Question

Difficulty: MediumGöreceli (Özel) Konum ve Etkileri

Türkiye'nin göreceli (özel) konumunun ortaya çıkardığı bazı coğrafi durumlar ile bu durumların ortaya çıkmasındaki temel göreceli konum faktörlerini eşleştiriniz.

  • İzmir'den Van'a doğru gidildikçe s��caklık ortalamalarının düşmesi ve karın yerde kalma süresinin uzamasıÜlke genelinde batıdan doğuya doğru gidildikçe ortalama yükseltinin belirgin şekilde artması
  • Karadeniz kıyı kuşağında yıllık yağış miktarının Ege kıyı kuşa��ına göre belirgin derecede fazla olmasıDağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusunun nemli rüzgarları karşılama açısını etkilemesi
  • Hazar Havzası ve Orta Doğu petrol ile doğal gaz kaynaklarının Avrupa pazarlarına taşınmasında bir köprü görevi görmesiDoğu ile Batı arasında jeopolitik ve stratejik öneme sahip bir transit koridor üzerinde bulunması
  • İç Anadolu'nun iç kesimlerinde yıllık yağış miktarının az olması ve günlük sıcaklık farklarının yüksek seyretmesiKuzey ve güneydeki yüksek dağ sıralarının denizel hava kütlelerinin iç kesimlere girmesini engellemesi

Answer

İzmir ve Van arasındaki sıcaklık farkı yükseltiyle; Karadeniz ile Ege kıyılarındaki yağış farkı dağların uzanış doğrultusuyla; enerji koridoru olma durumu kıtalararası jeopolitik kavşak konumuyla; İç Anadolu'daki kuraklık ve karasallık ise çevredeki dağ sıralarının nemli havayı engellemesiyle eşleşmektedir.
İzmir ve Van arasındaki sıcaklık farkı yükseltinin artmasıyla; Karadeniz ile Ege arasındaki yağış farkı dağların uzanış yönüyle; enerji koridoru konumu stratejik kıtalararası geçiş koridoru olmasıyla; İç Anadolu'daki karasallık ise çevreleyen dağların nemli havayı kesmesiyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci ifadenin analizi
İzmir ve Van yaklaşık aynı enlemdedir. Sıcaklık ve kar örtüsü sürelerindeki fark enlemle açıklanamaz; bu fark batıdan doğuya doğru yükseltinin artmasından kaynaklanır. Dolayısıyla bu ifade batıdan doğuya yükseltinin artmasıyla eşleşir.
Aynı enlem üzerindeki sıcaklık farklarını göreceli konum faktörleriyle açıklamak.
2
İkinci ifadenin analizi
Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel uzanarak denizden gelen nemli rüzgarları dik karşılar ve bol yağış alır. Ege'de ise dağlar kıyıya dik uzandığı için nemli hava içeri sokulur ve kıyıda aşırı yağış birikmez. Bu durum dağların uzanış doğrultusuyla eşleşir.
Yıllık yağış miktarı ve dağılışında dağların uzanış doğrultusunun etkisini saptamak.
3
Üçüncü ifadenin analizi
Enerji koridoru ve transit ticaret yolları, Türkiye'nin enerji üreten ülkeler ile tüketen Avrupa arasında jeopolitik ve stratejik bir geçiş noktasında bulunmasının bir sonucudur.
Ekonomik ve ulaşım coğrafyası özelliklerini Türkiye'nin kıtalararası jeopolitik konumuyla ilişkilendirmek.
4
Dördüncü ifadenin analizi
İç Anadolu Bölgesi'nin etrafının Toroslar ve Kuzey Anadolu Dağları ile çevrili olması, denizel etkilerin içeriye sokulmasını engeller. Bu durum karasallığa ve yağış azlığına yol açar.
Yer şekillerinin çevreye göre çanak durumunda bulunmasının nemlilik ve yağış üzerindeki etkisini belirlemek.

Key Concept

Türkiye'de göreceli konuma bağlı yükselti, karasallık-denizellik, yer şekillerinin uzanış doğrultusu ve jeopolitik konum faktörlerinin coğrafi sonuçları.
Rate this question