Question

Difficulty: MediumCümlede Vurgu

Türkçede yüklemi fiil olan cümlelerde vurgu yüklemden hemen önceki ögedeyken yüklemi isim veya isim soylu sözcük olan cümlelerde vurgu yüklemin kendisindedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde vurgulanan öge, diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Kütüphanedeki eski el yazması eserleri büyük bir titizlikle inceliyordu genç araştırmacı.
  2. Genç yazarın bu yapıttaki temel hedefi, toplumun aksayan yönlerini okuyucuya tarafsız bir şekilde sunmaktı.Answer
  3. C
    Yıllardır hayalini kurduğu o küçük sahil kasabasına nihayet geçen yaz yerleşmişti.
  4. D
    Toplantıya katılan herkes, sunum yapan uzmanın aktardığı bilgileri dikkatle dinliyordu.
  5. E
    Yeni projenin detaylarını görüşmek üzere yarın sabah erkenden toplanacağız.

Answer

Genç yazarın bu yapıttaki temel hedefi, toplumun aksayan yönlerini okuyucuya tarafsız bir şekilde sunmaktı.
Seçeneklerdeki cümleler incelendiğinde, yüklemi isim-fiil olan cümlenin dışındaki tüm seçeneklerde yüklemler çekimli eylemlerdir (inceliyordu, yerleşmişti, dinliyordu, toplanacağız). Fiil cümlelerinde vurgu yüklemden hemen önceki ögede olduğundan bu cümlelerin her birinde zarf tümleci vurgulanmıştır. Ancak yüklemi 'sunmaktı' olan cümlede, yüklem isim soylu bir sözcük grubu (isim-fiil) olduğundan vurgu yüklemin kendisindedir. Bu nedenle bu cümlede vurgulanan öge diğerlerinden farklı olarak yüklemdir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde yer alan cümlelerin yüklemleri tespit edilir.
Yüklemler sırasıyla: 'inceliyordu', 'sunmaktı', 'yerleşmişti', 'dinliyordu', 'toplanacağız' olarak belirlenir.
Yüklemler bulunmadan vurgulanan öge doğru tespit edilemez.
2
Yüklemlerin isim mi yoksa fiil mi olduğu belirlenir.
'sunmaktı' yüklemi ek-fiil almış bir isim-fiildir (isim soyludur), diğer yüklemler ise çekimli fiillerdir.
Türkçede cümlenin isim veya fiil cümlesi olması vurgunun yerini doğrudan etkiler.
3
Vurgu kuralları uygulanarak vurgulanan ögeler bulunur.
Fiil cümlelerinde vurgu yüklemden önceki zarf tümleçlerindeyken isim cümlesinde vurgu yüklemin kendisindedir.
Farklı olan vurgulanmış ögeyi bulmak amacıyla her cümledeki vurgu konumu saptanır.

Key Concept

Cümlede Vurgu
Rate this question