Hz. Muhammed ve Örnekliği

Hz. Muhammed'in peygamberlik ve beşerî yönleri ile bu yönlerine bağlı olarak yerine getirdiği bazı görevler bulunmaktadır. Aşağıda verilen ayet meallerini, Hz. Muhammed’in ilgili yönü veya göreviyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) sünneti; sözleri, uygulamaları ve sahabenin yaptığı davranışları onaylaması yönüyle üç ana kısma ayrılır. Aşağıda sol sütunda verilen örnek olay ve sözleri, sağ sütundaki sünnet ��eşitleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) huzurunda sahabiler tarafından gerçekleştirilen eylemleri veya söylenen sözleri reddetmeyip sessiz kalması ya da tebessüm etmesi yoluyla gösterdiği onaylar sünnetin bir türüdür.

Buna göre, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) sahabilerin davranışlarına yönelik bu zımni onaylarını ifade eden sünnet çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatındaki bazı olaylar ile bu olayların temsil ettiği beşerî (insani) yönleri belirten açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatından verilen olayları, temsil ettikleri temel ahlaki kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Hz. Muhammed’in peygamberlik görevlerine dair bazı örnekler aşağıda verilmiştir:

I. Kur'an'daki 'namazı kılın' emrinin vakitlerini, rükû ve secde gibi rükünlerinin nasıl yerine getirileceğini uygulamalı olarak göstermesi
II. Müşriklerin her türlü baskı, tehdit ve cazip tekliflerine rağmen kendisine indirilen vahiyleri insanlara aynen ulaştırması
III. Bakara suresindeki '...beyaz iplik siyah iplikten ayırt edilinceye kadar yiyin, için...' ayetinde geçen 'iplik' ifadesi ile gündüz ve gecenin kastedildiğini belirtmesi

Bu örneklerin Hz. Muhammed'in 'tebliğ' ve 'tebyin' görevleriyle ilişkisi bakımından doğru gruplandırılması aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Bedir Savaşı sırasında Hz. Peygamber’in ordunun konuşlanacağı yeri belirlemesi üzerine sahabeden Hubâb b. Münzir, "Ey Allah’ın Resulü! Bu konakladığımız yeri Allah mı sana emretti -ki öyleyse bizim bu konuda bir değişiklik yapma hakkımız yoktur- yoksa bu bir savaş taktiği, şahsi görüş ve bir tedbir midir?" diye sormuştur. Hz. Peygamber'in "Hayır, bu şahsi bir görüş ve savaş taktiğidir." cevabı üzerine Hubâb, ordunun susuzluk çekmemesi için düşmana en yakın su kuyusunun yanında konuşlanılmasını önermiş ve bu öneri uygulamaya konmuştur.

Bu tarihi olaydan hareketle Hz. Muhammed'in şahsiyeti ve dindeki konumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Âl-i İmrân suresi 159. ayetinde şöyle buyrulmaktadır: "...İşler hakkında onlarla istişare et. Karar verdiğin zaman da artık Allah’a dayanıp güven. Çünkü Allah, kendisine dayanıp güvenenleri sever."

Buna göre ayette Hz. Muhammed'in (s.a.v.) karar alma ve uygulama sürecinde takip etmesi istenen iki temel aşama aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Hz. Muhammed'in peygamberlik görevleri ile bu görevlerin İslam dinindeki işlevsel tanımları aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki peygamberlik görevlerini sağ sütundaki en uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Hz. Muhammed'in peygamberlik misyonu sürecinde yerine getirdiği sorumluluklar farklı kavramlarla ifade edilmektedir. İlahi mesajların hiçbir değişiklik yapılmadan insanlığa ulaştırılması 'tebliğ' olarak adlandırılırken; bu mesajların kapalı yönlerinin açıklanması, anlaşılmayan ifadelerin netleştirilmesi veya pratik hayata aktarılması 'tebyin' görevi kapsamında değerlendirilir.

Buna göre, aşağıdaki öncüllerden hangisinde verilen durumlar sırasıyla Hz. Muhammed'in tebliğ ve tebyin görevlerine doğrudan örnek oluşturur?

Kur'an-ı Kerim, Hz. Muhammed’in İslam dinindeki konumunu netleştirmek adına iki temel vurgu yapar: Bir taraftan onun diğer insanlar gibi ölümlü, beslenen, sevinen ve üz��len bir insan (beşer) olduğu belirtilirken diğer taraftan Allah’tan vahiy alan, dinî hükümleri açıklayan (tebyin) ve uygulayan (temsil) bir elçi (resul) olduğu vurgulanır. Bu iki yön arasındaki dengenin doğru kurulması, hem Hz. Peygamber'in ilahlaştırılmasını önlemek hem de onun dindeki rehberlik ve bağlayıcılık rolünü doğru kavramak açısından elzemdir.

Buna göre, Hz. Muhammed'in 'peygamberlik yönü' ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıda sol sütunda verilen Hz. Muhammed'in hayatından örnek durumlar ile sağ sütunda verilen peygamberlik görevlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam kaynaklarında Hz. Peygamber’in sünnetinin dinî bir delil ve kurucu unsur olarak kabul edilmesi, onun vahyi yalnızca aktarmakla kalmayıp dinin pratik hayattaki sınırlarını belirleme ve somutlaştırma yetkisine de dayanır. Bu bağlamda, Hz. Peygamber'in risalet sürecindeki bazı uygulamaları şu şekildedir:

I. Kur'an'da doğrudan zikredilmemesine karşın, altın ve ipek kullanımının erkeklere haram kılınması gibi helal-haram sınırlarına dair yeni dinî hükümler vazetmesi
II. Kur'an’ın emrettiği af, m��samaha ve adalet gibi ahlaki ilkeleri kendi şahsi ve sosyal hayatında eksiksiz bir biçimde uygulayarak Müslümanlar için somut bir 'üsve-i hasene' (en güzel örnek) oluşturması

Yukarıda verilen öncüllerdeki uygulamalar, Hz. Muhammed’in peygamberlik görevlerinden sırasıyla hangilerini doğrudan örneklendirmektedir?

İslam dininin doğru anlaşılması ve yaşanması sürecinde Hz. Muhammed'in peygamberlik görevlerinin her biri ayrı bir öneme sahiptir. Risalet sürecinde bu görevler birbirini tamamlayıcı nitelikte olup her görevin dinî kaynakların oluşumunda ve ahlaki yapıda farklı bir işlevi vardır.

Buna göre, sol sütunda verilen Hz. Muhammed'in risalet hayatındaki örnek durumlar ile sağ sütunda yer alan peygamberlik görevlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam ilahiyatında Hz. Muhammed’in şahsiyeti ele alınırken onun beşerî (insani) yönü ile risalet (peygamberlik) yönü arasında hassas bir denge kurulur. Kur'an-ı Kerim onun vahiy alan bir insan olduğunu vurgulayarak bu iki yönü birleştirir. Sahabe de Hz. Peygamber’in kararlarını anlamaya çalışırken bu ayrımın farkında olmuş, vahiy dışındaki günlük ve teknik meselelerde kendi fikirlerini beyan edebilmiştir.

Buna g��re, Hz. Peygamber’in gerçekleştirdiği aşağıdaki tutum ve davranışlardan hangisi onun beşerî kimliğinin ötesinde, doğrudan peygamberlik (risalet) misyonunun bir gereğidir?

Ahzâb Suresi 21. ayetinde mealen şöyle buyrulmaktadır: *'Andolsun, Allah’ın Resûlünde sizin için; Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı umanlar ve Allah’ı çokça zikredenler için güzel bir örnek (üsve-i hasene) vardır.'*

Bu ayetin indiriliş ortamı olan Hendek Savaşı'nın getirdiği ağır psikolojik ve fiziksel zorluklar (kuşatma, açlık, korku) göz önünde bulundurulduğunda, ayette vurgulanan 'üsve-i hasene' kavramı ve sünnete bağlılık ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Aşağıda verilen durum ve davranış örneklerini, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) örnekliği ve sünnetine bağlılık bağlamında ilgili oldukları kavramlarla eşleştiriniz.

Kur'an-ı Kerim'de inanç ve ibadet esasları genel ilkeler halinde sunulmuş, bazı kavramların veya hükümlerin detayları ise açıklanmamıştır. Örneğin Bakara suresinin 238. ayetinde geçen "orta namaz" ifadesinin hangi namaza karşılık geldiği ayette açıkça belirtilmemiştir. Ashabın bu konudaki sorusu üzerine Hz. Peygamber, bu namazın "ikindi namazı" olduğunu belirterek ayetteki kapalı noktayı açıklamıştır.

Buna göre Hz. Peygamber’in gerçekleştirdiği bu açıklama faaliyeti, onun aşağıdaki peygamberlik görevlerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir?

Mekke'nin fethinden sonra Mahzumoğulları kabilesine mensup asil bir kadının hırsızlık yapması üzerine, kabilenin ileri gelenleri cezalandırılmasını engellemek amacıyla Hz. Muhammed'in (s.a.v.) çok sevdiği Üsame b. Zeyd'i aracı olarak göndermişlerdir. Üsame'nin bu talebi iletmesi üzerine Hz. Muhammed (s.a.v.) son derece öfkelenmiş ve şöyle buyurmuştur:

'Sizden önceki milletlerin yok olup gitmesinin sebebi, aralarından asil ve zengin biri hırsızlık yaptığında onu cezalandırmayıp serbest bırakmaları; zayıf ve kimsesiz biri hırsızlık yaptığında ise ona hemen cezayı uygulamalarıydı. Allah’a yemin ederim ki, hırsızlık yapan Muhammed’in kızı Fatıma bile olsaydı, onun cezasını da kesinlikle verirdim.'

Bu tarihi olay ve Hz. Muhammed'in (s.a.v.) tavrı;

I. Hukuk karşısında eşitlik ilkesinin hiçbir zümre veya soy imtiyazına feda edilemeyeceği,
II. Toplumsal düzenin ve adaletin korunmasının kişisel yakınlıklardan üstün tutulduğu,
III. Verilen hükümlerde bireysel maslahatın toplumsal maslahatın önüne geçirildiği

yargılarından hangilerini doğrudan destekler?

Bakara suresinin 187. ayetinde yer alan '...fecrin beyaz ipliği siyah ipliğinden ayırt edilinceye kadar yiyin, için...' ifadesi nazil olduğunda, bazı sahabiler yataklarının altına siyah ve beyaz ipler koymuş ve bunları birbirinden ayırt etmeye çalışmışlardır. Durumu öğrenen Hz. Muhammed (s.a.v.), ayette geçen ipliklerden kastın 'gecenin karanlığı ile gündüzün aydınlığı' olduğunu ifade ederek konuyu açıklığa kavuşturmuştur.

Bu olayda Hz. Muhammed'in (s.a.v.) yerine getirdiği peygamberlik görevi aşağıdakilerden hangisidir?