Aşağıda sol sütunda Türkiye'de yaygın olarak görülen bazı kayaç tipleri ve yapısal özellikleri, sağ sütunda ise bu kayaçların doğrudan etkisiyle oluşan yer şekilleri ve coğrafi sahalar verilmiştir.
Buna göre, sol sütundaki kayaç özellikleri ile sağ sütundaki yer şekillerini/coğrafi sahaları doğru şekilde eşleştiriniz.
- Aşınmaya karşı dirençsiz tüf tabakaları ile bunların üzerinde yer alan dirençli bazalt bloklarının bir arada bulunmasıNevşehir (Ürgüp-Göreme) çevresinde sel suları ve rüzgarların farklı aşınma dirençlerine sahip malzemeleri oymasıyla oluşan peri bacaları
- Yer kabuğunun derinliklerinde yavaşça soğuyan, iri kristalli ve mineralce zengin asidik granit kütleleriAydın (Çine) çevresinde fiziksel ve kimyasal ayrışmanın etkisiyle bloklar halinde üst üste yığılarak şekillenen tor topografyası
- Kimyasal tortul kökenli olan ve bünyesinde kalsiyum karbonat barındıran kalın kalker tabakalarıTeke ve Taşeli platolarında yeraltı ve yerüstü sularının çözündürme süreçlerine bağlı olarak gelişen dolin, obruk ve lapya gibi karstik yer şekilleri
- Tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç altında kalarak mineral yapısının değişmesiyle oluşan mermer bloklarıMarmara Adası gibi bölgelerde yoğun metamorfizma sonucu kristalleşmiş, aşınmaya karşı dayanıklı ve mermer ocaklarının bulunduğu sahalar
Answer
Sol sütundaki 'tüf ve bazalt katmanları' peri bacalarıyla; 'granit blokları' tor topografyasıyla; 'kalker tabakaları' karstik yer şekilleriyle; 'mermer blokları' ise Marmara Adası'ndaki metamorfik sahalarla eşleşmektedir.
Kayaçların fiziksel ve kimyasal özellikleri, üzerinde geliştikler yer şekillerini doğrudan kontrol eder. Tüf ve bazalt ikilisi peri bacalarını; granit tor topografyasını; kalker karstik şekilleri; mermer ise metamorfik mermer yataklarını oluşturur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kayaç türlerinin oluşum kökenleri ve bu kökenlerin yer şekillerinin oluşumu üzerindeki doğrudan belirleyici etkileri.
Estimated Time:2m 0s