Question

Difficulty: MediumNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

(I) Doğadaki benzersiz tasarımları insan yapımı sistemlere uyarlama disiplini olan biyomimikri, son yıllarda sürdürülebilir mühendisliğin temel taşlarından biri hâline gelmiştir. (II) Araştırmacılar, hızlı trenlerin tünellerden geçerken çıkardığı yüksek gürültüyü azaltabilmek amacıyla yalıçapkını kuşlarının gaga yapısını modellemişlerdir. (III) Kuşun suya dalarken gösterdiği aerodinamik uyum, trenin hava direncini asgariye indirerek enerji verimliliğini artmıştır. (IV) Yeni nesil trenler, doğadan ödünç alınan bu aerodinamik form sayesinde tünel çıkışlarında oluşan yüksek basınç dalgalarını engellemektedir. (V) Doğa, milyarlarca yıllık deneme yanılma süreciyle mükemmelleştirdiği tasarımları barındırdığından bilim insanları için tükenmez bir laboratuvar vazifesi görmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla "amaç-sonuç" ve "neden-sonuç" ilişkisi bulunmaktadır?

  1. A
    I ve III
  2. B
    II ve IV
  3. II ve VAnswer
  4. D
    III ve V
  5. E
    IV ve V

Answer

İkinci ve beşinci cümlelerin sırasıyla amaç-sonuç ve neden-sonuç ilişkisi barındırdığını belirten seçenek doğrudur.
İkinci cümlede modelleme eyleminin yapılma amacı 'gürültüyü azaltabilmek' olarak belirtilmiş ve bu amaç henüz gerçekleşmemiştir. Beşinci cümlede ise bilim insanları için doğanın bir laboratuvar olması, doğanın bu tasarımları 'barındırması' nedeniyle gerekçelendirilmiştir. Bu iki cümle sırasıyla amaç-sonuç ve neden-sonuç ilişkisine sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümleler tek tek okunarak yargıların gerçekleşme durumları ve gerekçeleri analiz edilir.
Cümlelerin taşıdığı anlam ilişkileri tespit edilir.
Hangi cümlelerin gerekçe veya amaç barındırdığını saptayabilmek için ilk inceleme adımıdır.
2
İkinci cümledeki eylemin yapılma gayesi incelenir.
İkinci cümlede yer alan 'azaltabilmek amacıyla' ifadesinin, henüz gerçekleşmemiş ve yönelinen bir hedefi (amacı) gösterdiği belirlenir.
Amaç-sonuç cümlelerinde sonucun hangi hedefe yönelik yapıldığının belirlenmesi gerekir.
3
Beşinci cümledeki yargının gerçekleşme gerekçesi incelenir.
Beşinci cümledeki '-dığından' ekinin, gerçekleşmiş bir durumu (doğanın tasarımları barındırmasını) gerekçe göstererek neden-sonuç ilişkisi kurduğu saptanır.
Neden-sonuç cümlelerinde neden bölümündeki eylemin veya durumun gerçekleşmiş olması şarttır.

Key Concept

Amaç-sonuç ve neden-sonuç cümlelerinin ayırt edilmesinde gerekçenin gerçekleşme durumu belirleyicidir. Amaç-sonuç ilişkisinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönelikken neden-sonuç ilişkisinde gerekçe gerçekleşmiş bir olgudur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question