Question

Difficulty: HardSoru ve Ünlem İşaretlerinin Kullanım Alanları

Aşağıdaki cümlelerde köşeli parantezle [ ] belirtilen yerlere getirilmesi gereken noktalama işaretlerinin kullanım işlevlerini, yanlarında verilen açıklamalarla eşleştiriniz.

  • 1496 [ ] yılında doğan Fuzuli'nin hayatına dair yazılı belgeler son derece sınırlıdır.Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan durumları belirtmek amacıyla yay ayraç içinde soru işareti kullanılır.
  • Genç adamın bu dahiyane [ ] fikirleri sayesinde şirketin kısa sürede batma eşiğine geldiği konuşuluyor.Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak amacıyla yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.
  • Arkadaşınızın dün akşamki davette size tam olarak ne söylediğini öğrenebilir miyim [ ]Soru eki veya soru sözü içeren cümlelerin sonuna soru işareti konur.
  • Durun, hemen karar vermeyin [ ] Önümüzdeki hafta tüm seçeneklerimizi tekrar değerlendireceğiz.Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra ünlem işareti konur.

Answer

Birinci cümle şüphe bildiren soru işareti işleviyle, ikinci cümle kinaye bildiren ünlem işareti işleviyle, üçüncü cümle doğrudan soru bildiren soru işareti işleviyle, dördüncü cümle ise uyarı bildiren ünlem işareti işleviyle eşleşmektedir.
Eşleştirme yapıldığında; kesin olmayan tarih bilgisi şüphe bildiren soru işaretiyle, zıt durumla sağlanan alay anlamı kinaye bildiren ünlem işaretiyle, doğrudan soru cümlesi soru işaretiyle ve uyarı ifadesi ünlem işaretiyle doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki tarihsel verinin niteliğini incelemek.
1496 tarihinin kesin olmadığı veya şüpheyle karşılandığı anlaşılır. Bu durumda bilginin yanına yay ayraç içinde soru işareti (?) getirilerek ilgili işleve ulaşılır.
Türkçede kesinlik taşımayan tarih ve yer bilgilerini belirtmek için yay ayraç içinde soru işareti kullanılır.
2
İkinci cümledeki üslup ve bağlamı analiz etmek.
'Dahiyane fikirler' ifadesinin şirketi batırdığı söylenerek alaycı/kinayeli bir anlam yaratıldığı tespit edilir. Bu işlev için yay ayraç içinde ünlem işareti (!) kullanılmalıdır.
Bir söze alay veya küçümseme katmak amacıyla yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.
3
Üçüncü cümlenin yapısını ve soru anlamını kontrol etmek.
Cümlede soru eki (mi) bulunduğu ve doğrudan bilgi edinme amacı taşıdığı görülür. Cümlenin sonuna soru işareti (?) konulması gerektiği belirlenir.
Doğrudan soru anlamı taşıyan ve soru eki/sözü içeren cümlelerin sonuna soru işareti getirilir.
4
Dördüncü cümledeki hitap/uyarı ifadesini saptamak.
'Durun' sözcüğüyle muhataba bir uyarıda bulunulduğu belirlenir. Bu cümlenin sonuna ünlem işareti (!) getirilmelidir.
Seslenme, hitap ve uyarı bildiren ifadelerin veya bu ifadeleri içeren cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Key Concept

Soru ve ünlem işaretlerinin Türkçedeki temel ve ikincil (ayraç içi kinaye/şüphe) işlevleri.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question