Question

Difficulty: MediumSoru ve Ünlem İşaretlerinin Kullanım Alanları

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış soru (?) ve ünlem (!) işaretlerinin cümledeki kullanım işlevlerini karşılarındaki açıklamalarla eşleştiriniz.

  • Anadolu’da ahilik teşkilatının kurucusu Ahi Evran’ın doğum tarihi bazı kaynaklarda 1169 (?) olarak belirtilse de bu bilgi tartışmalıdır.Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için soru işareti kullanılır.
  • Tanzimat Dönemi yazarlarının halkı eğitmek amacıyla romanı bir araç olarak kullandıklarını bilmeyen mi var ?Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna soru işareti konur.
  • Durun ! Bu tehlikeli yolda atacağınız her yanlış adım, geriye dönüşü olmayan felaketlere yol açacaktır.Hitap, seslenme ve uyarı sözlerinden sonra ünlem i��areti konur.
  • Büyük bir titizlikle yürüttüğü bilimsel çalışmasını (!) iki haftada bitirdiğini söyleyerek herkesi kendisine hayran bıraktı.Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için o sözden sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.

Answer

Birinci cümle bilinmeyen/şüpheli tarih açıklamasıyla; ikinci cümle soru eki içeren cümlenin sonuna konma kuralıyla; üçüncü cümle uyarı sözlerinden sonra ünlem konması kuralıyla; dördüncü cümle ise alay, kinaye veya küçümseme bildiren yay ayraç içindeki ünlem kuralıyla eşleşmelidir.
Verilen cümlelerdeki noktalama işaretlerinin işlevleri sırasıyla; kesinlik taşımayan bilginin belirtilmesi (soru işareti), soru içeren cümlenin sonlandırılması (soru işareti), uyarı ve hitap bildirilmesi (ünlem işareti) ve son olarak alay/kinaye anlamının kazandırılması (yay ayraç içinde ünlem işareti) şeklinde doğrudan eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki yay ayraç içindeki soru işaretinin kullanım amacını belirlemek.
Tarihin yanındaki soru işareti şüphe ve kesin olmama durumu bildirmektedir, bu yüzden bilinmeyen/şüpheli tarihleri karşılayan açıklamayla eşleşir.
Parantez içi soru işaretinin özel işlevini tespit etmek.
2
İkinci cümledeki soru işaretinin işlevini analiz etmek.
Cümle sözde soru cümlesi de olsa soru eki barındırdığı için cümlenin sonuna soru işareti konmuştur.
Standart soru cümlesi sonu kullanımını ayırt etmek.
3
Üçüncü cümledeki ünlem işaretinin işlevini bulmak.
'Durun!' ifadesi doğrudan bir uyarı niteliğindedir, dolayısıyla hitap/seslenme/uyarı açıklamasıyla eşleşir.
Ünlemin seslenme ve uyarı amaçlı kullanımını belirlemek.
4
Dördüncü cümledeki yay ayraç içindeki ünlem işaretinin işlevini tespit etmek.
'çalışmasını (!)' ifadesiyle kişinin işi aceleye getirmesine yönelik bir küçümseme, alay ve kinaye anlamı verilmiştir.
Parantez içi ünlem işaretinin özel alay/kinaye işlevini analiz etmek.

Key Concept

Soru ve ünlem işaretlerinin Türkçedeki farklı dil bilgisel ve anlamsal işlevleri.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question