Question

Difficulty: HardParagrafta Yardımcı Düşünceler

Likenler, bağımsız birer organizma gibi görünseler de aslında mantar ve klorofil içeren fotosentetik bir ortağın (alg ya da siyanobakteri) oluşturduğu karmaşık bir ortak yaşam biçimidir. Gerçek bir kök, gövde veya yaprak yapısına sahip olmayan bu dayanıklı canlılar, gelişimleri için ihtiyaç duydukları su ve mineralleri topraktan almak yerine doğrudan atmosferden absorbe ederler. Bu anatomik özellik, onların çevrelerindeki hava kalitesine karşı son derece hassas olmasına yol açar. Havada biriken kükürt dioksit, ağır metaller ve radyoaktif elementler, likenlerin yapısında süzülmeden depolanır. Bu nedenle bilim insanları, likenlerin tür çeşitliliğini ve kimyasal bileşimini inceleyerek bir bölgedeki sanayi kaynaklı kirliliğin düzeyini ve yayılımını haritalandırabilmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen yardımcı düşünceleri sağ sütundaki ilgili cümlelerle eşleştiriniz.

  • Likenlerin bünyesinde birden fazla canlı türünün metabolik iş birliği mevcuttur.Likenler, bağımsız birer organizma gibi görünseler de aslında mantar ve klorofil içeren fotosentetik bir ortağın oluşturduğu karmaşık bir ortak yaşam biçimidir.
  • Toprağa bağımlı bir beslenme mekanizmalarının bulunmaması, likenleri dış etkenlere açık hâle getirmektedir.Gerçek bir kök, gövde veya yaprak yapısına sahip olmayan bu dayanıklı canlılar, gelişimleri için ihtiyaç duydukları su ve mineralleri topraktan almak yerine doğrudan atmosferden absorbe ederler.
  • Havadaki zararlı bileşenleri ayrıştırma veya seçme yetenekleri gelişmemiştir.Havada biriken kükürt dioksit, ağır metaller ve radyoaktif elementler, likenlerin yapısında süzülmeden depolanır.
  • Endüstriyel atıkların çevreye verdiği zararın izlenmesinde referans kaynağı olarak kullanılırlar.Bu nedenle bilim insanları, likenlerin tür çeşitliliğini ve kimyasal bileşimini inceleyerek bir bölgedeki sanayi kaynaklı kirliliğin düzeyini ve yayılımını haritalandırabilmektedir.

Answer

Likenlerin bünyesindeki ortak yaşam birinci cümleyle, topraksız beslenmenin getirdiği hassasiyet ikinci cümleyle, havadaki zararlıları seçemeden depolamaları dördüncü cümleyle ve kirlilik haritalandırılmasında kullanılmaları son cümleyle eşleşmektedir.
Eşleştirmeler, paragraftaki ifadelerin anlamca yakın Türkçe karşılıkları ile doğrudan eşleştirilmesi esasına dayanır. Likenlerin bünyesinde birden fazla canlı türünün metabolik iş birliğinin bulunması birinci cümledeki mantar ve fotosentetik ortak ifadesiyle; toprağa bağımlı beslenmemelerinin onları dış etkenlere açık hâle getirmesi ikinci cümledeki besinlerin atmosferden alınmasıyla; havadaki zararlıları seçemeden depolamaları dördüncü cümledeki süzülmeden depolanma ifadesiyle ve kirliliğin izlenmesinde referans olmaları son cümleyle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın birinci cümlesindeki 'mantar ve fotosentetik bir ortağın oluşturduğu karmaşık bir ortak yaşam' ifadesini analiz ediniz.
Bu ifadeden, likenlerin birden fazla canlının (mantar ve alg/siyanobakteri) iş birliğiyle oluştuğu sonucuna ulaşılır.
Bu sonuç, birinci yardımcı düşüncedeki 'birden fazla canlı türünün metabolik iş birliği mevcuttur' yargısıyla doğrudan örtüşür.
2
Paragrafın ikinci cümlesindeki 'suyu ve mineralleri topraktan almak yerine doğrudan atmosferden absorbe ederler' ifadesini inceleyiniz.
Likenlerin beslenmek için toprağa ihtiyaç duymadıkları ve havaya bağımlı oldukları tespit edilir.
Bu durum, ikinci yardımcı düşüncedeki 'toprağa bağımlı bir beslenme mekanizmalarının bulunmaması, likenleri dış etkenlere açık hâle getirmektedir' yargısını doğrular.
3
Paragrafın dördüncü cümlesindeki 'havada biriken zararlı maddelerin süzülmeden depolandığı' bilgisini değerlendiriniz.
Likenlerin havadan aldıkları zararlı kimyasalları süzme veya ayırt etme yeteneklerinin olmadığı belirlenir.
Bu bilgi, üçüncü yardımcı düşüncedeki 'havadaki zararlı bileşenleri ayrıştırma veya seçme yetenekleri gelişmemiştir' yargısıyla eşleşir.
4
Paragrafın son cümlesindeki 'bilim insanlarının likenleri inceleyerek sanayi kaynaklı kirliliğin düzeyini ve yayılımını haritalandırabildiği' ifadesini inceleyiniz.
Likenlerin çevresel kirliliğin takibinde ve ölçülmesinde birer gösterge olarak işlev gördüğü anlaşılır.
Bu işlev, dördüncü yardımcı düşüncedeki 'endüstriyel atıkların çevreye verdiği zararın izlenmesinde referans kaynağı olarak kullanılırlar' yargısını destekler.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler

Alternative Method

Eşleştirme yaparken, paragraftaki her bir cümlenin anahtar kelimelerini (örneğin 'ortak yaşam', 'atmosferden absorbe', 'süzülmeden depolanma', 'kirlilik haritalandırma') belirleyip sol sütundaki yargıların anahtar kavramlarıyla doğrudan eşleştirmek çözümü hızlandıracaktır.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question