Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Mutlak (Matematik) Konumu ve Sonuçları

Türkiye’nin mutlak (matematik) konumu dikkate alındığında, coğrafi koordinatları yaklaşık olarak verilen Muğla (3737^\circ Kuzey enlemi, 2828^\circ Doğu boylamı) ile Kars (4040^\circ Kuzey enlemi, 4343^\circ Doğu boylamı) şehirleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi enlem farkına bağlı olarak ortaya çıkan ve yalnızca mutlak konumla açıklanabilen bir durumdur?

  1. A
    Yıllık ortalama sıcaklık değerlerinin Kars'ta Muğla'ya göre daha düşük olması
  2. Grup ve tan (alacakaranlık) sürelerinin Kars'ta Muğla'ya göre daha uzun olmasıAnswer
  3. C
    21 Haziran tarihinde Muğla'da yaşanan gündüz süresinin Kars'tan daha uzun olması
  4. D
    Kars'ta yerel saatin Muğla'ya göre daha ileri olması
  5. E
    Muğla'da kış aylarında görülen yağışların genellikle yağmur şeklinde olması

Answer

Grup ve tan (alacakaranlık) sürelerinin Kars'ta Muğla'ya göre daha uzun olması
Grup ve tan sürelerinin Kars'ta Muğla'ya göre daha uzun olması, çizgisel hızın enleme bağlı olarak kutuplara doğru azalmasının doğrudan bir sonucudur. Kars daha kuzeyde yer aldığı için çizgisel hızı daha azdır ve bu durum Güneş'in ufuk çizgisi üzerindeki doğuş/batış hareketinin daha yavaş görünmesine, dolayısıyla alacakaranlık sürelerinin uzamasına yol açar. Bu özellik göreceli konum şartlarından tamamen bağımsızdır.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin enlem derecelerinin belirlenmesi.
Muğla 3737^\circ Kuzey enleminde, Kars ise 4040^\circ Kuzey enlemindedir. Kars, Ekvator'a daha uzak ve Kuzey Kutbu'na daha yakındır.
Enleme bağlı değişimleri incelemek için şehirlerin Ekvator'a göre konumlarının netleştirilmesi gerekir.
2
Çizgisel hız ile enlem ilişkisinin kurulması.
Dünya'nın küresel şeklinden dolayı Ekvator'dan kutuplara doğru çizgisel hız azalır. Dolayısıyla çizgisel hız Kars'ta (4040^\circ K) Muğla'ya (3737^\circ K) göre daha azdır.
Grup ve tan süreleri doğrudan çizgisel hıza bağlı olarak değişir.
3
Çizgisel hız farkının grup ve tan sürelerine etkisinin analiz edilmesi.
Çizgisel hızın daha düşük olduğu Kars'ta Güneş'in ufuk düzlemindeki hareketi daha yavaş gerçekleşir. Bu yavaşlık, alacakaranlık (grup ve tan) sürelerinin Kars'ta daha uzun yaşanmasına neden olur. Bu durum yükselti veya denizellik gibi göreceli konum şartlarından etkilenmez, yalnızca mutlak konumun sonucudur.
Ulaşılan sonucun göreceli konum faktörlerinden bağımsız olup olmadığının teyit edilmesi gerekir.

Key Concept

Türkiye'nin Mutlak Konumu ve Enlem Etkisi
Rate this question