Question

Difficulty: MediumBüyük Selçuklu Devleti'nde Kültür ve Teşkilat

B��yük Selçuklu Devleti'nde askerî teşkilatı oluşturan aşağıdaki unsurları, sultana ve merkezî yönetime olan doğrudan bağlılık dereceleri ile fiziksel olarak merkeze yakınlıkları bakımından en yakından en uzağa doğru sıralayınız.

  1. 1Gulaman-ı Saray
  2. 2Hassa Askerleri
  3. 3Eyalet Askerleri (Sipahiler)
  4. 4Türkmenler

Answer

Büyük Selçuklu Devleti'nde askerî unsurların merkeze yakınlık sıralaması Gulaman-ı Saray, Hassa Askerleri, Eyalet Askerleri (Sipahiler) ve Türkmenler şeklindedir.
Büyük Selçuklu Devleti'nde merkezîleşme derecesi ve sultana yakınlık saraydan dışa doğru aşamalı bir yapı gösterir. Sarayın içinde bizzat sultanı koruyan Gulaman-ı Saray en başta gelir. Ardından saray dışındaki merkezî atlı kuvvet olan Hassa Askerleri sıralanır. Eyaletlerde ikta gelirleriyle geçinen Eyalet Askerleri (Sipahiler) taşra gücü olarak üçüncü sırada yer alırken, sınır boylarında yaşayan göçebe Türkmenler ise merkeze en uzak ve en otonom askerî unsurdur.

Step-by-Step Solution

1
Saray içi muhafız gücünün tespit edilmesi
Gulaman-ı Saray'ın doğrudan sarayda bulunması ve sultanın yakın koruması olması nedeniyle merkeze en yakın unsur olduğu belirlenir.
Saray ordusu, devletin en merkezî ve doğrudan kontrol edilen gücüdür.
2
Saray dışındaki merkezî mobil kuvvetin belirlenmesi
Hassa Askerlerinin doğrudan sultana bağlı ordu olmakla birlikte saray sınırları dışında konuşlandığı tespit edilir.
Bu birim saray muhafızlarından sonra merkeze en sadık ve yakın seçkin kuvvettir.
3
Taşra (eyalet) kuvvetlerinin ayrıştırılması
Eyalet Askerlerinin (sipahiler/cebelüler) doğrudan merkezde değil, taşra eyaletlerinde ikta topraklarında bulundukları belirlenir.
İkta sistemiyle beslenen bu askerler merkeze doğrudan değil, ikta sahipleri aracılığıyla bağlıdır.
4
Sınır ve yardımcı kuvvetlerin analiz edilmesi
Türkmenlerin sınır boylarında (uçlarda) göçebe hayat sürdükleri ve doğrudan merkezî denetimin dışında yer aldıkları tespit edilir.
Uçlardaki göçebeler merkezî otoritenin gücünü en dolaylı hissettiği askeri unsurdur.

Key Concept

Büyük Selçuklu askeri teşkilatında merkez-taşra ayrımı ve hiyerarşik yapı
Rate this question