Milli Edebiyat

125 questions

All types125 Multiple choice61 Matching46 Ordering15 Fill in the blank3

Bizdik o şi’r-i pâkin en mukaddes âşinâsı,
Bizdik o şanlı mâziye bağlanan ruhlar.
Lâkin dünün o tatlı, o hülyâlı rüyâsı
Bir başka ufka uçtu, tükendi ümitler...
Git, ey pür-vekar mâzi, git artık, elveda!

Edebiyat tarihimizde 'Aruza Veda' başlığıyla bilinen ve aruz ölçüsünü b��rakıp heceye geçişin sembolü olan bu dizelerin şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Faruk Nafiz Çamlıbel

Yahya Kemal Beyatlı

Halit Fahri Ozansoy

Ahmet Haşim

Cenap Şahabettin

Show answer & explanation

Answer: Halit Fahri Ozansoy

Answer

Halit Fahri Ozansoy

Dizeler, Halit Fahri Ozansoy'un 'Aruza Veda' adlı şiirine aittir. Şair bu şiiriyle, Servet-i Fünun etkisindeki aruzla yazma alışkanlığından vazgeçip hece ölçüsüne yöneldiğini ilan etmiş ve bu eser Beş Hececiler'in heceye geçişinin manifestosu haline gelmiştir.

Step-by-Step Solution

Soruda verilen dizelerin içeriğini ve temasını incelemek.

Şiirde 'şi'r-i pâk' (temiz şiir), 'mâziye bağlanan ruhlar' gibi ifadelerin yanında en belirgin olarak 'Git, ey pür-vekar mâzi, git artık, elveda!' denilerek bir vedalaşma temasının işlendiği görülür.

Şiirin hangi edebi yönelimi veya eseri temsil ettiğini anlamak için anahtar kavramları belirlemek gerekir.

Edebiyat tarihi bilgisiyle 'Aruza Veda' kavramını ve bu şiirin yazarını eşleştirmek.

Türk edebiyatında aruz ölçüsünden hece ölçüsüne geçişin simgesi olan 'Aruza Veda' şiirinin Halit Fahri Ozansoy'a ait olduğu tespit edilir.

Beş Hececiler topluluğuna katılan şairlerin bu yönelişini simgeleyen bu eser, edebiyat tarihimizde önemli bir dönüm noktasıdır.

Seçeneklerde yer alan diğer sanatçıların şiir anlayışlarını ve ölçü tercihlerini değerlendirerek elenmesini sağlamak.

Faruk Nafiz Çamlıbel topluluğun diğer üyesidir; Yahya Kemal, Ahmet Haşim ve Cenap Şahabettin ise aruzu bırakmamış şairlerdir. Dolayısıyla doğru seçeneğin Halit Fahri Ozansoy olduğu kesinleşir.

Diğer şairlerin edebi kimlikleri ve ölçü anlayışları hakkında bilgi sahibi olmak doğru cevabı teyit etmeyi sağlar.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi Şiir Anlayışları ve Beş Hececiler

Estimated Time:1m 30s

Question 122Question →

Milli Edebiyat Dönemi yayın organları ve bu organların temsil ettiği fikir akımlarının tarihsel/estetik arka planına dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangileri doğrudur?

I. Selanik'te yayımlanan *Genç Kalemler* dergisi, edebiyatta millileşmeyi dilin sadeleşmesiyle (Yeni Lisan) başlatarak Türkçülük akımının edebi cephesini kurarken; Ziya Gökalp'in sosyolojik fikirleriyle zenginleşen İstanbul merkezli *Türk Yurdu* dergisi, bu akımın kültürel ve sosyo-politik zeminini inşa etmiştir.

II. Mütareke Dönemi'nin karmaşık ortamında Yahya Kemal ve Mustafa Şekip Tunç gibi isimlerin öncülüğünde çıkarılan *Dergâh* dergisi, doğrudan Türkçülük akımının siyasi hedeflerini savunmak yerine Anadolu'nun tarihsel ve kültürel mirasına yönelen bir "Anadoluculuk" estetiği geliştirmeye çalışmıştır.

III. II. Meşrutiyet sonrası Türkç��lük akımını halk tabanına yaymak amacıyla çıkarılan *Halka Doğru* dergisi, Tanzimat Dönemi'nde Şinasi ve Namık Kemal'in *Tasvir-i Efkâr* gazetesinde savunduğu Osmanlıcılık fikrini, dilde ve edebiyatta halka yönelerek Milli Edebiyat Dönemi'ne taşımayı amaçlamıştır.

IV. Ziya Gökalp'in fikri önderliğinde çıkan ve Yeni Lisan hareketinin dil anlayışını sürd��ren *Yeni Mecmua*, Refik Halit Karay'dan Ömer Seyfettin'e uzanan geniş yazar kadrosuyla Milli Edebiyat'ın edebi ilkelerinin teoriden pratiğe geçmesinde köprü vazifesi görmüştür.

Yukarıda verilen değerlendirmelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve IV

II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Show answer & explanation

Answer: I, II ve IV

Answer

I, II ve IV numaralı öncülleri içeren seçenek doğrudur.

I, II ve IV numaralı değerlendirmeler tamamen doğrudur. Genç Kalemler dergisi dilin sadeleşmesiyle (Yeni Lisan) edebiyatta millileşmeyi savunurken, Türk Yurdu dergisi bu akımın sosyolojik ve düşünsel temelini kurmuştur. Dergâh dergisi Mütareke yıllarında Yahya Kemal öncülüğünde mistik ve kültürel bir Anadoluculuk estetiği geliştirmiştir. Yeni Mecmua ise Ziya Gökalp'in idaresinde zengin yazar kadrosuyla teorinin edebi pratiğe dökülmesini sağlamıştır. III. öncüldeki Halka Doğru dergisi Osmanlıcılığı değil, Türkçülüğü halk tabanına yaymayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

Birinci öncüldeki Genç Kalemler ve Türk Yurdu dergilerinin rollerini analiz etmek.

Genç Kalemler'in edebi (Yeni Lisan) yönü temsil ettiği, Türk Yurdu'nun ise sosyo-politik temeli kurduğu bilgisi doğrudur.

Milli Edebiyat'ın dil manifestosu Selanik'teki Genç Kalemler'de yayımlanırken, Türkçülüğün entelektüel kurumsallaşması İstanbul'daki Türk Yurdu ile sağlanmıştır.

İkinci öncüldeki Dergâh dergisi ve savunduğu estetik anlayışı değerlendirmek.

Dergâh dergisinin Mütareke döneminde Anadolu kültürel mirasına ve memleketçi/neo-klasik arayışlara (Anadoluculuk) yöneldiği bilgisi doğrudur.

Yahya Kemal ve çevresi, siyasi Türkçülükten ziyade tarihsel ve kültürel temelli bir Anadolu coğrafyası estetiğini (Anadoluculuk) Dergâh çatısı altında savunmuştur.

Üçüncü öncüldeki Halka Doğru dergisi ile Tasvir-i Efkâr/Osmanlıcılık ilişkisini incelemek.

Halka Doğru dergisinin Tanzimat'taki Osmanlıcılık fikrini sürdürdüğü bilgisi yanlıştır.

Halka Doğru dergisi, Türk Ocağı bünyesinde Türkçülüğü halka anlatmak için çıkarılmış bir dergidir; Osmanlıcılığı değil, Türkçülüğün halkçı kanadını temsil eder.

Dördüncü öncüldeki Yeni Mecmua dergisinin kadrosu ve işlevini kontrol etmek.

Yeni Mecmua'nın Ziya Gökalp öncülüğünde zengin bir kadroyla teoriden pratiğe köprü olduğu bilgisi doğrudur.

I. Dünya Savaşı yıllarında çıkan Yeni Mecmua, dönemin önde gelen yazar ve şairlerini bir araya getirerek Milli Edebiyat ilkelerinin yaygınlaşmasını sağlamıştır.

Doğru öncülleri bir araya getirerek seçeneği belirlemek.

I, II ve IV numaralı öncüller doğru, III numaralı öncül ise yanlıştır.

Analiz edilen dört öncülden yalnızca üçüncü öncüldeki dergi-akım ilişkisi tarihsel gerçeklerle bağdaşmamaktadır.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi fikir akımları (Türkçülük, Anadoluculuk) ve bu akımları temsil eden yayın organlarının (Genç Kalemler, Türk Yurdu, Dergâh, Halka Doğru, Yeni Mecmua) karakteristik özellikleri ve Tanzimat dönemi basın hayatından ayrılan yönleri.

Estimated Time:3m 0s

Question 123Question →

Milli Edebiyat Dönemi'nde Türk şiiri; hece veznini ve sade dili savunan memleketçi şiir, aruzu ve estetik mükemmelliği ön planda tutan saf şiir ve toplumsal meseleleri manzum hikayelerle işleyen sosyal-realist şiir olmak üzere farklı yönelimlerle gelişmiştir.

Aşağıda sol sütunda verilen şairleri, sağ sütunda verilen şiir anlayışları ve sanatsal yönelimleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Yahya Kemal Beyatlı - saf şiir anlayışı; Ziya Gökalp - didaktik Türkçülük anlayışı; Mehmet Âkif Ersoy - realizmi aruzla birleştiren sosyal şiir anlayışı; Faruk Nafiz Çamlıbel - lirik memleketçi şiir anlayışı.

Şairlerin edebi duruşları, kullandıkları vezinler, benimsedikleri edebi akımlar (realizm, parnasizm/sembolizm) ve yazdıkları ikonik eserler (Ok, Turan, Lisan, Seyfi Baba, Küfe, Çoban Çeşmesi, Han Duvarları) tanımlarla eksiksiz ve hatasız bir şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

Yahya Kemal Beyatlı'nın şiir anlayışını ve dil özelliklerini incelemek.

Onun 'deruni ahenk' ve 'imtidat' (Bergsoncu zaman ve süreklilik anlayışı) kavramlarını temel aldığı, saf şiiri savunduğu ve sadece 'Ok' şiirinde heceyi kullandığı belirlenir. Bu özellikler ilk tanımdaki ifadelerle eşleşir.

Şairin estetik anlayışının ayırt edici özelliklerini tespit etmek.

Ziya Gökalp'in edebi kimliğini ve şiirlerindeki temel izlekleri değerlendirmek.

Gökalp'in 'Turan' ve 'Lisan' gibi fikir içerikli didaktik şiirler yazdığı, hece vezni ve sade dili Türkçülük mefkuresi (ideali) için araçsallaştırdığı anlaşılır. Bu yönelim ikinci tanım ile örtüşür.

Düşünür şairin edebiyat-ideoloji ilişkisindeki rolünü ortaya koymak.

Mehmet Âkif Ersoy'un manzumelerinde gözlemlenen üslup ve teknikleri analiz etmek.

Ersoy'un 'Seyfi Baba' ve 'Küfe' gibi manzum hikayelerinde sokak dilini, tiyatral diyalogları ve toplumsal gerçekçiliği aruzla harmanladığı görülür. Bu nitelikler üçüncü tanıma denk gelir.

Realist şairin manzum hikaye türündeki özgün tarzını belirlemek.

Faruk Nafiz Çamlıbel'in memleketçi edebiyattaki yerini ve şiirlerini incelemek.

Çamlıbel'in 'Çoban Çeşmesi' ve 'Han Duvarları' gibi eserleriyle Anadolu coğrafyasını ve insanını lirik bir üslupla işlediği saptanır. Bu durum dördüncü tanım ile eşleşir.

Beş Hececiler'in öncü isminin memleketçi çizgideki yerini doğrulamak.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi Şiir Anlayışları ve Temsilcileri

Question 124Question →

Milli Edebiyat Dönemi'nde yayın organları, hem edebi ve estetik anlayışın şekillenmesinde hem de dönemin kurtuluş reçetesi olarak sunulan fikir akımların��n kitlelere ulaştırılmasında öncü rol oynamıştır.

Aşağıda verilen yayın organları ile bu organların dönemin düşünce dünyasındaki işlevlerini ve ideolojik yönelimlerini belirten açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Genç Kalemler dergisi Yeni Lisan ve dil tasfiyesiyle; Türk Yurdu dergisi Yusuf Akçura liderliğindeki kültürel ve sosyolojik Türkçülükle; Yeni Mecmua dergisi Ziya Gökalp'in sosyolojik ve bilimsel Türkçülük sistemleştirmesiyle; Dergâh dergisi ise Anadolu milliyetçiliği ve mistik estetikle eşleşmektedir.

Genç Kalemler, Yeni Lisan makalesi ile edebi/dilsel Türkçülüğü Selanik'te başlatmıştır. Türk Yurdu, Yusuf Akçura liderliğinde Türkçülüğün kültürel ve sosyolojik boyutlarını işleyen ilk cemiyet yayınıdır. Yeni Mecmua, Ziya Gökalp öncülüğünde Türkçülüğü bilimsel ve sosyolojik kuramlarla sistemleştirmiştir. Dergâh ise Anadolu milliyetçiliğini mistik ve estetik bir çizgiyle savunmuştur.

Step-by-Step Solution

Genç Kalemler dergisinin yayın yeri ve temel amacını incelemek.

Dergini Selanik'te basıldığı ve Yeni Lisan hareketiyle edebi sadeleşmeyi savunduğu tespit edilir. Bu durum birinci açıklama ile örtüşür.

Edebi akımın dilsel kuramlarının hangi organla duyurulduğunu saptamak için.

Türk Yurdu dergisinin kurucusu ve misyonunu belirlemek.

Yusuf Akçura'nın yönetiminde Türkçülüğün kültürel ve kurumsal temellerini atan yayın olduğu belirlenir. Bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.

Fikir akımının kurumsal ve cemiyet düzeyindeki ilk temsilcisini bulmak için.

Yeni Mecmua dergisinin yönetici kadrosunu ve içeriğini değerlendirmek.

Ziya Gökalp'in İstanbul'da çıkardığı, sosyoloji ve bilimsel makalelerle Türkçülüğü sistemleştiren yayın olduğu saptanır. Bu durum üçüncü açıklama ile eşleşir.

Türkçülüğün bilimselleşme sürecinin hangi dergi kanalıyla yürütüldüğünü bulmak için.

Dergâh dergisinin yayın dönemi ve edebi çizgisini analiz etmek.

Milli Mücadele yıllarında İstanbul'da çıkan, mistik ve Anadolu merkezli milliyetçilik anlayışına sahip Dergâh dergisi olduğu anlaşılır. Bu durum dördüncü açıklama ile eşleşir.

Cumhuriyet öncesi Anadolu milliyetçiliğinin mistik estetiğini yansıtan mecmuayı tespit etmek için.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi'nde fikir akımlarının yayın organları aracılığıyla yayılması ve sistemleştirilmesi

Estimated Time:2m 0s

Question 125Question →

Milli Edebiyat Dönemi'nde eser veren aşağıdaki şairler ile onların şiir anlayışlarını yansıtan özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Mehmet Emin Yurdakul, milliyetçi ve sade dilli didaktik şiirleriyle eşleşir. Yahya Kemal Beyatlı, aruzla yazdığı öz şiir anlayışıyla eşleşir. Mehmet Âkif Ersoy, realist toplumsal manzumeleriyle eşleşir. Faruk Nafiz Çamlıbel ise Beş Hececiler grubu içinde memleketçi şiirin temsilcisi olarak eşleşir.

Şairlerin sanat anlayışları ve eser verme biçimleri doğrudan edebi kimliklerini belirler. Türkçe Şiirler yazarı olan sanatçı heceyi döneminden önce savunmuştur. Öz şiir temsilcisi olan şair aruzla ahenk kurmuştur. Realist manzumelerin yazarı sosyal konuları aruzla işlemiştir. Beş Hececiler'den olan şair memleketçi edebiyata öncülük etmiştir.

Step-by-Step Solution

Mehmet Emin Yurdakul'un edebi kişiliğini analiz edin.

Sanatçı, hece ölçüsü ve sade dille yazdığı milliyetçi şiirlerin öncüsüdür; dolayısıyla ikinci özellik ile eşleşir.

Milli Edebiyat'ın kuruluşundan önce yayımladığı eserlerle heceyi ve Türkçülüğü savunmuştur.

Yahya Kemal Beyatlı'nın edebi kimliğini inceleyin.

Sanatçı, aruz ölçüsünü Türkçeye uydurarak öz şiir anlayışıyla eser vermiştir; dolayısıyla dördüncü özellik ile eşleşir.

Ahenk, musiki ve dil işçiliği onun şiir dünyasının temel taşlarıdır.

Mehmet Âkif Ersoy'un şiir anlayışını değerlendirin.

Sanatçı, manzum hikâyelerinde halkın sorunlarını realist bir aruzla anlatmıştır; dolayısıyla birinci özellik ile eşleşir.

Sosyal hayatı ve halkın yaşantısını sanatına yansıtmayı temel amaç edinmiştir.

Faruk Nafiz Çamlıbel'in edebiyattaki yerini saptayın.

Sanatçı, Beş Hececiler grubunun öncüsü olup memleketçi şiiri temsil eder; dolayısıyla üçüncü özellik ile eşleşir.

Anadolu insanını ve coğrafyasını hece ölçüsüyle anlatan eserler vermiştir.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi Şiir Akımları ve Temsilcileri

Estimated Time:2m 0s

PreviousPage 7 / 7

Milli Edebiyat

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes