Akıl İlkeleri

Ege ve Derin, sokak hayvanlarına mama verme sıklığı ve bunun ahlaki boyutu üzerine tartışmaktadır:

Ege: "Sokak hayvanlarını beslemek hem vicdani bir sorumluluktur hem de vicdani bir sorumluluk değildir."
Derin: "Bu söylediğin mantıksal açıdan kabul edilemez. Bir eylem ya vicdani bir sorumluluktur ya da değildir; bu iki durumun dışında üçüncü bir yol yoktur."
Ege: "Benim kastettiğim, bazı insanların bunu bir görev olarak görmesi, bazılarının ise görmemesidir."
Derin: "O halde kavramları netleştirmelisin. Bir akıl yürütme veya tartışma boyunca kullandığın terim hep aynı anlamı taşımalıdır, aksi takdirde sağlıklı iletişim kuramayız."

Buna göre, tartışmada geçen ifadeler ve temsil ettikleri klasik mantık ilkeleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Klasik mantıkta çelişmezlik ilkesi, çelişik iki önermeden en az birinin yanlış olmasını zorunlu kılarken; üçüncü halin imkansızlığı ilkesi, bu iki önermeden en az birinin doğru olmasını zorunlu kılar.

Klasik mantıkta akıl ilkelerinden çelişmezlik ilkesi, çelişik iki önermenin aynı anda doğru olamayacağını (yani en az birinin yanlış olması gerektiğini) ortaya koyarken; üçüncü halin imkânsızlığı ilkesi, bu iki önermenin aynı anda yanlış olamayacağını (yani en az birinin doğru olması gerektiğini ve üçüncü bir seçeneğin bulunmadığını) düzenler.

Klasik mantıkta yeter-sebep ilkesinin, bir önermenin aynı anda hem doğru hem de yanlış olamayacağını savunan akıl ilkesi olduğu iddiası do��ru bir yargı mıdır?

Selin: "Evrendeki bir varlık ya canlıdır ya da cansızdır; bu iki durumun dışında üçüncü bir olasılık veya ara bir form mantıksal olarak var olamaz."

Kaan: "Söylediğin doğru Selin, ancak bunun yanı sıra bir varlığın aynı anda ve aynı koşullar altında hem canlı hem de cansız olduğunu öne sürmek de kendi içinde tutarsız bir yargı oluşturur."

Bu diyalogda Selin ve Kaan'ın ifadeleri sırasıyla mantığın hangi temel ilkelerine dayanmaktadır?

Klasik mantığın temel ilkelerinden olan özdeşlik ilkesi, iki farklı nesne veya kavram arasındaki tam benzerlik durumunu (eşitliği) ifade ettiği için, mantıksal çıkarımlarda bir terimin yerine onunla benzer olan başka bir terimin kullanılabilmesinin temel gerekçesidir.

Bir biyoloji öğretmeni hücre bölünmesi konusunu anlatırken öğrencilerine şu açıklamayı yapar: "Sağlıklı bir hücre ya bölünüyor haldedir ya da bölünmüyor haldedir; bu iki durumun dışında üçüncü bir seçenekten söz edemeyiz." Bir öğrenci ise "Öğretmenim, hücre bölünmeye hazırlanıyor (interfaz) evresinde olabilir, bu durum ikisinin ortası değil midir?" diye sorar. Öğretmen ise interfaz evresinin de henüz bölünmenin fiilen başlamadığı bir durum olduğunu, dolayısıyla 'bölünmüyor' kategorisine dahil edilmesi gerektiğini belirtir.

Buna göre öğretmenin açıklaması, öğrencide aşağıdaki akıl ilkelerinden hangisine dair oluşan yanlış anlaşılmayı düzeltmeye yöneliktir?

Klasik mantıkta doğru düşünmenin temelini oluşturan akıl ilkeleri, düşüncenin tutarlılığın�� ve geçerliliğini sağlayan en genel kurallardır.

Buna göre, sol sütunda verilen açıklamaları sağ sütundaki uygun akıl ilkeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir mahkemede sanık avukatı müvekkilini savunurken şöyle der: "Müvekkilim olay anında ya suç mahallindeydi ya da suç mahallinde değildi. Yasalar gereği bu iki ihtimalden biri mutlaka doğrudur. Dolayısıyla müvekkilimin orada olduğunu iddia eden savcılık makamı, onun orada bulunmasının nedenlerini ve somut kanıtlarını sunmakla yükümlüdür."

Buna göre, avukatın savunmasında başvurduğu akıl ilkeleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?