Question

Difficulty: HardBüyük Selçuklu Devleti'nde Kültür ve Teşkilat

Büyük Selçuklu Devleti'nin merkeziyetçi yapısını korumak, idari işleyişi sağlamak ve kültürel birliği tesis etmek amacıyla kurulan kurumların görevleriyle eşleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen Büyük Selçuklu Devleti'ne ait teşkilat ve kurumları, sağ sütundaki işlevleri ve açıklamaları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Divan-ı MezalimHalkın haksızlığa uğrayan kesimlerinin şikayetlerini bizzat sultana ilettiği, devlet memurlarının görev suistimallerinin incelendiği yüksek mahkeme.
  • AtabeylikMeliklerin idari ve askeri yönden tecrübe kazanmasını amaçlayan, ancak merkezi otoritenin zayıflaması durumunda kurucularının bağımsızlık ilan etmesiyle taht kavgalarına zemin hazırlayan sistem.
  • Divan-ı İstifaMüstevfi tarafından yönetilen, devletin genel bütçesini hazırlamak, vergilerin düzenli toplanmasını ve hazineye aktarılmasını denetlemekle yükümlü mali daire.
  • Nizamiye MedreseleriBâtıni faaliyetlerin yarattığı fikri tehdide karşı ehli-sünnet inancını savunmak ve devletin artan bürokrat ihtiyacını karşılamak amacıyla vezir Nizamülmülk öncülüğünde açılan teşkilat.

Answer

Divan-ı Mezalim halkın şikayetlerinin iletildiği yüksek mahkeme ile; Atabeylik melik eğitimi ve zayıflama döneminde bağımsızlığa zemin hazırlayan sistem ile; Divan-ı İstifa bütçe ve vergi işlerini yürüten mali daire ile; Nizamiye Medreseleri ise Bâtıni faaliyetlere karşı kurulan eğitim kurumu ile eşleşmektedir.
Divan-ı Mezalim halkın doğrudan sultana ulaştığı yüksek mahkeme tanımıyla, Atabeylik melik eğitimi ve merkezi yapının zayıflamasında bağımsızlaşan sistem tanımıyla, Divan-ı İstifa mali daire tanımıyla, Nizamiye Medreseleri ise Bâtınilik tehlikesine karşı kurulan eğitim kurumu tanımıyla birebir eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Divan-ı Mezalim kurumunun işlevini belirleme.
Bu divan, halkın şikayetlerini bizzat hükümdara ilettiği ve devlet görevlilerinin yargılandığı adli yapıdır. Dolayısıyla yüksek mahkeme açıklamasıyla eşleşir.
Merkezi yönetimde adaletin sağlanması ve bürokratik denetim işlevini anlamak için gereklidir.
2
Atabeylik sisteminin yapısını ve siyasi sonuçlarını değerlendirme.
Meliklerin yetiştirilmesinden sorumlu olan atabeyler, merkezi güç azaldığında bağımsız devletçikler kurarak taht kavgalarını körüklemiştir.
Merkezi otorite ile taşra yönetimi arasındaki ilişkiyi ve sistemin çift yönlü etkilerini çözümlemek için gereklidir.
3
Divan-ı İstifa'nın görev sahasını saptama.
Müstevfi önderliğinde çalışan bu daire, bütçe hazırlama ve vergi denetimi gibi mali sorumlulukları üstlenmiştir.
Selçuklu devlet teşkilatındaki ekonomik ve idari iş bölümünü tanımlamak için gereklidir.
4
Nizamiye Medreseleri'nin kuruluş amacını analiz etme.
Bu medreseler, Bâtınilik gibi yıkıcı dini ve siyasi hareketlere karşı resmi ideolojiyi korumak ve devlet kadrolarını beslemek için kurulmuştur.
Selçuklu kültür politikasının ideolojik ve eğitsel boyutlarını ortaya koymak için gereklidir.

Key Concept

Büyük Selçuklu Devleti'nde merkezi, taşra ve kültürel teşkilat yapısı ve bu kurumların işlevleri.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question