Metalik ve Ametalik Aktiflik

Aşağıda bazı metallerin standart yükseltgenme yarı tepkimeleri ve standart yükseltgenme potansiyelleri ($E^\circ$) verilmiştir:

* $Al(k) \rightarrow Al^{3+}(suda) + 3e^- \quad E^\circ = +1,66\text{ V}$
* $Fe(k) \rightarrow Fe^{2+}(suda) + 2e^- \quad E^\circ = +0,44\text{ V}$
* $Ag(k) \rightarrow Ag^{+}(suda) + e^- \quad E^\circ = -0,80\text{ V}$

Buna göre; bu metalleri metalik aktifliklerine (elektron verme eğilimlerine) göre en aktif olandan en az aktif olana doğru sıralayınız.

Bir kimya laboratuvarında bazı metal kaplarda çeşitli sulu çözeltiler saklanmak isteniyor. Metallerin elektron verme eğilimleri (aktiflikleri) arasındaki ilişki şu şekildedir:

Buna göre, aşağıdaki kapların hangisinde zamanla bir aşınma gözlenir ve çözelti bu kapta saklanamaz?

$X$, $Y$ ve $Z$ metalleri ile gerçekleştirilen bazı deneylerde aşağıdaki gözlemler yapılmıştır:

- $X$ metal çubuk, $YNO_3$ sulu çözeltisine daldırıldığında çubuğun kütlesinde azalma (aşınma) meydana geliyor.
- $Y$ metalinden yapılmış bir kapta $Z(NO_3)_2$ sulu çözeltisi saklanamıyor.

Buna göre; $X$, $Y$ ve $Z$ metallerini elektron verme eğilimlerine (metalik aktifliklerine) göre en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız.

Bir kimya laboratuvarında metallerin yükseltgenme eğilimlerini (metalik aktifliklerini) belirlemek amacıyla görseldeki deney düzenekleri kurulmuş ve aşağıdaki gözlemler kaydedilmiştir:

* I. Gözlem: Görseldeki $Al - Zn$ galvanik hücresinde zamanla $Al$ elektrodunun kütlesi azalmakta ve hücrenin başlangıç potansiyeli ($E_{\text{pil}}$), standart pil potansiyelinden ($E^\circ_{\text{pil}}$) daha yüksek ölçülmektedir.
* II. Gözlem: Çinko ($Zn$) metalinden yapılmış bir kaşık yardımıyla $FeSO_4$ sulu çözeltisi karıştırıldığında kaşığın zamanla aşındığı gözlenmiştir.
* III. Gözlem: 1. Kapta bulunan demir ($Fe$) çubuk $HCl$ çözeltisiyle tepkimeye girerek gaz çıkışına neden olurken, 2. Kapta bulunan bakır ($Cu$) çubuk üzerinde gümüş ($Ag$) katısı birikmektedir.

Buna göre; $Al$, $Zn$, $Fe$, $Cu$ ve $Ag$ metallerini yükseltgenme eğilimlerine (metalik aktifliklerine) göre en aktif olandan en az aktif olana doğru sıralayınız.

Bir kimyasal süreçte maddelerin elektron verme veya alma eğilimleri (aktiflikleri) tepkimelerin kendiliğinden gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini belirler. Laboratuvarda $X$, $Y$ ve $Z$ metalleri ile $T_2$ ve $Q_2$ halojenleri ($7\text{A}$ grubu elementleri) kullanılarak yapılan deneylerde aşağıdaki bulgular elde edilmiştir:

* $X$ metali $HCl$ sulu çözeltisi ile tepkimeye girerek $H_2$ gazı açığa çıkartırken, $X$ metalinden yapılmış bir kapta $Y(\text{NO}_3)_2$ sulu çözeltisi saklanamamaktadır.
* $Y$ metal çubuğu $HCl$ sulu çözeltisine daldırıldığında aşınma gözlenmezken, derişik $\text{HNO}_3$ çözeltisine daldırıldığında kahverengi $\text{NO}_2$ gazı çıkışıyla birlikte çözünmektedir.
* $Z$ metali ne $HCl$ çözeltisiyle ne de derişik $\text{HNO}_3$ çözeltisiyle tepkime vermektedir.
* $T_2$ gazı, $Q^-$ iyonlarını içeren sulu çözeltiden geçirildiğinde kendiliğinden $T^-$ iyonlarına indirgenirken ortamda $Q_2$ molekülleri oluşmaktadır.

Buna göre; $X$, $Y$, $Z$ metalleri ile $T_2$ ve $Q_2$ halojenlerinin aktiflik özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Laboratuvarda $T$, $Z$, $X$ ve $Y$ metalleriyle gerçekleştirilen bazı deneylerde a��ağıdaki bulgular elde edilmiştir:

* $T$ metali, oda sıcaklığındaki saf suya atıldığında suyla şiddetli bir şekilde tepkimeye girerek $H_2$ gazı açığa çıkarmaktadır.
* $Z$ metali, oda sıcaklığındaki saf suyla tepkime vermezken, $HCl$ sulu çözeltisine daldırıldığında zamanla aşınmakta ve $H_2$ gazı açığa çıkarmaktadır.
* $Z^{2+}$ iyonlarını içeren sulu çözeltiye daldırılan $X$ metal çubuğunda herhangi bir kimyasal değişim gözlenmezken; $Y^{2+}$ iyonlarını içeren sulu çözeltiye daldırılan $X$ metal çubuğunun yüzeyi zamanla $Y$ katısıyla kaplanmaktadır.
* $Y$ metali, $HCl$ çözeltisiyle tepkime vermezken, sıcak ve derişik $H_2SO_4$ çözeltisiyle tepkimeye girerek $SO_2$ gazı açığa çıkarmaktadır.

Buna göre; $T$, $Z$, $X$ ve $Y$ metallerini yükseltgenme eğilimlerine (metalik aktifliklerine) göre en yüksekten en düşüğe doğru sıralayınız.

Bir kimya laboratuvarında $Al$, $Ni$, $Cu$ ve $Ag$ metallerinin yükseltgenme eğilimlerini (metalik aktifliklerini) belirlemek amacıyla oda koşullarında gerçekleştirilen deneylerde şu gözlemler kaydedilmiştir:

* $Ni$ metalinden yapılmış bir spatül, $Al(NO_3)_3$ sulu çözeltisine daldırıldığında spatülde herhangi bir aşınma veya kimyasal değişim meydana gelmemektedir.
* $Ni$ metal şerit, $1\text{ M } HCl$ çözeltisine daldırıldığında gaz çıkışı gözlenirken; $Cu$ metal şerit daldırıldığında herhangi bir tepkime veya gaz çıkışı gözlenmemektedir.
* $Cu$ metalinden yapılmış bir kapta saklanan $AgNO_3$ sulu çözeltisinin derişimi zamanla azalmakta ve kap çeperlerinde metalik gümüş katısı birikmektedir.

**Buna göre; $Al$, $Ni$, $Cu$ ve $Ag$ metallerini metalik aktifliklerine (elektron verme eğilimlerine) göre en aktif olandan en pasif olana doğru sıralayınız.**

Oda koşullarında gerçekleştirilen üç farklı deney düzeneği aşağıda verilmiştir:

[Görsel]

Bu deneylerde aşağıdaki gözlemler yapılmaktadır:
* I. kapta $X$ metal çubuğunun aşındığı ve gaz çıkışı olduğu belirleniyor.
* II. kapta $X$ metal çubuğunun aşındığı ve üzerinde metalik $Z$ katısının birikti��i gözleniyor.
* III. kapta herhangi bir kimyasal değişim gerçekleşmiyor.

Ayrıca $Z$ metalinin oda koşullarında $\text{HCl}$ sulu çözeltisi ile tepkime vermediği, ancak derişik $\text{HNO}_3$ çözeltisi ile tepkimeye girerek $\text{NO}_2$ gazı açığa çıkardığı bilinmektedir.

Buna göre; $X, Y, Z$ metalleri ve $\text{H}_2$ elementi ile ilgili,

I. Metallerin aktiflik (elektron verme eğilimi) sırası $X > \text{H}_2 > Z > Y$ şeklindedir.
II. $Z$ metalinin standart indirgenme potansiyeli, $X$ metalininkinden büyüktür.
III. $Y$ metalinden yapılmış bir kapta, $Z(NO_3)_2$ sulu çözeltisi saklanamaz.

yargılarından hangileri doğrudur?

$7A$ grubu elementleri olan halojenlerin ametalik aktiflikleri (elektron alma eğilimleri) arasındaki ilişki $F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2$ şeklindedir.

Buna göre, oda koşullarında gerçekleştirilen;

I. $NaF$ sulu çözeltisine $Cl_2$ gazı gönderilmesi,
II. $KBr$ sulu çözeltisine $Cl_2$ gazı gönderilmesi,
III. $KI$ sulu çözeltisine $Br_2$ sıvısı eklenmesi

işlemlerinden hangilerinde kendiliğinden bir kimyasal tepkime gerçekleşmesi beklenir?

Aşağıda bazı metal katyonlarının standart indirgenme yarı tepkimeleri ve potansiyelleri verilmiştir:

Buna göre; $\text{Na}$, $\text{Fe}$, $\text{Sn}$ ve $\text{Cu}$ metallerini metalik aktifliklerine (elektron verme eğilimlerine) göre en aktif olandan en az aktif olana doğru sıralayınız.

Bir laboratuvar çalışmasında, $Mg$, $Zn$, $Sn$ ve $Cu$ metallerinin aktifliklerini (elektron verme eğilimlerini) karşılaştırmak amacıyla aşağıdaki gözlemler yapılıyor:

* $Zn$ metalinden yapılmış bir kapta $Sn^{2+}$ iyonları içeren sulu çözelti saklanamazken, $Cu^{2+}$ iyonları içeren çözelti $Sn$ metalinden yapılmış bir kapta saklanamamaktadır.
* $Mg$ metali, $Zn^{2+}$ iyonlarını içeren çözeltiyle tepkimeye girerek $Zn(k)$ açığa çıkarabilmektedir.

Buna göre; $Mg$, $Zn$, $Sn$ ve $Cu$ metallerini, metalik aktiflikleri (indirgen güçleri) en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız.

Bir kimya laboratuvarında metal kapların dayanıklılığını ve çözeltilerle etkileşimini incelemek amacıyla bir deney tasarlanıyor. Metallerden yapılmış üç farklı kapta bulunan sulu çözeltiler aşağıda belirtilmiştir:

* I. Kap: Kurşun ($Pb$) metalinden yapılmış kapta bulunan $Mn^{2+}(\text{suda})$ çözeltisi
* II. Kap: Nikel ($Ni$) metalinden yapılmış kapta bulunan $Cu^{2+}(\text{suda})$ çözeltisi
* III. Kap: Bakır ($Cu$) metalinden yapılmış kapta bulunan $HCl(\text{suda})$ çözeltisi

Deneyde kullanılan maddelerin standart indirgenme potansiyelleri ($E^\circ$) şu şekildedir:

Buna göre, bu kapların hangilerinde zamanla aşınma gerçekleşir?

Bir kimya laboratuvarında bazı metallerin kimyasal aktifliklerini (elektron verme eğilimlerini) belirlemek amacıyla oda koşullarında aşağıdaki deneyler gerçekleştiriliyor:

* I. Deney: Baryum ($Ba$) metali, çinko sülfat ($ZnSO_4$) sulu çözeltisine ilave edildiğinde kendiliğinden bir redoks tepkimesi gerçekleştiği gözleniyor.
* II. Deney: Çinko ($Zn$) metalinden yapılmış bir kapta kurşun(II) nitrat ($Pb(NO_3)_2$) sulu çözeltisinin saklanamadığı tespit ediliyor.
* III. Deney: Kurşun ($Pb$) çubuk, bakır(II) klorür ($CuCl_2$) sulu çözeltisine daldırıldığında kurşun çubuğun kütlesinin zamanla azaldığı belirleniyor.

Buna göre; $Ba$, $Zn$, $Pb$ ve $Cu$ metallerini aktifliklerine (elektron verme eğilimlerine) göre en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Laboratuvarda oda koşullarında gerçekleştirilen üç farklı deneysel gözleme ait bilgiler aşağıda verilmiştir:

* I. deney: $Zn$ metalinden yapılmış bir kapta $Mn(NO_3)_2$ sulu çözeltisi saklandığında kapta herhangi bir aşınma veya kimyasal değişim gerçekleşmemektedir.
* II. deney: $Pb(NO_3)_2$ sulu çözeltisine $Zn$ metal çubuk daldırıldığında çubuğun aşındığı ve üzerinde koyu renkli bir metalik katı biriktiği gözlenmektedir.
* III. deney: Hidroklorik asit ($HCl$) sulu çözeltisine $Pb$ çubuk daldırıldığında gaz çıkışı gözlenirken, $Pt$ çubuk daldırıldığında herhangi bir değişim gerçekleşmemektedir.