Question

Difficulty: HardParagrafta Yardımcı Düşünceler

Harita, yeryüzünün kuş bakışı görünümünün belli bir oranda küçültülerek düzleme aktarılması gibi teknik bir tanımla sınırlandırılamaz. İnsanlığın mekânı anlama ve ona hükmetme arzusunun somut bir belgesi olan haritalar, çizildikleri dönemin egemen güçlerinin dünya görüşünü, inanç dünyasını ve bilimsel düzeyini yansıtır. Orta Çağ Avrupası’nda üretilen ve Kudüs’ü dünyanın merkezine yerleştiren dairesel yapılı "T-O haritaları", coğrafi bir kılavuz olmaktan ziyade teolojik bir evren tasavvuru sunar. Coğrafi keşiflerle birlikte haritaların işlevi kökten değişmiş; denizcilerin rotalarını belirleyen pratik araçlar olmanın yanı sıra yeni sömürgelerin sınırlarını çizen siyasi güç gösterilerine dönüşmüştür. Dolayısıyla her harita, nesnel bir gerçeklik iddiası taşısa da aslında yapıldığı dönemin kültürel ve siyasal kodlarını barındıran öznel birer metindir.

Bu parçadan haritalarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Sadece coğrafi unsurları gösteren teknik taslaklar olarak kabul edilmelerinin yetersiz kalacağına
  2. B
    Çizildikleri dönemdeki egemen unsurların inanç sistemleri ve bilim düzeyleri hakkında bilgi verdiğine
  3. C
    Orta Çağ'da dairesel yapıda üretilen bazı haritaların coğrafi yönlendirmeden ziyade dini bir tasvir sunduğuna
  4. Tarihsel süreçte bilimsel gelişmelerin etkisiyle öznel niteliklerinden tamamen arınarak mutlak bir nesnelliğe ulaştığınaAnswer
  5. E
    Coğrafi keşifler sonrasında devletlerin güç mücadelelerinde ve sömürge sınırlarının belirlenmesinde rol oynadığına

Answer

Haritaların tarihsel süreçte bilimsel gelişmelerin etkisiyle öznel niteliklerinden tamamen arınarak mutlak bir nesnelliğe ulaştığı yargısı
Parçanın son cümlesinde, her haritanın nesnel bir gerçeklik iddiası taşısa da aslında yapıldığı dönemin kültürel ve siyasal kodlarını barındıran öznel birer metin olduğu açıkça ifade edilmiştir. Bu durum, haritaların tarihsel süreçte öznel niteliklerinden tamamen arınarak mutlak bir nesnelliğe ulaştığı iddiasını doğrudan çürütmektedir. Dolayısıyla haritaların mutlak bir nesnelliğe ulaştığı yargısına ulaşılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Parçanın ilk cümlesi olan 'Harita... teknik bir tanımla sınırlandırılamaz.' ifadesi değerlendirilir.
Haritaların sadece coğrafi unsurları gösteren teknik taslaklar olarak kabul edilmelerinin yetersiz kalacağı sonucuna ulaşılır ve bu yardımcı düşünce elenir.
İlk seçenekte sunulan yargının doğruluğunu parçadan teyit etmek.
2
Parçanın ikinci cümlesinde yer alan 'çizildikleri dönemin egemen güçlerinin dünya görüşünü, inanç dünyasını ve bilimsel düzeyini yansıtır.' ifadesi incelenir.
Haritaların çizildikleri dönemdeki egemen unsurların inanç sistemleri ve bilim düzeyleri hakkında bilgi verdiği doğrulanır ve bu yardımcı düşünce elenir.
İkinci seçenekte verilen yargının parçada yer alıp almadığını kontrol etmek.
3
Parçada geçen 'Kudüs’ü dünyanın merkezine yerleştiren dairesel yapılı T-O haritaları, coğrafi bir kılavuz olmaktan ziyade teolojik bir evren tasavvuru sunar.' cümlesi analiz edilir.
Orta Çağ'da dairesel yapıda üretilen bazı haritaların coğrafi yönlendirmeden ziyade dini (teolojik) bir tasvir sunduğu sonucuna ulaşılır ve bu yardımcı düşünce elenir.
Üçüncü seçenekteki yargının parçadaki teolojik evren tasavvuru ifadesiyle uyuştuğunu saptamak.
4
Parçadaki 'Coğrafi keşiflerle birlikte... yeni sömürgelerin sınırlarını çizen siyasi güç gösterilerine dönüşmüştür.' cümlesi incelenir.
Coğrafi keşifler sonrasında devletlerin güç mücadelelerinde ve sömürge sınırlarının belirlenmesinde haritaların rol oynadığı doğrulanır ve bu yardımcı düşünce elenir.
Son seçenekte verilen yargının sömürge sınırları ve siyasi güç gösterisi ifadeleriyle örtüştüğünü doğrulamak.
5
Parçanın son cümlesindeki 'her harita, nesnel bir gerçeklik iddiası taşısa da aslında yapıldığı dönemin kültürel ve siyasal kodlarını barındıran öznel birer metindir.' ifadesi analiz edilir.
Haritaların mutlak bir nesnelliğe ulaştığı iddiasının parçayla çeliştiği, haritaların öznel niteliğini koruduğu belirlenir.
Parçadan çıkarılamayacak olan yanlış yargıyı (doğru cevabı) kesin olarak tespit etmek.

Key Concept

Paragrafta yardımcı düşünceleri tespit etme ve metnin içeriğiyle çelişen veya metinde değinilmeyen yargıları ayırt etme.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question