Question

Difficulty: HardCümlede Vurgu

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, cümlelerin vurgu özelliklerini dikkate alarak uygun ifadelerle tamamlayınız.

Answer:I. 'Yıllardır özlemini duyduğu memleketine nihayet dün döndü yaşlı adam.' cümlesinde vurgulanan sözcük 【dün】 sözcüğüdür.

II. 'Edebiyatımızın usta kalemi, son romanında bireyin iç dünyasını mı ele almış?' cümlesinde vurgulanan öge ise 【belirtili nesne】 ögesidir.

Answer

İlk boşluk için 'dün', ikinci boşluk için 'belirtili nesne' (veya genel ifadesiyle 'nesne') doğru yanıttır.
Birinci cümlede yüklem olan 'döndü' fiilinden hemen önce 'dün' zarfı gelmiştir. Fiil cümlelerinde vurgu yüklemden önceki ögede olduğundan vurgulanan sözcük 'dün'dür. İkinci cümlede ise soru eki 'mı'dan hemen önce 'bireyin iç dünyasını' söz grubu yer almaktadır. Soru eki, vurguyu kendisinden önceki ögeye kaydırdığı için bu cümlede vurgulanan öge belirtili nesnedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki yüklemi ve türünü saptama
Cümlenin yüklemi 'döndü' sözcüğüdür ve bir fiildir. Devrik bir cümle olması vurgu kuralını değiştirmez.
Fiil cümlelerinde kural gereği vurgu, yüklemden hemen önceki ögededir.
2
Birinci cümledeki yüklemden hemen önce gelen sözcüğü belirleme
Yüklem olan 'döndü' eyleminden hemen önce gelen sözcük 'dün' sözcüğüdür.
Vurgunun hangi sözcükte olduğunu bulmak için yüklemden bir önceki pozisyona bakılır.
3
İkinci cümledeki vurguyu belirleyen dil bilgisi unsurunu saptama
Cümlede soru eki olan 'mı' kullanılmıştır.
Cümlede soru eki 'mı/mi' bulunduğunda, vurgu bu ekten hemen önce gelen ögeye taşınır.
4
Soru ekinden önce gelen ögenin syntactic (söz dizimsel) görevini bulma
'mı' soru ekinden önce gelen 'bireyin iç dünyasını' söz grubu belirtili nesne görevindedir.
Vurgulanan ögenin adını doğru belirlemek için o ögenin cümledeki görevini analiz etmek gerekir.

Key Concept

Cümlede Vurgu
Rate this question