Dalga Mekaniği

Tek yarıkta kırınım deneyi gerçekleştirilen üç farklı düzenekte kullanılan ışığın dalga boyu, yarık genişliği, ekran ile yarık düzlemi arasındaki uzaklık ve ortamın kırıcılık indisi değerleri aşağıda belirtilmiştir:

* Düzenek I: Dalga boyu $5\lambda$ olan ışık, yarık genişliği $w$, ekran uzaklığı $L$, hava ortamı ($n_1 = 1$)
* Düzenek II: Dalga boyu $6\lambda$ olan ışık, yarık genişliği $w$, ekran uzaklığı $L$, hava ortamı ($n_2 = 1$)
* Düzenek III: Dalga boyu $6\lambda$ olan ışık, yarık genişliği $w$, ekran uzaklığı $L$, cam ortamı ($n_3 = 1{}5$)

Buna göre, bu düzeneklerde ekran üzerinde oluşan **merkezi aydınlık saçak genişliklerini ($2\Delta x$)** büyükten küçüğe doğru sıralayınız.

Hava ortamında gerçekleştirilen bir tek yarıkta kırınım deneyinde, düşey doğrultudaki yarık düzlemi dalga boyu $\lambda$ olan tek renkli paralel ışık demetiyle aydınlatılıyor. Ekran üzerinde oluşan ardışık iki karanlık saçak arasındaki mesafe $\Delta x$, merkezi aydınlık saçağın genişliği ise $X_C$ olarak ölçülüyor.

Buna göre;

I. Aynı $\Delta x$ saçak genişliğine sahip bir çift yarıkta girişim (Young) deneyinde, merkezi aydınlık sa��ağın genişliği $\frac{X_C}{2}$ olurdu.

II. Yarık düzlemi, yarığın tam ortasından geçen düşey eksen etrafında bir miktar döndürülürse ekrandaki saçak genişliği ($\Delta x$) artar.

III. Yarık düzleminin üst yarısı ışık geçirmeyen mat bir levha ile kapatılırsa ekrandaki saçak genişliği ($\Delta x$) yarıya iner.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir Young deneyi düzeneğinde, ekranda oluşan girişim desenindeki 4. aydınlık saçak ile merkezî aydınlık saçak ($A_0$) arasındaki uzaklık $x_1$ olarak ölçülmektedir. Aynı düzenekte kullanılan ışığın dalga boyu yarıya indirilip yarıklar arasındaki uzaklık iki katına çıkarıldığında, 3. karanlık saçak ile merkezî aydınlık saçak ($A_0$) arasındaki uzaklık $x_2$ olmaktadır. Buna göre, $\frac{x_1}{x_2}$ oranı kaçtır?

Karanlık bir odada gerçekleştirilen tek yarıkta kırınım deneyinde, dalga boyu $\lambda$ olan tek renkli ışık veren bir kaynak ve genişliği $w$ olan yarık düzlemi kullanılmaktadır. Bu deneyde ekran üzerinde oluşan ardışık iki karanlık saçak arasındaki mesafe $\Delta x_1$, merkezi aydınlık saçağın genişliği ise $\Delta x_0$ olarak ölçülmektedir.

Daha sonra deney düzeneğinde yarık genişliği yarıya indirilip yarık düzlemi ile ekran arasındaki ortam kırıcılık indisi $n = 2$ olan saydam bir sıvı ile tamamen dolduruluyor. Bu durumda ardışık iki karanlık saçak arasındaki yeni mesafe ise $\Delta x_2$ olmaktadır.

Buna göre,
I. $\Delta x_0 = 2\Delta x_1$
II. $\Delta x_2 = \Delta x_1$
III. Aynı düzenekte kullanılan ışığın dalga boyu artırılırsa $\Delta x_1$ azalır.

ifadelerinden hangileri doğrudur? (Havanın kırıcılık indisi $1$ kabul edilecektir.)