Question

Difficulty: HardDoğrulanabilirlik ve Yanlışlanabilirlik

Bir teorinin bilimsel değerini belirleyen şey, onun her olguyu açıklama gücündeki sınırsızlık değil, aksine hangi olguların gerçekleşmesi durumunda çökeceğini önceden ilan edebilme cesaretidir. Eğer bir açıklama modeli, karşılaştığı her yeni durumu kendi kavramlarıyla uzlaştırabiliyor ve hiçbir olası deneyle çürütülemiyorsa, o model aslında hiçbir şeyi dışlamıyor demektir. Gerçek anlamda bilimsel bir iddia, dünyadaki bazı olası durumların gerçekleşmesini yasaklar; böylece kendi aleyhine olabilecek gözlemlerin yolunu açar. Sınırları bu şekilde çizilmeyen, her koşulda ayakta kalan bir teori, deneysel dünyanın bilgisine katkı sunamaz.

Bu parçada ortaya konan bakış açıs��ndan yola çıkılarak, bir kuramın bilimsel kimlik kazanması aşağıdakilerden hangisine bağlanmıştır?

  1. A
    Karşılaştığı her yeni olguyu kendi kuramsal çerçevesiyle başarıyla açıklayıp doğrulamasına
  2. Olası yanlışlayıcı gözlem veya deneylerin neler olduğunu belirterek kendini sınanmaya açık kılmasınaAnswer
  3. C
    Akılsal ve mantıksal tutarlılığı sayesinde dış dünyadaki nesnel gerçeklikle tam bir uygunluk sağlamasına
  4. D
    Varlığı bütünsel bir bakış aç��sıyla ele alıp tümel yasalara ulaşmayı hedeflemesine
  5. E
    Gözlem ve deney verilerinden hareketle nihai ve değişmez doğrulara ulaşmış olmasına

Answer

Bir kuramın bilimsel kimlik kazanması, olası yanlışlayıcı gözlem veya deneylerin neler olduğunu belirterek kendini sınanmaya açık kılmasına bağlıdır.
Parçaya göre bir kuramın bilimsel olabilmesi, onun hangi durumlarda çürütülebileceğini baştan kabul etmesine, yani kendini sınanmaya ve yanlışlanmaya açık hale getirmesine bağlıdır. Bu nedenle olası yanlışlayıcı gözlem veya deneylerin neler olduğunu belirterek kendini sınanmaya açık kılmasına dayanan seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Parçanın ana fikrini analiz etme
Parçada bir teorinin her şeyi açıklamasının değil, hangi durumlarda çökeceğini (yanlışlanacağını) ilan etmesinin önemine vurgu yapıldığı belirlenir.
Metindeki ana argümanı saptamak.
2
Bilimsel sınır çekme ölçütünü belirleme
Bilimsel olan ile olmayan arasındaki farkın, kuramın kendini yanlışlanmaya açık tutup tutmamasıyla ilişkili olduğu saptanır.
Doğrulanabilirlik ve yanlışlanabilirlik kavramları arasındaki farkı uygulamak.
3
Seçenekleri eleyerek doğru cevaba ulaşma
Kendi aleyhindeki gözlemlerin sınırını çizerek sınanabilirliği sağlayan seçeneğin doğru cevap olduğu sonucuna varılır.
Metindeki savı en iyi karşılayan seçeneği bulmak.

Key Concept

Doğrulanabilirlik ve Yanlışlanabilirlik Ölçütleri
Rate this question