Türkiye'de kış mevsiminde yaşanan sıcaklık deği��imlerini inceleyen bir araştırmacı, harita üzerinde belirlediği üç farklı rota boyunca şu tespitleri yapmıştır:
* I. Rota (Mersin - Samsun): Yükseltileri benzer olan iki kıyı şehri arasında, güneyden kuzeye doğru gidildikçe sıcaklığın düzenli olarak azaldığı görülmüştür.
* II. Rota (İzmir - Afyonkarahisar): Yaklaşık aynı enlem üzerinde batıdan doğuya doğru hareket edildiğinde, sıcaklık değerlerinin belirgin şekilde düştüğü tespit edilmiştir.
* III. Rota (Trabzon - Erzurum): Kuzeyden güneye doğru seyahat edildiğinde, güneş ışınlarının düşme açısı büyümesine rağmen s��caklığın azaldığı gözlenmiştir.
Bu rotalardaki sıcaklık değişimleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- AI. rotadaki sıcaklık değişiminde göreceli konum özellikleri enlem etkisinden daha belirleyicidir.
- BII. rotada yaşanan sıcaklık değişimi, güneş ışınlarının düşme açısının batıdan doğuya doğru değişmesiyle açıklanır.
- III. rotadaki durum, sıcaklık dağılışında enlem-sıcaklık ilişkisine çelişen bir durum oluşturur.Answer
- DII. rotadaki sıcaklık farkı yalnızca denizellik-karasallık etkisiyle açıklanır; yükseltinin bu durumda payı yoktur.
- EIII. rotada güneye doğru gidildikçe sıcaklığın azalması, yer şekillerinin uzanış doğrultusunun enlem etkisiyle uyumlu olmasından kaynaklanır.
Answer
III. rotadaki durum, sıcaklık dağılışında enlem-sıcaklık ilişkisine çelişen bir durum oluşturur.
Trabzon'dan Erzurum'a (kuzeyden güneye) gidildikçe enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısı büyür ve sıcaklığın artması beklenir. Ancak Erzurum'un yükseltisinin Trabzon'a göre çok fazla olması ve karasal özellikler taşıması nedeniyle sıcaklık azalır. Bu durum, enlem-sıcaklık ilişkisine tamamen çelişir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sıcaklığın dağılışını etkileyen faktörler (Enlem, yükselti, denizellik-karasallık ilişkisi)