Examkin

Question

Difficulty: HardDoğrulanabilirlik ve Yanlışlanabilirlik

Bilim felsefesinde bilimselliğin sınırlar��nı belirleme ve yöntemsel geçerlilik tartışmalarında doğrulanabilirlik ile yanlışlanabilirlik ilkeleri kritik roller üstlenmiştir. Aşağıda bu iki ilkeye ve bunlara dayanan bilimsel yöntem anlayışlarına dair açıklamalar ile ilgili kavramsal yaklaşımlar verilmiştir. Sol sütundaki açıklamaları sağ sütundaki en uygun kavramsal yaklaşım ile eşleştiriniz.

  • Bir teorinin bilimsel nitelik taşıyabilmesi için deneysel olarak hangi olası gözlem veya olgu karşısında geçersiz kılınabileceğinin önceden belirlenmiş olması gerekir.Karl Popper'ın sınır çizme ölçütü olarak yanlışlanabilirlik
  • Bilimsel bir önermenin anlamlı ve bilimsel değeri, onun olgusal dünyada duyu deneyimleri ve gözlemler yoluyla doğrudan ya da dolaylı olarak tasdik edilmesine bağlıdır.Mantıkçı pozitivizmin (Viyana Çevresi) anlamlılık ölçütü olarak doğrulanabilirlik
  • Bilim, gözlemlenen tekil durumlardan hareketle genel yasalara ulaşılması ve bu yasaların olgusal kanıtlar biriktirilerek pekiştirilmesi süreci olarak ilerler.Doğrulanabilirlik ilkesine temel oluşturan tümevarımcı bilim yöntemi
  • Bilimsel kuramlar mutlak doğrular değil; hiçbir zaman kesin olarak kanıtlanamayan, ancak çürütme girişimlerinden başarıyla çıkarak geçici olarak kabul gören varsayımlardır.Yanlışlanabilirlik ilkesine temel oluşturan sınamacı (tümdengelimci) bilim yöntemi

Answer

Doğru eşleşmeler şu şekildedir: Birinci ifade yanlışlanabilirlik sınır çizme ölçütüyle, ikinci ifade doğrulanabilirlik anlamlılık ölçütüyle, üçüncü ifade doğrulanabilirliğe eşlik eden tümevarımcı yöntemle ve dördüncü ifade ise yanlışlanabilirliğe eşlik eden sınamacı (tümdengelimci) bilim yöntemiyle eşleşir.
Sol sütundaki ifadeler sırasıyla; kuramın çürütülebilme sınırını (yanlışlanabilirlik ölçütü), duyu deneyimleriyle tasdik edilme şartını (doğrulanabilirlik anlamlılık ölçütü), gözlemlerle genel yasalara ulaşıp onları pekiştirmeyi (tümevarımcı bilim yöntemi) ve teorilerin elenmekten kurtulan geçici varsayımlar olduğunu (sınamacı tümdengelim yöntemi) doğru bir şekilde karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci ifadenin anahtar kavramlarını analiz etmek
Geçersiz kılınabilirlik ve sınır çizme kavramlarının yanlışlanabilirlik ilkesine ait olduğu belirlenir.
Popper, bilim ile bilim-dışı (özellikle metafizik) ayrımını yapmak için kuramların yanlışlanabilir (çürütülebilir) olması gerektiğini savunur.
2
İkinci ifadenin temel iddiasını değerlendirmek
Duyusal deneyim ve tasdik kavramlarının doğrulanabilirlik ilkesine karşılık geldiği tespit edilir.
Mantıkçı pozitivistler, duyu verileriyle doğrulanabilen önermeleri anlamlı ve bilimsel kabul eder.
3
Üçüncü ifadedeki yöntemsel yaklaşımı belirlemek
Tekil durumlardan genel yasalara ulaşma ve kanıt biriktirme sürecinin tümevarımcı doğrulama yöntemi olduğu saptanır.
Klasik pozitivist bilim anlayışı, gözlemlerin birikmesiyle teorilerin doğrulanma olasılığının arttığı tümevarımsal yöntemi kullanır.
4
Dördüncü ifadedeki geçici kabul ve tahmin vurgusunu analiz etmek
Bu yaklaşımın yanlışlanabilirlik ilkesinin önerdiği sınamacı ve tümdengelimci bilim yöntemi olduğu belirlenir.
Popper'a göre hiçbir yasa kesin olarak doğrulanamaz; tümdengelimsel olarak test edilen varsayımlar yanlışlanmadığı sürece geçici olarak kabul edilir.

Key Concept

Doğrulanabilirlik ve yanlışlanabilirlik ilkelerinin bilimsellik ölçütü ve bilimsel yöntem (tümevarım - tümdengelimsel sınama) açısından farkları
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Doğrulanabilirlik ve Yanlışlanabilirlik

More questions from this topic