynaklarının Kullanımı
Question 3Question →

Bölgesel kalkınma projeleri, uygulandıkları alanların fiziki coğrafya özellikleri ile sosyo-ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda şekillenen farklı hedeflere ve yatırımlara sahiptir.

Aşağıda Konya Ovası Projesi (KOP) ve Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamında yer alan bazı hedefler ve bu hedeflere yönelik yatırımlar/uygulamalar verilmiştir. Sol sütundaki proje hedefleri ile sağ sütundaki ilgili yatırımları/uygulamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

KOP'un öncelikli su kaynağı aktarım yatırımı
DAP'ın coğrafi koşullara bağlı temel sektörel odak noktası
Her iki kalkınma projesinin de nihai ortak sosyo-ekonomik amacı
KOP'un tarımsal sürdürülebilirlik odaklı ekolojik hedefi

Matches

Show answer & explanation

Answer

KOP'un öncelikli su kaynağı aktarım yatırımı Mavi Tünel Projesi vasıtasıyla Göksu Nehri sularının Konya Havzası'na taşınması ile; DAP'ın coğrafi koşullara bağl�� temel sektörel odak noktası Mera alanlarının ıslah edilmesi, hayvansal ürünlerde verim ve kalitenin artırılması ile; Her iki kalkınma projesinin de nihai ortak sosyo-ekonomik amacı Bölge dışına olan göçün azaltılması ve kişi başına düşen gelirin artırılması ile; KOP'un tarımsal sürdürülebilirlik odaklı ekolojik hedefi ise Kontrolsüz yeraltı suyu kullanımının engellenerek su rezervlerinin korunması ile eşleşir.
Bölgesel kalkınma projelerinde eşleştirmeler, bölgenin fiziki koşullarına göre belirlenen hedeflere dayanır. KOP kapsamında kuraklık ve su yetersizliği için Mavi Tünel ile Göksu'dan su getirilmesi hedeflenirken, yeraltı suyu tüketimini kontrol altına almak ekolojik bir hedeftir. DAP kapsamında ise sert karasal iklim ve engebeli arazi nedeniyle mera hayvancılığının geliştirilmesi ön plandadır. Her iki projenin de genel ortak hedefi bölgedeki göçü azaltıp refahı artırmaktır.

Step-by-Step Solution

1
KOP bölgesinin en kritik fiziki coğrafya problemini ve buna üretilen su çözümünü analiz etme.
Konya Havzası'ndaki su yetersizliğini çözmek için Göksu Nehri sularının Mavi Tünel ile taşınması planlanmıştır. Bu, KOP'un öncelikli su yatırımıyla eşleşir.
Havzadaki tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için dış havzalardan su aktarımı zorunludur.
2
DAP bölgesinin fiziki şartlarını ve bu şartlara uygun ekonomik faaliyet odağını belirleme.
Doğu Anadolu'nun yüksek engebeli yapısı ve iklimi mera hayvancılığına uygundur. DAP'ın temel ekonomik odağı mera ıslahı ve hayvancılık verimliliğidir.
Coğrafi koşulların tarıma elverişsizliği bölgeyi hayvancılık sektörüne yönlendirmiştir.
3
Bölgesel kalkınma projelerinin ulusal ve sosyo-ekonomik ortak hedeflerini değerlendirme.
Hem DAP hem de KOP, bölgelerindeki istihdamı artırarak göçü durdurmayı ve refahı yükseltmeyi amaçlar.
Tüm bölgesel projelerin nihai amacı bölgeler arası sosyo-ekonomik dengesizlikleri azaltmaktır.
4
Konya Havzası'ndaki aşırı sulamanın yarattığı ekolojik riski ve buna yönelik sürdürülebilirlik tedbirini tespit etme.
Bilinçsiz yeraltı suyu tüketiminin sınırlandırılması ve su kaynaklarının korunması KOP'un ekolojik hedeflerindendir.
Aşırı yeraltı suyu kullanımı obruk oluşumuna ve su tablolarının çökmesine neden olmaktadır.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin (DAP ve KOP) Coğrafi Gerekçeleri ve Hedefleri
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question →

Bölgesel kalkınma projeleri; uygulandıkları bölgelerin fiziki coğrafya özellikleri, beşerî yapıları ve ekonomik potansiyelleri doğrultusunda farklı önceliklere göre planlanır. Türkiye'nin önemli bölgesel kalkınma projelerinden olan Doğu Anadolu Projesi (DAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) bu duruma birer örnektir.

Buna göre, bahsedilen projelerin uygulandığı alanların coğrafi özellikleri ile öncelikli hedefleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Konya Ovası Projesi'nde (KOP) temel hedef sulama altyapısını geliştirerek kuraklığın etkisini azaltmak ve ürün çeşitliliğini artırmak iken; Doğu Anadolu Projesi'nde (DAP) engebeli yer şekilleri ve iklim koşulları nedeniyle hayvancılığın geliştirilmesi ve meraların ıslahı ön plandır.

Answer

Konya Ovası Projesi'nde (KOP) temel hedef sulama altyapısını geliştirerek kuraklığın etkisini azaltmak ve ürün çeşitliliğini artırmak iken; Doğu Anadolu Projesi'nde (DAP) engebeli yer şekilleri ve iklim koşulları nedeniyle hayvancılığın geliştirilmesi ve meraların ıslahı ön plandır.
Doğru ifade, KOP'un tarımsal sulama ihtiyacına ve kuraklığa çözüm aramasına, DAP'ın ise yer şekilleri ve iklim koşullarından ötürü hayvancılığı ve mera ıslahını ön planda tutmasına odaklanan seçenektir. KOP, Mavi Tünel gibi projelerle Konya Havzası'ndaki sulama sorununu çözmeye çalışırken, DAP Doğu Anadolu'daki hayvancılık potansiyelini modern yöntemlerle geliştirmeyi hedefler.

Step-by-Step Solution

1
KOP ve DAP projelerinin hedeflerini coğrafi özellikleri ile karşılaştırın.
Konya Ovası kuraklık ve su yetersizliği yaşayan düz bir havzadır; bu nedenle öncelikli hedef tarımda sulamadır (Mavi Tünel). Doğu Anadolu ise engebeli, yüksek ve karasal iklime sahip olduğundan tarım alanları sınırlıdır; bu nedenle öncelikli hedef hayvancılığın geliştirilmesidir.
Bölgesel kalkınma projelerinin hedefleri, bölgelerin fiziki coğrafya özellikleri doğrultusunda şekillenir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu bu coğrafi gerekçelere göre analiz edin.
Sulama altyapısının geliştirilmesini ve meraların ıslahını ilişkilendiren ifadenin doğru olduğu görülür. Diğer seçeneklerdeki nadasın artırılması, ahır hayvancılığından mera hayvancılığına dönülmesi, Konya'da hidroelektrik enerji üretiminin öncelikli olması veya DAP'ta sanayinin tek odak yapılması gibi iddialar coğrafi gerçeklerle ve proje hedefleriyle çelişir.
Çeldiricilerdeki kavram yanılgılarını belirleyerek doğru bilgiye ulaşmak hedeflenir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin (DAP ve KOP) fiziki coğrafya şartlarına göre belirlenen hedefleri ve ekonomik faaliyetleri
Question 5Question →

Türkiye'de bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla hayata geçirilen kalkınma projelerinden Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) farklı bölgesel potansiyellere ve sorunlara göre şekillendirilmiştir. Aşağıda verilen kalkınma hedeflerini ilgili oldukları proje ve faaliyet alanı ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yeşil Yol Projesi ile yaylaları birbirine bağlayarak alternatif turizm türlerini geliştirmek
Akarsu akış rejimini düzensizleştiren faktörleri belirleyerek taşkın ve erozyon kontrolü sağlamak
Kıyı kesimdeki balıkçılık ve tarım faaliyetlerini modernize ederken iç kesimde hayvancılığı geliştirmek
Sanayi ve kentsel atıkların nehir sistemine zarar vermesini önlemek amacıyla arıtma tesisleri planlamak

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirmeler şu şekildedir: 1. hedef DOKAP Turizm ve Altyapı Çalışmalarıyla, 2. hedef YHGP Hidrografik Yönetim ve Erozyon Kontrolüyle, 3. hedef DOKAP Sektörel Çeşitlilik ve Kır Kalkınmasıyla, 4. hedef YHGP Çevre Koruma ve Atık Yönetimiyle eşleşmektedir.
Yeşil Yol ve yayla turizmi ile kıyı-iç kesim ekonomik entegrasyonu Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) temel hedefleridir. Yeşilırmak akarsuyunun akış rejimi, taşkın kontrolü ve nehir kirliliğinin önlenmesi ise doğrudan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) amaçlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Alternatif turizm türlerini geliştirmek ve yaylaları birleştirmek amacıyla planlanan Yeşil Yol gibi altyapı çalışmalarının hangi bölgeye özgü olduğu incelenir.
Bu hedefin Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yer alan yayla turizmine yönelik faaliyetlerle uyuştuğu görülür.
Karadeniz'in engebeli yapısında turizm koridorları oluşturmak DOKAP'ın temel önceliğidir.
2
Akarsu akış rejimi, sel, taşkın ve erozyon gibi hidrografik sorunların çözümüne yönelik hedefler analiz edilir.
Bu hedefin havza bazında erozyon ve taşkın kontrolünü amaçlayan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ile eşleştiği belirlenir.
YHGP'nin kuruluş amaçlarının başında Yeşilırmak ve kollarındaki doğal afet risklerini en aza indirmek gelir.
3
Kıyı kesimindeki ekonomik faaliyetlerin (balıkçılık vb.) modernize edilmesi ve iç kesimlerde hayvancılığın desteklenmesi hedefleri değerlendirilir.
Bu hedefin DOKAP bünyesinde kıyı ile iç kesimler arasındaki sosyo-ekonomik uçurumu kapatmayı amaçlayan sektörel çeşitlilik faaliyeti olduğu anlaşılır.
DOKAP, bölgenin kır kesimindeki istihdamı artırmak için hayvancılık ve balıkçılık projelerini önceler.
4
Sanayi ve kentsel atıkların akarsu kirliliğine yol açmasını engelleme politikaları incelenir.
Bu hedefin Yeşilırmak havzasındaki kirlilik kaynaklarını izleme ve arıtma tesisleri kurmayı amaçlayan YHGP çevre politikasıyla eşleştiği görülür.
YHGP, nehir sisteminin ekolojik dengesini korumayı ve kirliliği azaltmayı hedefler.

Key Concept

DOKAP ve YHGP Bölgesel Kalkınma Projelerinin Amaçları ve Farkları
Estimated Time:2m 0s
Question 6Question →

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin hedefleri; uygulandığı sahaların coğrafi özellikleri, ekonomik yapıları ve çevre sorunları doğrultusunda belirlenmektedir.

Buna göre;

I. Yeşilırmak ve kollarında akış rejimini düzenleyerek taşkın, erozyon ve çevre kirliliğini önlemek,
II. Bölgedeki yayla turizmi potansiyelini değerlendirmek amacıyla 'Yeşil Yol' gibi ulaşım altyapısı projelerini hayata geçirmek,
III. Hayvancılık faaliyetlerini modernleştirerek et ve süt verimini artırmak

çalışmalarından hangileri öncelikli olarak Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yer alırken, Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) doğrudan amaçları arasında bulunmaz?

Show answer & explanation

Answer: Yalnız II

Answer

Yalnız II
Yayla turizmini canlandırmayı ve yaylaları birbirine bağlamayı hedefleyen 'Yeşil Yol' projesi, tamamen Doğu Karadeniz Bölgesi'nin fiziki ve beşerî coğrafya özelliklerine (yüksek engebeli topoğrafya, yaylacılık kültürü) hitap eden DOKAP'a özgü bir faaliyettir. Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ise nehir kirliliği, erozyon ve taşkın kontrolü gibi havza bazlı çevresel sorunlara odaklandığı için yayla turizmini geliştirme gibi bir hedefi doğrudan barındırmaz.

Step-by-Step Solution

1
Öncelikle soruda verilen hedeflerin hangi bölgesel kalkınma projelerine ait olduğu belirlenir.
Birinci hedef Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'ne (YHGP), ikinci hedef Doğu Karadeniz Projesi'ne (DOKAP) aittir. Üçüncü hedef ise her iki proje için de ortaktır.
Kalkınma projelerinin coğrafi ve ekonomik temellerini analiz etmek hedefleri doğru eşleştirmek için gereklidir.
2
DOKAP kapsamında olup YHGP'de doğrudan yer almayan hedef seçilir.
Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki yaylaları birbirine bağlayan 'Yeşil Yol' altyapı projesi ve yayla turizmini geliştirme hedefi sadece DOKAP kapsamındadır.
Soruda sadece DOKAP'ta bulunup YHGP'de yer almayan özel bir çalışma sorulmaktadır.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Amaç ve Hedef Farklılıkları
Question 7Question →

Aşağıda Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinden Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) bazı temel hedefleri verilmiştir. Sol sütunda yer alan bu hedefleri, sağ sütundaki uygun proje ve sektörel odak alanlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yeşil Yol Projesi aracılığıyla yaylalar arası ulaşım altyapısını güçlendirerek turizm faaliyetlerini yıl geneline yaymak
Yeşilırmak ve kollarındaki akış rejimini düzenleyerek havzada erozyon, heyelan ve taşkın risklerini en aza indirmek
Engebeli topoğrafyanın olumsuz etkilerini azaltmak için kıyı şeridi ile iç kesimler arasındaki ulaşım ağlarını geliştirmek
Havza genelinde plansız kentleşme ve sanayileşmeden kaynaklanan su ve çevre kirliliğini önlemek

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yeşil Yol Projesi ile yaylalar arası entegrasyonun sağlanması hedefi 'DOKAP - Turizm Sektörü Hedefi' ile; akış rejiminin düzenlenerek erozyon ve taşkın risklerinin azaltılması hedefi 'YHGP - Doğal Afet ve Çevre Yönetimi Hedefi' ile; kıyı ve iç kesimler arasındaki ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi hedefi 'DOKAP - Altyapı ve Ulaşım Geliştirme Hedefi' ile; havzadaki kirliliğin önlenmesi ve arazi kullanımı planlaması ise 'YHGP - Havza Planlaması ve Kirlilik Kontrolü Hedefi' ile eşleşmektedir.
Eşleştirmede; turizm entegrasyonu (Yeşil Yol) DOKAP'ın turizm odak alanıyla, akış rejimi ve taşkın kontrolü YHGP'nin çevre yönetimiyle, engebeli topoğrafyaya bağlı kıyı-iç kesim ulaşımı DOKAP'ın altyapı hedefleriyle, havzadaki kirlilik ve arazi planlaması ise YHGP'nin planlama ve çevre hedefleriyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci hedef olan yayla turizmi altyapısının (Yeşil Yol) analiz edilmesi
Bu hedefin Doğu Karadeniz bölgesindeki yaylaları kapsadığı ve DOKAP'ın turizm odak alanı olduğu belirlenir.
Yeşil Yol Projesi, DOKAP'ın turizm potansiyelini artırmayı hedefleyen en önemli altyapı projelerinden biridir.
2
İkinci hedef olan akış rejimi, erozyon ve taşkın kontrollerinin incelenmesi
Bu hedefin Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) doğal afet yönetimi hedefleriyle doğrudan örtüştüğü belirlenir.
Yeşilırmak nehrinin taşkın ve erozyon riskini azaltmak YHGP'nin ana kuruluş sebeplerinden biridir.
3
Üçüncü hedef olan kıyı-iç kesim ulaşım entegrasyonunun incelenmesi
Kıyı ile iç kesim arasındaki ulaşımı geliştirme hedefinin Doğu Karadeniz'in engebeli yapısından dolayı DOKAP'a ait olduğu tespit edilir.
DOKAP bölgesinde dağların kıyıya paralel uzanması iç kesimlerle ulaşımı zorlaştırdığı için ulaşım altyapısı bu projede önceliklidir.
4
Dördüncü hedef olan havzadaki kirlilik ve arazi kullanımı planlamasının incelenmesi
Yeşilırmak havzasındaki sanayi ve kentleşme kirliliğini önleme hedefinin YHGP havza planlama hedefleriyle eşleştiği belirlenir.
YHGP, akarsu havzasının ekolojik dengesini korumayı ve kirlilik kaynaklarını kontrol altına almayı amaçlar.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Hedefleri ve Farkları
Estimated Time:2m 0s
Question 8Question →

Bölgesel kalkınma projeleri, uygulandığı bölgenin coğrafi özellikleri, ekonomik yapısı ve çevresel sorunları dikkate alınarak hazırlanır. Türkiye'de yürütülen Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ile ilgili;

I. YHGP; Yeşilırmak havzasında erozyonun önlenmesi, sel ve taşkın kontrolünün sağlanması ile su kirliliğinin azaltılması gibi ekolojik dengenin korunmasına yönelik hedefler barındırır.
II. DOKAP; bölgedeki dağınık yerleşmelerin altyapısını iyileştirmeyi, ulaşım ağlarını (Yeşil Yol gibi) geliştirmeyi ve yayla turizmini canlandırmayı hedefler.
III. Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan YHGP, bölgedeki linyit ve taş kömürü yataklarına bağlı olarak demir-çelik sanayisini geliştirmeyi öncelikli amaç edinmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II
Doğru seçenekte belirtilen birinci öncüldeki Yeşilırmak havzasında erozyon, sel ve taşkın kontrolü hedefleri Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) temel çıkış noktasıdır. İkinci öncülde belirtilen dağınık yerleşmelerin altyapısını iyileştirme, ulaşım ağlarını (Yeşil Yol) geliştirme ve yayla turizmini canlandırma hedefleri ise Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) ana amaçları arasında yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) amaçlarını inceleme
Projenin temel hedefleri havzada erozyonla mücadele etmek, akış rejimini düzenleyip sel/taşkınları önlemek ve su kirliliğini kontrol altına almaktır. Bu nedenle birinci öncül doğrudur.
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi, akarsu havzasındaki çevresel sorunları çözmeyi amaçlayan ekolojik odaklı bir projedir.
2
Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) amaçlarını inceleme
Proje kapsamında bölgenin dağınık yerleşme düzenine uygun altyapı hizmetlerini sunmak, ulaşım ağını (örneğin yaylaları birleştiren Yeşil Yol Projesi) güçlendirmek ve yayla turizmini canlandırmak yer alır. Bu nedenle ikinci öncül doğrudur.
Doğu Karadeniz Projesi, bölgenin fiziki koşullarının zorluğundan kaynaklanan ulaşım ve altyapı sorun数を çözerek turizmi ve ekonomiyi çeşitlendirmeyi hedefler.
3
Üçüncü öncüldeki sanayi ve madencilik hedeflerinin hangi projeye ait olduğunu belirleme
Kömür yataklarına bağlı demir-çelik sanayisini geliştirme hedefi YHGP'ye değil, Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi'ne (ZBKP) aittir. Bu nedenle üçüncü öncül yanlıştır.
Bölgesel kalkınma projelerinin kendilerine has ekonomik ve coğrafi öncelikleri vardır. Taş kömürü ve ağır sanayi hedefleri Batı Karadeniz'deki Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi'nin temel odağıdır.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin (DOKAP ve YHGP) amaçları ve kapsadıkları alanların özellikleri
Question 9Question →

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP); havzadaki mevcut ekonomik yapının yapısal sorunlarını çözmeyi, ekonomik faaliyetleri çeşitlendirmeyi ve bölgeyi kalkındırmayı amaçlamaktadır. Aşağıda bu projede yer alan bazı stratejik faaliyetler ve bu faaliyetlerin temel amaçları verilmiştir. Bu stratejik faaliyetleri ilgili temel amaçlarıyla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Filyos Vadisi ve derin deniz liman projesinin hayata geçirilmesi
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) bünyesindeki tesislerin modernize edilmesi
Kırsal kesimde ormancılık, seracılık ve besi hayvancılığının teşvik edilmesi
Karabük ve Ereğli'deki demir-çelik işletmelerinde yeni teknolojilere geçilmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Filyos Limanı projesi lojistik üs ve yeni yatırımlarla; TTK'nin modernizasyonu verimlilik artışı ve kömür bağımlılığını azaltmakla; ormancılık ve seracılık alternatif kırsal iş kolları geliştirmekle; demir-çelik tesislerindeki teknoloji yenilenmesi ise ana metal sanayisinde katma değerli çelik üretimiyle eşleşir.
ZBKP hedeflerinin doğru eşleştirilmesiyle; Filyos Limanı lojistik ve dış ticaretle, TTK yatırımları kömür üretiminin verimliliğiyle, kırsal faaliyetler alternatif tarım-orman kollarıyla ve demir-çelik tesisleri ise yüksek katma değerli ana metal sanayisiyle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Filyos Vadisi ve Liman projesinin temel işlevini analiz etme.
Liman projesi doğrudan deniz ulaşımı ve lojistik odaklıdır; bu nedenle bölgesel lojistik üs oluşturma hedefiyle eşleşir.
Lojistik altyapı, sanayinin dışa açılması için temel şarttır.
2
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) faaliyetlerinin amacını belirleme.
TTK taş kömürü çıkarımı yaptığı için kömür üretiminde verimlilik artışı ve madene olan tek yönlü bağımlılığın azaltılması hedefiyle eşleşir.
ZBKP'nin en önemli çıkış noktalarından biri kömür havzasındaki tek yönlü istihdam yapısını rehabilite etmektir.
3
Kırsal kalkınma unsurlarını (seracılık, ormancılık vb.) inceleme.
Bu faaliyetler kırsal alanda tarım, orman ve hayvancılık kaynaklı alternatif iş kolları yaratılması hedefiyle eşleşir.
Madencilik dışı sektörlerin geliştirilmesi bölgede ekonomik çeşitliliği sağlar.
4
Demir-çelik fabrikalarının modernizasyonu hedefini analiz etme.
Karabük ve Ereğli'deki ana metal sanayisinin katma değerli çelik üretimine yönelmesi ve rekabet gücü kazanması hedefiyle eşleşir.
Sanayinin teknolojik yenilenmesi, bölgenin sanayi kimliğini koruyarak güçlendirmesini sağlar.

Key Concept

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi'nin (ZBKP) bölgesel kalkınma, sektörel çeşitlendirme, lojistik ve sanayi modernizasyonu hedefleri

Alternative Method

Alternatif olarak, bölgenin illerinin ekonomik özelliklerine (Karabük'ün demir-çelik, Zonguldak'ın kömür ve liman, Bartın'ın tarım ve ormancılık odaklı yapısı) bakılarak da doğru amaçlara ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question →

I. Taş kömürü madenciliğinde verimliliği artırmak amacıyla işletmelerin modernize edilmesi ve yeniden yapılandırılması
II. "Yeşil Yol Projesi" ile bölgedeki yaylaların ulaşım altyapısının geliştirilerek alternatif turizm faaliyetlerinin canlandırılması
III. Bölge ekonomisinin sadece kömür ve demir-çelik sanayisine dayanmasından kaynaklanan riskleri azaltmak için tarım, turizm ve hizmetler gibi ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi
IV. Filyos Vadisi Projesi ile bölgede büyük bir liman ve sanayi bölgesi oluşturularak uluslararası lojistik imkânların geliştirilmesi

Yukarıdakilerden hangileri Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi'nin (ZBKP) hedefleri arasında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: I, III ve IV

Answer

Taş kömürü madenlerinin modernizasyonu, ekonomik yapının çeşitlendirilmesi ve Filyos Vadisi Projesi hedeflerini içeren öncüllerin birlikte verildiği seçenek doğrudur.
Taş kömüründe verimliliğin artırılması, ekonomik yapının kömür ve sanayi dışı alanlarla çeşitlendirilmesi ve Filyos Vadisi Projesi, ZBKP'nin ana kalkınma stratejileri arasındadır.

Step-by-Step Solution

1
ZBKP (Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi) kapsamında yer alan hedefleri belirleme
Projenin ana hedefleri: Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) işletmelerinin modernizasyonu, demir-çelik ve kömüre olan bağımlılığı azaltarak ekonomiyi çeşitlendirmek, Filyos Vadisi Projesi kapsamında liman ve sanayi bölgesi oluşturmaktır.
Soruda verilen öncüllerin kalkınma projesinin hedefleriyle uyuşup uyuşmadığını test etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki yabancı kalkınma projelerine ait hedefleri eleme
İkinci öncülde belirtilen 'Yeşil Yol Projesi', Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamındadır, ZBKP ile bir ilgisi yoktur.
Farklı bölgesel kalkınma projelerinin sınırlarını belirlemek ve hedefleri birbirinden ayırt etmek gerekir.
3
Doğru öncülleri bir araya getirerek doğru seçeneği belirleme
Birinci, üçüncü ve dördüncü öncüller ZBKP hedefleri arasında yer aldığından doğru cevap bu öncüllerin birlikte verildiği seçenektir.
Elde edilen veriler doğrultusunda kesin sonuca ulaşmak amaçlanmıştır.

Key Concept

Zonguldak, Bartın, Karabük Bölgesel Kalkınma Projesi (ZBKP) Hedefleri ve Özellikleri
Question 11Question →

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP), bölgedeki ekonomik faaliyetleri çeşitlendirmeyi ve mevcut sanayi kollarını modernize etmeyi amaçlayan önemli bir bölgesel kalkınma projesidir.

Aşağıda verilen ZBKP kapsamındaki alt bölgeler ile bu bölgelerde yürütülmesi planlanan öncelikli faaliyet hedeflerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Zonguldak Havzası ve Filyos Kıyı Şeridi
Karabük Bölgesi
Bartın Çayı ve Çevresi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Zonguldak Havzası ve Filyos Kıyı Şeridi ile kömür madenciliği ve ulaştırma altyapısı (liman); Karabük Bölgesi ile metalürji sanayisi; Bartın Çayı ve Çevresi ile tarım, ormancılık ve eko-turizm hedefleri eşleşmektedir.
ZBKP kapsamında alt bölgelerin fonksiyonel özellikleri dikkate alındığında; Zonguldak kömür madenciliği ve Filyos Limanı yatırımlarıyla, Karabük köklü demir-çelik (metalürji) sanayisiyle, Bartın ise tarım, seracılık, ormancılık ve kıyı/nehir turizmiyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Zonguldak'ın ekonomik ve coğrafi fonksiyonlarını belirleme
Zonguldak denince akla taş kömürü (TTK) işletmeleri ve bölgedeki en önemli ulaştırma/lojistik yatırımı olan Filyos Limanı projesi gelir. Bu nedenle ulaştırma altyapısının güçlendirilmesi ve kömür madenciliğinde verimliliğin artırılması hedefiyle eşleştirilir.
ZBKP kapsamında Zonguldak ili madencilik ve lojistik (liman) fonksiyonuyla ön plandadır.
2
Karabük'ün ekonomik ve sanayi yapısını analiz etme
Karabük, Türkiye'nin ilk entegre demir-çelik fabrikasının bulunduğu şehirdir. Demir-çelik sektörü metalürji sanayisi olarak adlandırılır. Dolayısıyla bu il, metalürji sanayisinin rekabet gücünün artırılması hedefiyle eşleşir.
Karabük'ün en önemli ekonomik faaliyeti ve projedeki ana rolü ağır sanayidir.
3
Bartın'ın coğrafi özelliklerini ve ekonomik potansiyelini değerlendirme
Bartın, tarım, ormancılık ve turizm (özellikle Bartın Çayı ve Amasra kıyı turizmi) potansiyeline sahiptir. Sanayisi diğer iki ile göre daha az gelişmiştir. Bu nedenle tarım, seracılık, ormancılık ve eko-turizm hedefiyle eşleşir.
Bartın'ın proje içindeki temel fonksiyonu tarım, ormancılık ve hizmet/turizm sektörlerinin geliştirilmesidir.

Key Concept

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP) kapsamında illerin ekonomik fonksiyonları ve kalkınma hedefleri
Estimated Time:2m 0s
Question 12Question →

Zonguldak, Bartın ve Karabük illerini kapsayan bölgesel kalkınma projesinin (ZBKP) temel amacı; havzadaki tek yönlü (kömür ve demir-çelik sanayisine dayalı) ekonomik yapıyı çeşitlendirerek yeni iş imkanları yaratmak ve bölgenin rekabet gücünü artırmaktır.

Buna göre;
I. Filyos Vadisi Projesi ile bölgede büyük ölçekli bir liman ve sanayi bölgesi oluşturularak lojistik potansiyelin artırılması,
II. Tarımsal faaliyetlerin geliştirilmesi amacıyla sera tarımı, yem bitkileri üretimi ve besi hayvancılığının desteklenmesi,
III. Yeşil Yol Projesi ile doğu-batı aksındaki yaylaların birbirine bağlanarak alternatif turizm alanlarının geliştirilmesi

uygulamalarından hangileri ZBKP kapsamında gerçekleştirilmesi hedeflenen çalışmalardan biridir?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II öncüllerini içeren seçenek doğrudur.
I ve II öncüllerini içeren seçenek doğrudur. ZBKP kapsamında, bölgedeki sanayi ve maden bağımlılığını azaltmak amacıyla Filyos Vadisi Projesi gibi büyük lojistik-endüstri yatırımları planlanmış, ayrıca kırsal kesimde gelir artırıcı seracılık ve hayvancılık faaliyetleri desteklenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
ZBKP projesinin amaçlarını gözden geçirmek.
Projenin temel hedefleri; kömür ve demir-çelik sanayisine bağımlılığı azaltmak, ekonomik çeşitliliği sağlamak ve bölgedeki özel sektör ile KOBİ'leri desteklemektir.
Öncüllerin hangilerinin bu projeye ait olduğunu belirlemek için genel amaçların bilinmesi gerekir.
2
Birinci ve ikinci öncülleri analiz etmek.
Filyos Vadisi Projesi (Filyos Limanı ve Sanayi Bölgesi) ZBKP kapsamındaki en büyük yatırımdır. Tarımsal faaliyetlerin (seracılık, hayvancılık vb.) desteklenmesi ise monokültür ekonomik yapıyı kırmak için belirlenen hedeflerdendir. Dolayısıyla bu iki öncül ZBKP kapsamındadır.
ZBKP'nin doğrudan hedeflerini saptamak.
3
Üçüncü öncülde yer alan projeyi doğrulamak.
Yeşil Yol Projesi, Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) bünyesinde yer alan yaylaların turizm amacıyla birbirine bağlanması çalışmasıdır. ZBKP ile ilgisi yoktur.
Projelerin sınırlarını belirleyerek yanlış olan seçeneği elemektir.

Key Concept

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP) Hedefleri ve Bölgesel Kalkınma Projelerinin Farkları
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question →

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP), Batı Karadeniz Bölümü'nde kömür ve demir-çelik sanayisine dayalı mevcut ekonomik yapının getirdiği sorunları çözmeyi ve bölgeyi çok yönlü kalkındırmayı amaçlamaktadır.

Aşağıda verilen bölgedeki yapısal sorun ve ihtiyaçlar ile bu sorunları çözmek amacıyla proje kapsamında belirlenen hedef ve çözüm yollarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Havzadaki ekonomik yapının kömür ve demir-çelik sanayisine bağımlı olması (Tek yönlü istihdam yapısı)
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) bünyesindeki ocaklarda işletme maliyetlerinin yüksek ve verimliliğin düşük olması
Bölgedeki sanayi ürünlerinin ve ham maddelerin dış pazarlara ulaştırılmasında liman kapasitesinin yetersiz kalması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ekonomik yapının kömür ve demir-çelike bağıml�� olması sorunu tarım, ormancılık ve seracılık gibi alternatif sektörlerin teşvik edilmesiyle; TTK bünyesindeki verimsizlik ve yüksek maliyet sorunu ocakların modernize edilmesi ve rasyonelleşmeye gidilmesiyle; liman kapasitesi yetersizliği ise Filyos Vadisi Projesi kapsamında büyük ölçekli bir liman ve endüstri bölgesi inşa edilmesiyle eşleşir.
Bölgedeki ekonomik yapının kömür ve demir-çelik sanayisine bağımlı olması sorunu alternatif sektörlerin (tarım, ormancılık) teşvik edilmesiyle; TTK bünyesindeki verimsizlik maden ocaklarının teknolojik açıdan modernize edilmesiyle; liman kapasitesi yetersizliği ise Filyos Vadisi Projesi kapsamında büyük ölçekli bir liman inşa edilmesiyle çözülmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Havzadaki ekonomik yapının kömür ve demir-çelik sanayisine bağımlı olması sorununu (left_1) analiz etme.
Tek yönlü istihdam ve üretim yapısını kırmak amacıyla tarım, ormancılık ve seracılık gibi alternatif sektörlerin geliştirilmesi hedeflenmiştir (right_2).
Bölgedeki istihdam yapısını çeşitlendirerek ekonomik krizlere karşı dayanıklılık sağlamak.
2
TTK bünyesindeki ocaklarda yüksek maliyet ve düşük verimlilik sorununu (left_2) analiz etme.
Madencilik sektörünün sürdürülebilirliği için ocakların modernize edilmesi, işçi eğitimleri ve teknolojik altyapının güçlendirilmesi hedeflenmiştir (right_3).
Maden üretiminde kaliteyi, verimliliği ve iş güvenliğini artırmak.
3
Bölgedeki sanayi ürünlerinin dış pazarlara açılmasındaki lojistik yetersizliği (left_3) analiz etme.
Karadeniz'in en önemli lojistik projelerinden biri olan Filyos Limanı ve Endüstri Bölgesi'nin inşası hedeflenmiştir (right_1).
Bölgedeki ticari ve endüstriyel potansiyeli küresel pazarlara entegre etmek.

Key Concept

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP) kapsamında bölgenin ekonomik yapısının çeşitlendirilmesi, sanayi ve madenciliğin modernize edilmesi ile altyapı eksikliklerinin (Filyos Limanı) giderilerek kalkınmanın sağlanması.
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question →

Türkiye'nin sınır komşuları ile olan ulaşım bağlantıları ve sınır kapılarının özellikleri dikkate alındığında, haritada gösterilen konumlar doğrultusunda aşağıdaki paragrafta boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi sınır kapıları getirilmelidir?

Fill in the blanks below

Türkiye'den Gürcistan'a geçişte haritada I numarayla gösterilen, Doğu Karadeniz kıyısındaki en işlek kara yolu bağlantısını sağlayan sınır kapısı iken; haritada II numarayla gösterilen, Türkiye ile İran arasındaki tek demir yolu bağlantısının kurulduğu Van sınırlarındaki sınır kapısı sınır kapısıdır.
Show answer & explanation

Answer

Metindeki ilk boşluğa Türkiye ile Gürcistan arasındaki en işlek kara yolu kapısı olan 'Sarp', ikinci boşluğa ise Türkiye ile İran arasındaki tek demir yolu bağlantısına sahip olan 'Kapıköy' sınır kapısı yazılmalıdır.
İlk boşluğa Karadeniz kıyısındaki Gürcistan bağlantısını sağlayan Sarp Sınır Kapısı, ikinci boşluğa ise İran ile demir yolu bağlantısını kuran Kapıköy Sınır Kapısı yazılmalıdır. Bu eşleştirmeler, haritadaki I ve II numaralı alanların coğrafi konumlarıyla tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Haritada I numara ile gösterilen sınır kapısının tespit edilmesi
I numaralı yer Gürcistan sınırında, Doğu Karadeniz kıyısında (Artvin) bulunan en işlek sınır kapısı olan Sarp Sınır Kapısı'dır.
Sarp, Kafkasya ve Orta Asya'ya açılan kara yolu taşımacılığında en yüksek hacme sahip kapıdır.
2
Haritada II numara ile gösterilen sınır kapısının tespit edilmesi
II numaralı yer İran sınırında, Van ilinde bulunan ve demir yolu bağlantısı içeren Kapıköy Sınır Kapısı'dır.
Kapıköy Sınır Kapısı, Türkiye'nin İran ile olan tek aktif demir yolu geçiş noktasıdır.

Key Concept

Türkiye'nin sınır komşuları ile olan bağlantılarında sınır kapılarının coğrafi dağılışı ve ulaşım modları.
Question 15Question →

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin her biri, uygulandığı bölgenin kendine özgü coğrafi, ekonomik ve sosyal koşulları dikkate alınarak farklı temel hedeflerle planlanmıştır.

Aşağıda verilen bölgesel kalkınma projelerini, bu projelerin hayata geçirilmesindeki temel hedefleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)
Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP)
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)
Konya Ovası Projesi (KOP)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) havzadaki erozyon kontrolü ve çevre planlaması hedefiyle; Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP) demir-çelik sanayi ve kömür madenciliğinde modernizasyon hedefiyle; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) yaylacılık, turizm ve kırsal kalkınma hedefiyle; Konya Ovası Projesi (KOP) ise tarımsal sulama ve nadas alanlarının azaltılması hedefiyle eşleşmektedir.
Bölgesel kalkınma projeleri coğrafi koşullar ve sorunlar doğrultusunda şekillenmiştir: YHGP akarsu havzası yönetimi ve erozyon kontrolüyle; ZBKP taş kömürü ve demir-çelik sanayisinin modernizasyonu ve istihdam çeşitliliğiyle; DOKAP yaylacılık, ulaşım ve kırsal turizm potansiyeliyle; KOP ise kurak bölgede sulamanın yaygınlaştırılması ve nadasın azaltılmasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin temel amacını analiz etmek.
YHGP'nin akarsu akış rejimi, taşkın kontrolü, toprak erozyonu ve çevre yönetimi üzerine odaklandığı belirlenir. Bu hedefler akarsu havzasında erozyon kontrolü, taşkın önleme ve akış rejiminin iyileştirilmesine yönelik entegre çevre ve kaynak planlaması yapma ifadesiyle eşleşir.
Havza projelerinin öncelikli hedefleri ekolojik ve havza bazlı çevresel yönetimdir.
2
Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi'nin odaklandığı ekonomik sektörü incelemek.
ZBKP'nin madencilik (taş kömürü) ve ağır sanayi (demir-çelik) ağırlıklı yapının modernizasyonuna ve istihdamı çeşitlendirmeye odaklandığı belirlenir. Bu durum, bölgedeki mevcut sanayi tesislerinin modernizasyonunu sağlayarak kömür madenciliğine olan bağımlılığı azaltmak ifadesiyle eşleşir.
ZBKP bölgedeki monokültür niteliğindeki ağır sanayiyi dönüştürmeyi amaçlamaktadır.
3
Doğu Karadeniz Projesi'nin temel kalkınma hedeflerini değerlendirmek.
DOKAP kapsamında turizmin (özellikle yayla turizminin) ve ulaşım olanaklerinin geliştirilmesinin öne çıktığı saptanır. Bu özellikler, yaylacılık ve kültür turizmi potansiyelini değerlendirerek kırsal kesimdeki ekonomik yapıyı çeşitlendirmek ve bölge içi ulaşım bağlantılarını kuvvetlendirmek ifadesiyle eşleşir.
Doğu Karadeniz'in engebeli topoğrafyası ve turizm potansiyeli bu yönde bir eşleştirmeyi doğrular.
4
Konya Ovası Projesi'nin çözmeyi amaçladığı temel sorunu belirlemek.
KOP'un bölgedeki kuraklık nedeniyle sulamaya ve tarımsal verimliliği artırarak nadası azaltmaya odaklandığı tespit edilir. Bu hedef, su kaynaklarının verimli kullanımı ve tarımsal sulama altyapısının geliştirilmesiyle nadas alanlarını azaltmak ifadesiyle eşleşir.
İç Anadolu Bölgesi'ndeki en büyük sorun tarımda sulama yetersizliğidir ve KOP doğrudan buna odaklanmıştır.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin (DOKAP, KOP, YHGP, ZBKP) coğrafi potansiyeller ve bölgesel sorunlar çerçevesinde belirlenen özel amaçları ve işlevsel bölge planlaması kapsamındaki rolleri.
Question 16Question →

Türkiye'nin bölgesel kalkınma projelerinden Doğu Anadolu Projesi (DAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP), bölgelerin coğrafi koşulları ve kalkınma potansiyelleri doğrultusunda farklı stratejik hedeflere sahiptir.

Buna göre, sol sütunda verilen proje uygulamalarını sağ sütundaki temel kalkınma hedefleri ve gerekçeleriyle do��ru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mavi Tünel vasıtasıyla Göksu Havzası'ndaki suların Bağbaşı Barajı'nda toplanarak Konya Kapalı Havzası'na aktarılması
Tarımsal işletmelerin ölçeklerinin büyütülmesi, mera alanlarının ıslah edilmesi ve yem bitkisi üretim alanlarının genişletilmesi
Havzadaki yeraltı su kaynaklarının kontrolsüz kullanımını önlemek amacıyla modern sulama sistemlerine geçilmesi ve nadas tarımının sınırlandırılması
Bölgedeki kış turizmi alanlarının çeşitlendirilmesi, sınır kapılarına erişimin kolaylaştırılması ve lojistik merkezlerin kurulması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleştirme şu şekildedir:
- Mavi Tünel vasıtasıyla suların Konya Havzası'na aktarılması -> KOP kapsamında çöken akiferlerin korunması ve obruk oluşumunun azaltılması
- Tarımsal işletmelerin büyütülmesi ve mera ıslahı -> DAP kapsamında büyükbaş hayvancılığın modern ticari sektöre dönüştürülmesi
- Yeraltı su kaynaklarının korunması ve modern sulama -> KOP bünyesinde su yetersizliği yönetiminin sağlanması ve nadasın sınırlandırılması
- Kış turizmi, sınır kapıları ve lojistik merkezler -> DAP sınırları dahilinde engebeli yer şekillerine rağmen dış pazarlarla entegrasyonun sağlanması
Doğru eşleştirmede; Mavi Tünel'in yeraltı suyu/akifer koruma hedefiyle (KOP), mera ıslahının büyükbaş hayvancılığın modernizasyonu hedefiyle (DAP), modern sulama sistemlerinin kuraklık risk yönetimiyle (KOP) ve kış turizmi/lojistik altyapısının ise sınır ticaretini geliştirme hedefiyle (DAP) eşleşmesi coğrafi ve ekonomik analiz ilkelerine tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
KOP bünyesindeki su transferi projelerinin (Mavi Tünel) ekolojik gerekçelerini analiz etmek.
Mavi Tünel ile Konya Ovası'na su aktarılmasının ana nedeni, aşırı yeraltı suyu tüketiminden kaynaklanan obruk oluşumu ve akifer çökmesi gibi çevre sorunlarını engellemektir. Bu durum birinci ifadeyi birinci hedefle eşleştirir.
KOP bölgesindeki su açığı, sulu tarım talebi nedeniyle yeraltı sularının aşırı çekilmesine yol açmakta, bu da jeolojik çöküntülere neden olmaktadır.
2
DAP bölgesinin iklim ve yer şekilleri özelliklerine göre ekonomik faaliyet odaklarını belirlemek.
Doğu Anadolu'nun yüksek, engebeli yapısı ve sert karasal iklimi nedeniyle en uygun faaliyet büyükbaş hayvancılıktır. Mera ıslahı ve yem bitkisi üretimi doğrudan hayvancılık verimini artırmaya yöneliktir. Bu durum ikinci ifadeyi ikinci hedefle eşleştirir.
Bölgede tarım alanlarının sınırlı ve kış süresinin uzun olması, meralara dayalı hayvancılığın iyileştirilmesini zorunlu kılar.
3
Konya Havzası'ndaki tarımsal sulama yöntemleri ve su tasarrufu politikalarını incelemek.
Yeraltı sularının kontrolsüz tüketimini engellemek için damla ve yağmurlama sulama yöntemlerine geçilmesi, nadas alanlarının azaltılarak su ihtiyacı az olan sanayi bitkilerinin yetiştirilmesi hedeflenir. Bu durum üçüncü ifadeyi üçüncü hedefle eşleştirir.
KOP'un temel amacı, bölgedeki sınırlı su kaynaklarını rasyonel kullanarak tarımsal üretimi sürdürülebilir kılmaktır.
4
Doğu Anadolu'nun jeopolitik konumu ve ulaşım kısıtlamalarının kalkınma hedefleri üzerindeki etkisini değerlendirmek.
DAP kapsamındaki ulaşım, kış turizmi ve sınır kapılarına yönelik lojistik altyapı çalışmaları, engebeli yer şekillerinin yarattığı izolasyonu kırmak ve komşu ülkelerle (Kafkasya ve Orta Asya) ticareti geliştirmek içindir. Bu durum dördüncü ifadeyi dördüncü hedefle eşleştirir.
Bölgesel entegrasyon ve dış ticaret olanaklarının artırılması, DAP'ın sosyo-ekonomik hedefleri arasındadır.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Coğrafi Koşullarla İlişkisi (DAP ve KOP)
Question 17Question →

Jeopolitik, bir ülkenin coğrafi özellikleriyle siyaseti arasındaki ilişkiyi inceler. Ülkelerin jeopolitik konumunu belirleyen unsurlar; fiziki coğrafya özelliklerini içeren 'değişmeyen (statik) unsurlar' ile beşerî ve ekonomik coğrafya özelliklerini içeren 'değişen (dinamik) unsurlar' olmak üzere ikiye ayrılır. Değişmeyen unsurlar zamanla değişmezken ya da çok yavaş değişirken, değişen unsurlar hızla değişebilir ve bir ülkenin küresel ya da bölgesel siyasi gücünü doğrudan etkiler.

Buna göre, Türkiye'nin jeopolitik konumu ve bu konumu etkileyen unsurlar ile ilgili yap��lan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, bu unsurların jeopolitik etkileri açısından yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye'nin sahip olduğu bor, krom ve linyit gibi zengin maden rezervleri, jeolojik yapının bir sonucu olarak jeopolitiğin değişmeyen (statik) unsurları arasında yer alırken; bu madenlerin işlenip mamul maddeye dönüştürülerek ihraç edilmesi ve enerji politikalarında stratejik ham madde olarak kullanılması da doğrudan bu rezervlere bağımlı olduğundan değişmeyen (statik) unsurlar kapsamında değerlendirilir.

Answer

Türkiye'nin sahip olduğu maden rezervlerinin varlığı değişmeyen (statik) bir unsurken, bu kaynakların sanayide işlenerek ihraç edilmesi ve enerji politikalarında stratejik ham madde olarak kullanılması değişen (dinamik) unsurlar kapsamında yer alır.
Maden rezervlerinin varlığı ve jeolojik yapı coğrafi birer gerçeklik olarak değişmeyen (statik) unsurdur. Ancak bu madenlerin sanayide işlenmesi, ihraç edilmesi ve enerji arz güvenliğinde kullanılması beşerî ve ekonomik süreçler olup jeopolitiğin değişen (dinamik) unsurları kapsamındadır. Bu nedenle madenlerin işlenmesi ve politikada kullanılmasının statik unsurlar kapsamında değerlendirildiği seçenek yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Jeopolitiğin değişen ve değişmeyen unsurlarının tanımı analiz edilir.
Değişmeyen unsurlar coğrafi konum, yer şekilleri, iklim ve su kaynakları gibi fiziki özellikleri kapsar. Değişen unsurlar ise ekonomi, askeri güç, beşerî yapı ve politik değerler gibi zamanla değişebilen faktörleri içerir.
Soruda verilen önermelerin hangisinde bu unsurların yanlış sınıflandırıldığını tespit etmek.
2
Seçeneklerdeki coğrafi durumlar ve bunların jeopolitik sınıflandırılmaları tek tek incelenir.
Asya-Avrupa arasındaki konum (statik) - ulaştırma teknolojileri (dinamik); Fırat-Dicle nehirleri (statik) - sınır aşan sular diplomasisi (dinamik); yer şekilleri (statik) - savunma teknolojileri (dinamik); iklim (statik) - tarım politikaları (dinamik) eşleştirmelerinin hepsi doğrudur.
Doğru olan değerlendirmeleri eleyerek yanlış olan seçeneğe ulaşmak.
3
Madenlerin jeolojik varlığı ile işletilmesi ve ekonomik politikalarla ilişkisi değerlendirilir.
Madenlerin jeolojik oluşumu ve varlığı statiktir. Ancak bu madenlerin işlenmesi (sanayi), ihraç edilmesi (ticaret/ekonomi) ve enerji politikalarında kullanılması (siyaset/ekonomi) beşerî faaliyetlerdir ve kesinlikle dinamik unsurlardır.
Madenlerin kullanım biçiminin ve ekonomik politikaların statik olarak sınıflandırılmasının kavramsal bir hata olduğunu ortaya koymak.

Key Concept

Jeopolitik konumun değişen (dinamik) ve değişmeyen (statik) unsurları ile bunların birbirleriyle olan etkileşimi.
Question 18Question →

Türkiye, zengin petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip Hazar Havzası, Orta Doğu ve Rusya ile bu kaynakların en büyük tüketicisi konumundaki Avrupa arasında jeopolitik ve jeostratejik bir köprü görevi görmektedir. Bu kapsamda inşa edilen uluslararası boru hatları, Türkiye'nin 'enerji koridoru' rolünü ve küresel jeopolitik önemini pekiştirmiştir.

Buna göre, Türkiye sınırlarına giriş yaptıkları ya da kara sularına/kıt sahanlığına ulaştıkları coğrafi mevkiler dikkate alındığında, aşağ��da verilen boru hatlarının coğrafi boylam derecelerine göre en doğudan en batıya doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Boru hatlarının Türkiye sınırlarına giriş mevkilerinin boylam derecelerine göre en doğudan en batıya doğru sıralaması sırasıyla; İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı, Bakü-Tiflis-Erzurum (BTE) Doğal Gaz Boru Hattı, Mavi Akım Doğal Gaz Boru Hattı ve TürkAkım Doğal Gaz Boru Hattı şeklindedir.
Boru hatlarının Türkiye sınırlarına giriş noktalarının coğrafi boylam dereceleri doğudan batıya doğru şu şekildedir: İran-Türkiye hattı en doğuda Ağrı-Gürbulak sınır kapısından (44∘44^\circ D), Bakü-Tiflis-Erzurum hattı Ardahan-Türkgözü sınır kapısından (42∘42^\circ D), Mavi Akım Samsun kıyılarından (36∘36^\circ D) ve en batıda TürkAkım Kırklareli-Kıyıköy kıyılarından (28∘28^\circ D) giriş yapar. Bu durum, Türkiye'nin coğrafi olarak doğu-batı eksenindeki enerji taşımacılığında üstlendiği merkezi jeopolitik köprü rolünü yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Projelerin Türkiye topraklarına ilk dahil oldukları coğrafi giriş noktalarını ve illerini belirlemek.
İran-Türkiye hattı Gürbulak (Ağrı), Bakü-Tiflis-Erzurum hattı Türkgözü (Ardahan), Mavi Akım Samsun kıyıları, TürkAkım ise Kıyıköy (Kırklareli) üzerinden giriş yapar.
Boylam sıralaması yapabilmek için sınır geçiş noktalarının yerel coğrafyalarını bilmek gerekir.
2
Giriş noktalarının boylam derecelerini doğudan batıya (büyük boylamdan küçük boylama) doğru kıyaslamak.
Gürbulak yaklaşık 44∘44^\circ D, Türkgözü yaklaşık 42∘42^\circ D, Samsun yaklaşık 36∘36^\circ D, Kırklareli ise yaklaşık 28∘28^\circ D boylamlarındadır.
Türkiye'de doğuya gidildikçe boylam dereceleri büyür. En doğudaki yer en büyük boylam derecesine sahiptir.
3
Elde edilen coğrafi sıralamayı boru hatlarıyla eşleştirerek son sırayı oluşturmak.
Sıralama İran-Türkiye, Bakü-Tiflis-Erzurum, Mavi Akım ve TürkAkım şeklinde gerçekleşir.
Coğrafi boylam değerlerinin azalan sırası, hatların doğudan batıya doğru sıralanışını verir.

Key Concept

Türkiye'nin Jeopolitik Konumu ve Enerji Koridoru Rolü
Question 19Question →

Uluslararası taşımacılık yapan bir lojistik firması, Türkiye merkezli ihracat yüklerini komşu ülkelere ve bu ülkeler üzerinden daha uzak pazarlara ulaştırmak amacıyla demir yolu ve kara yolu güzergâhları planlamaktadır. Firma yetkilileri, maliyetleri düşürmek amacıyla fiziki altyapının elverdiği hatlarda demir yolunu tercih etmekte ve sınır kapılarının güncel durumlarını dikkate almaktadır.

Buna göre, firmanın hazırladığı aşağıdaki taşıma planlarının hangisinde sınır kapısı, ulaşılan komşu ülke veya tercih edilen ulaşım modu eşleştirmesinde bir bilgi yanlışı yapılmışt��r?

Show answer & explanation

Answer: Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında üretilen tarım ürünlerinin, Nusaybin Sınır Kapısı üzerinden demir yolu bağlantısıyla doğrudan Irak'a ihraç edilmesi

Answer

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında üretilen tarım ürünlerinin, Nusaybin Sınır Kapısı üzerinden demir yolu bağlantısıyla doğrudan Irak'a ihraç edilmesi
Tarım ürünlerinin Nusaybin Sınır Kapısı kullanılarak demir yoluyla doğrudan Irak'a ihraç edildiği yönündeki bilgi yanlıştır. Nusaybin Sınır Kapısı Mardin'de bulunur ve Suriye'ye açılır. Türkiye ile Irak arasında doğrudan aktif bir demir yolu bağlantısı yoktur, buradaki tek ana hat Şırnak/Habur kara yolu kapısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde verilen her bir güzergâhtaki sınır kapısını, ulaşılan ülkeyi ve ulaşım modunu belirleyin.
Gözden geçirilen sınır kapıları: Uzunköprü (Yunanistan, demir yolu), Canbaz (Gürcistan, demir yolu), Kapıköy (İran, demir yolu), Nusaybin (Irak, demir yolu) ve Hamzabeyli (Bulgaristan, kara yolu).
Soruda yer alan bilgi yanlışını bulabilmek için her bir seçeneğin coğrafi doğruluğunu test etmek gerekir.
2
Uzunköprü, Canbaz, Kapıköy ve Hamzabeyli kapılarının doğruluğunu sorgulayın.
Uzunköprü Yunanistan'a açılan aktif demir yolu kapısıdır. Canbaz Gürcistan'a demir yolu ile bağlanır. Kapıköy İran ile demir yolu bağlantısını sağlar. Hamzabeyli ise Bulgaristan'a kara yolu ile açılır. Bu dört ifade de coğrafi gerçeklerle tamamen uyuşmaktadır.
Doğru seçenekleri eleyerek yanlış olan seçeneğe odaklanmak.
3
Nusaybin Sınır Kapısı'nın bağlı olduğu ülkeyi ve demir yolu hattının yönünü analiz edin.
Nusaybin Sınır Kapısı Mardin ilinde bulunur ve Irak sınırına değil, Suriye (Kamışlı) sınırına açılır. Ayrıca Türkiye ile Irak arasında doğrudan hiçbir demir yolu hattı bulunmamaktadır; Irak ile ticaret yalnızca Habur (veya Üzümlü, Derecik) gibi kara yolu sınır kapıları üzerinden tır taşımacılığıyla gerçekleştirilmektedir.
Sınır kapılarının komşu ülkelerle doğru eşleşmesini kontrol ederek hatalı önermeyi tespit etmek.

Key Concept

Türkiye'nin sınır kapıları, sınır komşuları ve bu kapılardan geçen ulaşım ağlarının (kara yolu/demir yolu) türleri.
Estimated Time:2m 30s
Question 20Question →

Aşağıda verilen Türkiye sınır kapılarına ait coğrafi ve jeopolitik özellikleri, ilgili sınır kapısı ve ülke eşleştirmeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Meriç Nehri'nin oluşturduğu doğal sınır hattı üzerinde yer alan ve kara yolu taşımacılığında tır trafiğinin en yoğun olduğu geçiş noktalarından biridir.
Doğu Karadeniz'i Kafkasya ve Orta Asya'ya bağlayan, Türkiye'nin yolcu geçiş trafiği en yoğun olan ve Artvin sınırlarında yer alan kara yolu sınır kapısıdır.
Türkiye ile Ermenistan arasındaki siyasi gerilimler nedeniyle 1993'ten beri fiilen kapalı olan, Kars ilinde yer alan demir yolu sınır kapısıdır.
Van ilinde yer alan, Türkiye ile İran arasındaki tek aktif demir yolu hattına ev sahipliği yapan ve son yıllarda modernizasyon çalışmalarıyla transit önemi artan kapıdır.
Tarihi Bağdat Demiryolu hattının Türkiye-Suriye sınırındaki geçiş noktası olan ve Mardin il sınırları içerisinde yer alan sınır kapısıdır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

İpsala Sınır Kapısı Yunanistan ile kara yolu bağlantısını, Sarp Sınır Kapısı Gürcistan ile kara yolu bağlantısını, Akyaka Sınır Kapısı Ermenistan ile kapalı demir yolu bağlantısını, Kapıköy Sınır Kapısı İran ile aktif demir yolu bağlantısını, Nusaybin Sınır Kapısı ise Suriye ile demir yolu bağlantısını temsil etmektedir.
İpsala (Yunanistan-Meriç-Kara yolu), Sarp (Gürcistan-Artvin-Kara yolu), Akyaka (Ermenistan-Kars-Kapalı Demir yolu), Kapıköy (İran-Van-Demir yolu) ve Nusaybin (Suriye-Mardin-Demir yolu) özellikleri coğrafi ve jeopolitik verilerle birebir eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yunanistan sınır kapılarını ve özelliklerini analiz etmek.
Meriç Nehri üzerinde yer alan ve Yunanistan'a açılan ana tır geçiş kapısının İpsala olduğu belirlenir.
Meriç Nehri coğrafi ipucunu kullanarak Yunanistan ile eşleştirme yapmak.
2
Gürcistan sınır kapılarını ve Doğu Karadeniz bağlantısını incelemek.
Artvin sınırlarında, Doğu Karadeniz kıyısında en yoğun yolcu geçişi sağlayan kapının Sarp Sınır Kapısı olduğu belirlenir.
Coğrafi bölge ve yolcu trafiği yoğunluğu bilgisini değerlendirmek.
3
Ermenistan sınır kapılarını ve demir yolu durumunu sorgulamak.
1993'ten beri kapalı olan Kars'taki demir yolu sınır kapısının Akyaka olduğu belirlenir.
Tarihsel/jeopolitik durum ile ulaşım türünü eşleştirmek.
4
İran sınır kapıları arasındaki ulaşım türü farklarını analiz etmek.
Van'da yer alan ve İran ile demir yolu bağlantısı olan tek kapının Kapıköy olduğu tespit edilir.
İran sınırındaki demir yolu ağının konumunu doğrulamak.
5
Suriye sınır kapıları ve Bağdat Demiryolu hattının konumunu belirlemek.
Mardin sınırlarında yer alan ve tarihi demir yoluna sahip kapının Nusaybin olduğu belirlenir.
Mardin ili ve demir yolu ağı verilerini birleştirerek doğru kapıyı seçmek.

Key Concept

Türkiye'nin Sınır Kapıları, Ulaşım Türleri ve Komşu Ülkeler ile İlişkileri
Estimated Time:3m 0s
Page 1 / 5Next
Türkiye'nin Jeopolitik Konumu ve Bölgesel Projeler Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin