Question

Difficulty: MediumBüyük Selçuklu Devleti'nde Kültür ve Teşkilat

Büyük Selçuklu Devleti’nde Vezir Nizamülmülk tarafından kurulan Nizamiye Medreselerinde; Şii-Batıni propagandasına karşı Sünni inancını entelektüel düzeyde savunmak, devletin genişleyen topraklarında görev alacak güvenilir bürokratlar yetiştirmek ve din bilginleri aracılığıyla toplumsal birliği sağlamak amaçlanmıştır. Medreselerin giderlerini karşılamak amacıyla geniş vakıf toprakları tahsis edilmiş ve öğrencilerin yeme, içme, barınma gibi tüm ihtiyaçları devlet ve vakıflar tarafından karşılanmıştır.

Nizamiye Medreselerinin bu özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Eğitim faaliyetlerinin kurumsallaştırıldığına ve devlet denetimine alındığına
  2. B
    Toplumsal barışı tehdit eden fikrî akımlara karşı mücadele yürütüldüğüne
  3. C
    Sosyal devlet anlayışına uygun olarak öğrencilere ücretsiz eğitim imkânı sunulduğuna
  4. Ülkedeki etnik çeşitliliği ortadan kaldırarak homojen bir ulus devlet yapısı oluşturulmak istendiğineAnswer
  5. E
    Medreselerin sürekliliğini sağlamak amacıyla ekonomik tedbirler alındığına

Answer

Ülkedeki etnik çeşitliliği ortadan kaldırarak homojen bir ulus devlet yapısı oluşturulmak istendiğine
Nizamiye Medreselerinin kuruluş amaçları ve işleyişi incelendiğinde; eğitim masraflarının vakıflarca karşılanması 'sosyal devlet' anlayışını, devlet eliyle kurulması 'kurumsallaşmayı', Şii-Batıni propagandasına karşı kurulması 'fikri mücadeleyi' ve vakıf topraklarının tahsisi ise 'ekonomik tedbirleri' doğrulamaktadır. Ancak orta çağda kurulan Büyük Selçuklu Devleti'nde homojen bir nüfusa dayalı modern bir 'ulus devlet' kurma amacı veya etnik unsurları asimile etme düşüncesi bulunmamaktadır. Bu durum tarihsel gerçeklerle bağdaşmadığı gibi paragraftan da çıkarılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünü ve verilen metni okuyarak Nizamiye Medreselerinin kuruluş amaçlarını tespit edin.
Nizamiye Medreselerinin; dini/fikri mücadele (Sünni inancının savunulması), bürokrat yetiştirme (yönetici kadrosu), toplumsal birlik ve vakıf sistemiyle öğrencilerin ücretsiz ihtiyaçlarının karşılanması gibi özelliklere sahip olduğu saptanır.
Metindeki bilgilerin hangi kavramsal alanlarla eşleştiğini bulmak için.
2
Seçenekleri bu tespitlerle karşılaştırarak ulaşılabilecek olanları eleyin.
Devlet eliyle kurulması kurumsallaşmayı, ücretsiz eğitim sosyal devleti, vakıf tahsisi ekonomik sürekliliği, propagandaya karşı durulması fikri mücadeleyi kanıtladığından ilgili seçenekler elenir.
Ulaşılamaz olan seçeneği bulmak için doğru olanları elemektir.
3
Ulaşılamaz olan seçeneğin tarihsel dönem ve kavramlar açısından tutarlılığını analiz edin.
Ülkedeki etnik çeşitliliği yok ederek 'ulus devlet' kurma fikrinin 19. yüzyıl ve sonrasına ait modern bir kavram olduğu (anakronizm) ve 11. yüzyılda hüküm süren Büyük Selçuklu Devleti için geçerli olamayacağı saptanır.
Tarihsel anakronizm hatasını tespit edip kesin cevaba ulaşmak için.

Key Concept

Nizamiye Medreselerinin kuruluş amaçları, işlevleri ve Selçuklu devlet-toplum yapısındaki yeri ile tarihsel olayları değerlendirirken anakronizmden kaçınma.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question