Examkin

Question

Difficulty: HardEntüisyonizm (Sezgicilik)

İnsanın bilme yetisini sorgulayan felsefe tarihinde, bilginin kaynağını aklın soyutlama gücünde ya da deneyin sınırlarında arayan yaklaşımlara karşı güçlü bir muhalefet gelişmiştir. Bu muhalefetin Doğu dünyasındaki öncülerinden Gazali, aklın kendi sınırları içinde çelişkilere düştüğünü belirterek, hakikatin perdesinin ancak inançla temizlenmiş bir kalbe inen ilahi bir ışıkla (kalp gözü) aralanabileceğini savunur. Batı dünyasında ise Henri Bergson, zekanın maddeyi kontrol etmek amacıyla gerçekliği dondurup parçalara ayıran, statik ve mekânsal yapısını eleştirir. Bergson'a göre, evrenin özü olan sürekli akışı ve kesintisiz oluşu (süre) kavrayabilecek yegane güç, nesnesinin içine doğrudan nüfuz eden sezgidir.

Bu metindeki açıklamalardan hareketle, Gazali ve Henri Bergson’un bilgi felsefesindeki ortak yönelimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dış dünyadan gelen duyusal verileri, aklın doğuştan getirdiği apriori kategorilerle işleyerek senteze ulaştırmak
  2. B
    Zihinden bağımsız olan nesnel gerçekliği, deneysel doğrulamalar aracılığıyla zihinsel tasarımlarla eşlemek
  3. Duyuların ve analitik zekanın parçalayıcı sınırlarını aşarak gerçekliği aracısız ve bütünsel bir kavrayışla yakalamaya çalışmakAnswer
  4. D
    Mantıksal çıkarım kurallarını kullanarak rasyonel ilkeler temelinde tutarlı ve genelgeçer önermeler dizgesi kurmak
  5. E
    Nesnelerin özüne ulaşabilmek adına duyusal deneyimleri ve rasyonel kabulleri paranteze alarak saf bilinci açığa çıkarmak

Answer

Duyuların ve analitik zekanın parçalayıcı sınırlarını aşarak gerçekliği aracısız ve bütünsel bir kavrayışla yakalamaya çalışmak
Gazali ve Bergson rasyonalist ve empirist bilgi kaynaklarının sınırlarını vurgulamışlardır. Metinde de belirtildiği üzere, Gazali aklın çelişkilerini aşmak için kalp gözüne yönelirken, Bergson zekanın dondurucu ve parçalayıcı yapısına karşı sürekliliği kavrayan sezgiyi öne çıkarmaktadır. Dolayısıyla her iki düşünür de zekanın ve duyuların sınırlarını aşan, gerçekliğin özüne doğrudan ve aracısız ulaşan bir bilme yetisini savunmaktadır. Bu durum doğru seçenekte ifade edilen yönelimle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metinde yer alan Gazali ve Bergson'un ortak eleştiri noktalarını saptamak.
Gazali ve Bergson'un her ikisinin de akıl, duyu ve analitik yetileri hakikate ulaşmada yetersiz bulduğu belirlenir.
Düşünürlerin ortak paydasını oluşturacak temel eleştiri odağını belirlemek.
2
Sezginin ve kalp gözünün bu eleştirilerin yerine neyi ikame ettiğini incelemek.
Her iki düşünürün de doğrudan, aracısız ve bütünsel bir kavrayışı öne çıkardığı görülür.
Bilgi kaynağının niteliğini sezgisel açıdan anlamlandırmak.
3
Elde edilen sonuçları seçeneklerle karşılaştırmak.
Duyuların ve zekanın sınırlarını aşarak gerçekliği bütünsel ve aracısız kavramayı savunan yargının doğru yanıt olduğu tespit edilir.
Sezgiciliğin temel epistemolojik tezini seçenekler içinden doğrulamak.

Key Concept

Entüisyonizm (Sezgicilik) Bilgi Kaynağı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Entüisyonizm (Sezgicilik)

More questions from this topic