Question

Difficulty: MediumRasyonalizm (Akılcılık)

Duyular bize ancak bazı tekil durumlara ve örneklere dair bilgi sağlayabilir; fakat ne kadar çok olurlarsa olsunlar, bu örnekler genel ve zorunlu hakikatleri temellendirmeye yetmez. Örneğin, güneşin her gün doğduğunu deneyimlememiz, onun yarın da doğmasının mantıksal olarak zorunlu olduğunu göstermez. Buna karşın matematik ve mantık ilkeleri gibi zorunlu hakikatler, hiçbir deneyime dayanmaksızın zihnimizde kesin ve genelgeçer olarak mevcuttur. Bu durum, insan zihninin sadece dışarıdan gelen verileri alan pasif bir levha olmadığını, aksine evrensel ilkeleri kendi yapısında apriori (deney öncesi) olarak barındırdığını kanıtlar.

Bu parçada savunulan görüş doğrultusunda, bilginin kaynağı ve yapısına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    İnsan zihni, dış dünyadan gelen duyusal verileri işleyerek bilgi üreten pasif bir alıcı konumundadır.
  2. B
    Doğru bilgi, zihnimizin ürettiği kavramların dış dünyadaki somut nesnelerle uyuşmasından ibaret fiziksel bir gerçekliktir.
  3. Genel ve zorunlu doğruların kayna��ı duyusal deneyimler değil; zihnin kendi yapısında doğuştan barındırdığı apriori ilkelerdir.Answer
  4. D
    Felsefi doğrular, sorgulanamaz ve sınanamaz kabullere dayanan kesin inançlar bütünü olarak kabul edilmelidir.
  5. E
    Deneyimler yoluyla elde edilen tekil gözlemler, tümevarımsal bir akıl yürütmeyle evrensel ve zorunlu yasalara dönüşür.

Answer

Genel ve zorunlu doğruların kaynağı duyusal deneyimler değil; zihnin kendi yapısında doğuştan barındırdığı apriori ilkelerdir.
Genel ve zorunlu doğruların kaynağının duyusal deneyimler olmadığını, zihnin kendi yapısında doğuştan barındırdığı apriori ilkeler olduğunu savunan ifade doğrudur. Parçada güneşin doğması gibi duyusal deneyimlerin tekil örnekler sunduğu ancak mantıksal bir zorunluluk taşımadığı belirtilerek, matematik ve mantık gibi zorunlu hakikatlerin aklın apriori yapısından geldiği vurgulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki temel iddiayı belirleme
Duyusal deneyimlerin (tekil örneklerin) evrensel ve zorunlu doğruları (matematik ve mantık gibi) açıklamakta yetersiz olduğu tespit edilir.
Yazarın bilgi kaynağına dair eleştirisini ve rasyonalist argümanın çıkış noktasını anlamak için gereklidir.
2
Zihnin rolünü ve bilgi türünü analiz etme
İnsan zihninin pasif bir levha olmadığı, aksine evrensel ve zorunlu ilkeleri deney öncesi (apriori) olarak kendi yapısında barındırdığı belirlenir.
Parçada geçen 'apriori' ve 'zihnin yapısı' kavramlarının rasyonalizmdeki 'doğuştan gelen fikirler' teziyle ilişkisini kurmak için gereklidir.
3
Seçenekleri analiz edip doğru yargıyı seçme
Duyusal deneyimi dışlayan ve bilginin kaynağını zihnin apriori ilkelerine dayandıran ifadenin doğru yanıt olduğu sonucuna ulaşılır.
Parçada doğrudan savunulan rasyonalist epistemolojinin temel tezini yansıtan seçeneği saptamak için gereklidir.

Key Concept

Rasyonalizm (Akılcılık)
Estimated Time:2m 0s
Rate this question