Question

Difficulty: MediumNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

(I) Yüzyıllardır kütüphane raflarında bekleyen el yazması eserler, zamanın yıkıcı etkilerine karşı koyamadıklarından fiziksel olarak yıpranmaktadır. (II) Uzmanlar, bu kıymetli eserleri gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarmak üzere hassas bir restorasyon süreci başlatmıştır. (III) Çalışmalar sırasında eserlerin özgün dokusuna zarar vermemek amacıyla kimyasal maddeler yerine doğal içerikli solüsyonlar tercih edilmektedir. (IV) Restorasyon merkezindeki nem ve sıcaklık değerleri, kâğıt liflerinin bozulmasını engellemek için sürekli olarak kontrol altında tutulmaktadır. (V) Eserlerin dijital kopyaları da alındığından araştırmacılar artık orijinal nüshalara dokunmadan çalışmalarını yürütebilmektedir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A
    I ve II
  2. I ve VAnswer
  3. C
    II ve III
  4. D
    III ve IV
  5. E
    IV ve V

Answer

Birinci ve beşinci cümlelerin yer aldığı seçenek doğrudur.
Birinci ve beşinci cümlelerdeki yargıların gerçekleşme gerekçesi net bir şekilde sunulmuştur. Eserlerin yıpranma nedeni zamana karşı koyamamaları, araştırmacıların orijinal nüshalara dokunmadan çalışabilmelerinin nedeni ise dijital kopyaların alınmış olmasıdır. Her iki cümle de neden-sonuç ilişkisine sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Parçada numaralanmış cümleler tek tek incelenerek eylemlerin gerekçeye mi (neden) yoksa hedeflenen bir amaca mı (amaç) dayandığı belirlenir.
Cümlelerin anlam ilişkileri tespit edilir.
Neden-sonuç ve amaç-sonuç cümlelerini doğru ayırt edebilmek için yargıların gerçekleşme durumları incelenmelidir.
2
Birinci cümledeki 'karşı koyamadıklarından' (-dığından) ifadesi ve beşinci cümledeki 'dijital kopyaları da alındığından' ifadesi incelenir.
Her iki cümlede de eylemin gerekçesinin (nedeninin) gerçekleştiği görülür. Yıpranma nedeni zamana direnememe, orijinal nüshaya dokunmama nedeni ise dijital kopyaların alınmış olmasıdır.
Her iki yargının da gerçekleşmiş olması durumunda neden-sonuç ilişkisi kurulur.
3
İkinci, üçüncü ve dördüncü cümlelerdeki ekler (-mak üzere, -mak amacıyla, -mak için) incelenerek bu cümlelerin anlam yönü değerlendirilir.
Bu cümlelerin henüz gerçekleşmemiş, hedeflenen bir amacı bildirdiği tespit edilir. Dolayısıyla bu cümleler amaç-sonuç ilişkisi taşımaktadır.
Yönelinen bir hedef bildirildiğinde amaç-sonuç ilişkisi ortaya çıkar.

Key Concept

Neden-sonuç cümlelerinde yargının gerçekleşme gerekçesi belirtilirken (neden ve sonuç gerçekleşmiştir), amaç-sonuç cümlelerinde eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığı (amaç henüz gerçekleşmemiştir) ifade edilir.
Rate this question