Question

Difficulty: MediumHız ve Hareket Problemleri

Bir kargo firmasına ait teslimat aracı, düz bir yolda saatte 60 km60\text{ km} sabit hızla ilerlemektedir. Aracın üzerinde bulunan bir teslimat dronu, araçla aynı yönde ve araçtan ileride bulunan bir eve paket bırakmak üzere araçtan ayrılıyor. Dron, havada yere göre saatte 90 km90\text{ km} sabit hızla uçarak eve ulaşıyor, paketi hiç zaman kaybetmeden bırakıyor ve yine yere göre saatte 90 km90\text{ km} sabit hızla geriye dönerek hareket halindeki kargo aracına ulaşıyor.

Dronun araçtan ayrılıp tekrar araca dönene kadar geçen toplam süre 12 dakika12\text{ dakika} olduğuna göre, dron araçtan ayrıldığı anda ev ile araç arasındaki mesafe kaç kilometredir?

Answer: 15 km

Answer

Dronun araçtan ayrıldığı anda ev ile araç arasındaki mesafe 15 kilometredir.
Dronun gidiş süresi boyunca kargo aracı da hareket eder. Dron eve vardığında aralarındaki mesafe azalır. Dönüşte ise birbirlerine doğru hareket ettiklerinden hızları toplanır. Bu iki hareket aşamasının süreleri toplanıp toplam süreye eşitlendiğinde başlangıç mesafesi 15 km olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Süre birimini saate dönüştürme
12 dakika=15 saat12\text{ dakika} = \frac{1}{5}\text{ saat}
Hızlar km/saat cinsinden verildiği için işlem kolaylığı sağlamak amacıyla süreyi saate dönüştürürüz.
2
Dronun gidiş süresini mesafe cinsinden ifade etme
t1=x90 saatt_1 = \frac{x}{90}\text{ saat}
Dronun hızı saatte 90 km olduğundan, x km mesafedeki eve gidiş süresi t = x/v formülüyle yazılır.
3
Gidiş süresince kargo aracının aldığı yolu ve aradaki yeni mesafeyi bulma
Alınan yol: 2x3 km\frac{2x}{3}\text{ km}, kalan mesafe: x3 km\frac{x}{3}\text{ km}
Dronun eve ulaşma süresi olan t_1 boyunca saatte 60 km hızla giden kargo aracının ilerlemesi hesaplanır ve ev ile arasındaki fark bulunur.
4
Dronun dönüş süresini ifade etme
t2=x450 saatt_2 = \frac{x}{450}\text{ saat}
Dönüş yolunda dron ve kargo aracı birbirine doğru hareket ettiği için aralarındaki x/3 km'lik mesafe, hızları toplamı olan 150 km/saat ile kapatılır.
5
Toplam süre denkleminden mesafeyi bulma
x=15 kmx = 15\text{ km}
Gidiş ve dönüş sürelerinin toplamı 1/5 saate eşitlenerek başlangıçtaki x mesafesi hesaplanır.

Key Concept

Hareket problemlerinde bağıl hız ve hareketli nesnelerin birbirlerine göre konum değişimlerinin modellenmesi.

Alternative Method

Oran-orantı kullanılarak: Dron ile kargo aracının hızları oranı 90/60 = 3/2'dir. Gidiş aşamasında dron 3 birim yol alıp eve vardığında, kargo aracı 2 birim yol alır. Aralarındaki kalan mesafe 1 birimdir. Dönüş aşamasında birbirlerine doğru sırasıyla 3 ve 2 birim/saat hızlarla hareket ettiklerinden karşılaşma süreleri t2 = 1 / (3 + 2) = 1/5 zaman birimi olur. Gidiş süresi t1 = 3 / 3 = 1 zaman birimiydi. Süreler oranı t1 / t2 = 1 / (1/5) = 5 bulunur. Yani gidiş süresi dönüş süresinin 5 katıdır. Toplam süre 12 dakika olduğuna göre gidiş süresi 10 dakika, dönüş süresi 2 dakikadır. Dronun saatteki hızı 90 km olduğundan, 10 dakikada (1/6 saat) aldığı yol 90 * (1/6) = 15 km olur.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question