All practice questions

1052 questions

Question 221Question

Aşağıdaki sözcükleri, aldıkları eklere göre yapısal özelliklerini belirten açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

sözlük
sıralar
yazdırdı
evimiz

Matches

Show answer & explanation

Answer

"sözlük" sözcüğü "İsimden isim yapım eki almış türemiş sözcük" ifadesiyle; "sıralar" sözcüğü "Sadece çoğul eki (çekim eki) almış basit sözcük" ifadesiyle; "yazdırdı" sözcüğü "Fiilden fiil yapım eki almış türemiş sözcük" ifadesiyle; "evimiz" sözcüğü ise "Sadece iyelik eki (çekim eki) almış basit sözcük" ifadesiyle eşleşir.
Eşleştirmede yapım eki alan türemiş sözcükler ("sözlük", "yazdırdı") ve yalnızca çekim eki alan basit sözcükler ("sıralar", "evimiz") doğru dil bilgisi açıklamalarıyla ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
"sözlük" sözcüğünün kök ve ek tahlilini yapmak
"söz" (isim kökü) + "-lük" (isimden isim yapım eki) biçiminde çözümlenir. Yapım eki aldığı için türemiş yapılıdır.
Sözcüğün aldığı eklerin işlevini ve yapısını belirlemek
2
"sıralar" sözcüğünün kök ve ek tahlilini yapmak
"sıra" (isim kökü) + "-lar" (çoğul eki / çekim eki) biçiminde çözümlenir. Yapım eki almadığı için basit yapılıdır.
Sözcüğün aldığı eklerin işlevini ve yapısını belirlemek
3
"yazdırdı" sözcüğünün kök ve ek tahlilini yapmak
"yaz-" (fiil kökü) + "-dır" (fiilden fiil yapım eki) + "-dı" (görülen geçmiş zaman eki / çekim eki) biçiminde çözümlenir. Yapım eki aldığı için türemiş yapılıdır.
Sözcüğün aldığı eklerin işlevini ve yapısını belirlemek
4
"evimiz" sözcüğünün kök ve ek tahlilini yapmak
"ev" (isim kökü) + "-imiz" (iyelik eki / çekim eki) biçiminde çözümlenir. Yapım eki almadığı için basit yapılıdır.
Sözcüğün aldığı eklerin işlevini ve yapısını belirlemek

Key Concept

Yapı Bakımından Sözcükler: Basit ve Türemiş Sözcükler
Estimated Time:1m 30s
Question 222Question

A��ağıda verilen metin parçalarını, kullanılan en belirgin düşünceyi geliştirme yollarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tıpkı bir nehrin yatağını zamanla aşındırarak yeni mecralar açması gibi, insan beyni de karşılaştığı her yeni bilişsel deneyimle nöronlar arasında yepyeni patikalar oluşturur. Zihnin bu dinamik esnekliği, dışarıdan gelen uyarıcıların yoğunluğuna bağlı olarak hücreler arası iletişimin hızını ve kalitesini belirler.
Sanatsal yaratım, bireyin kendi içsel çatışmalarını estetik bir formda dışa vurarak ruhsal dengesini yeniden kurma çabasıdır. Bu süreç, sanatçının bilinçaltındaki bastırılmış arzuları toplumsal olarak kabul edilebilir sembollere dönüştürdüğü bir arınma köprüsüdür.
Toplumsal dönüşümlerin hızı ve yönü, kültürün farklı katmanlarında aynı ölçüde gerçekleşmez. Nitekim teknolojik gelişmelerin getirdiği yenilikler gündelik hayata hızla entegre olurken bu hıza ayak uyduramayan ahlaki normlar, hukuk kuralları ve geleneksel değerler zamanla derin bir uyumsuzluğa yol açar.
Dilin düşünceyi sınırlayan yapısını aşmaya çalışan Ludwig Wittgenstein, 'Dilimin sınırları, dünyamın sınırlarını belirler.' diyerek öznenin gerçekliği algılama biçiminin tamamen dilsel yetilerle çerçevelendiğini savunur. Ona göre dilin dışına çıkmak, anlamın bittiği boşluğa adım atmaktır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci metin Benzetme, ikinci metin Tanımlama, üçüncü metin Karşılaştırma, dördüncü metin ise Tanık Gösterme ile eşleşmektedir.
Birinci metinde zihnin esnekliği nehre benzetildiği için Benzetme; ikinci metinde sanatsal yaratımın ne olduğu tanımlandığı için Tanımlama; üçüncü metinde toplumsal katmanların değişim hızları kıyaslandığı için Karşılaştırma; dördüncü metinde ise Wittgenstein'ın sözü doğrudan aktarıldığı için Tanık Gösterme doğru eşleşmelerdir.

Step-by-Step Solution

1
Metinlerin anahtar kelimelerini ve dilsel yapılarını analiz etmek.
Birinci metinde 'tıpkı ... gibi' yapısı; ikinci metinde '-dir' ekli tanım cümlesi; üçüncü metinde gelişim hızlarının karşılaştırılması; dördüncü metinde ise tırnak içinde doğrudan alıntı tespit edilmiştir.
Her bir metnin ana düşüncesini desteklemek için hangi anlatım aracına başvurduğunu ortaya koymak.
2
Tespit edilen anlatım araçlarını ilgili düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştirmek.
Birinci metin Benzetme, ikinci metin Tanımlama, üçüncü metin Karşılaştırma, dördüncü metin ise Tanık Gösterme ile doğru bir şekilde eşleştirilmiştir.
Düşünceyi geliştirme yollarının işlevsel tanımlarıyla metinlerdeki kullanımlarını örtüştürmek.

Key Concept

Paragrafta Düşünceyi Geliştirme Yollarının Belirlenmesi
Question 223Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen zamirleri, karşılarında verilen uygun zamir türleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazar, son romanında modern bireyin yalnızlığını ele alırken kimilerinin bu duruma sessiz kaldığını vurguluyor.
Şiirlerinde çocukluk anılarına yer veren şair, ötekini ise toplumsal sorunlara ayırmıştı.
Düşüncelerini özgürce ifade edemeyen birey, zamanla kendi gerçeğinden uzaklaşmaya başlar.
Edebiyat tarihçileri, bu iki şair arasındaki üslup farkının nereden kaynaklandığını araştırıyor.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Verilen cümlelerdeki zamirlerin doğru tür eşleştirmeleri şu şekildedir: 'kimilerinin' sözcüğü Belgisiz Zamir ile, 'ötekini' sözcüğü İşaret Zamiri ile, 'kendi' sözcüğü Dönüşlülük Zamiri ile ve 'nereden' sözcüğü Soru Zamiri ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; belirsizlik bildiren 'kimilerinin' sözcüğü belgisiz zamir, işaret yoluyla yer tutan 'ötekini' sözcüğü işaret zamiri, özneyi pekiştiren 'kendi' sözcüğü dönüşlülük zamiri ve soru yoluyla yer tutan 'nereden' sözcüğü soru zamiri olarak sınıflandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki zamirin incelenmesi
'kimilerinin' sözcüğünün belgisiz zamir olduğu belirlendi.
Belirli bir ismi doğrudan göstermeden, belirsiz bir şekilde temsil ettiği için belgisiz zamirdir.
2
İkinci cümledeki zamirin incelenmesi
'ötekini' sözcüğünün işaret zamiri olduğu belirlendi.
Bir ismin (örneğin diğer eserin veya kitabın) yerini işaret yoluyla tuttuğu için işaret zamiridir.
3
Üçüncü cümledeki zamirin incelenmesi
'kendi' sözcüğünün dönüşlülük zamiri olduğu belirlendi.
Türkçede dönüşlülük anlamı taşıyan ve şahıs zamiri sınıfına giren tek sözcük 'kendi'dir.
4
Dördüncü cümledeki zamirin incelenmesi
'nereden' sözcüğünün soru zamiri olduğu belirlendi.
Bir ismin veya yerin yerini soru yoluyla tuttuğu için soru zamiridir.

Key Concept

Zamirlerin (adılların) cümle içerisindeki işlevlerine göre doğru türlerinin saptanması.
Question 224Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen anlatım ilkeleri ile sağ sütunda verilen ve bu ilkelerin belirleyici özelliklerini açıklayan yargıları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Açıklık
Duruluk
Yalınlık
Yoğunluk

Matches

Show answer & explanation

Answer

Açıklık ilkesi okurun zihninde belirsizlik bırakmama durumuyla; duruluk ilkesi gereksiz sözcük kullanmama durumuyla; yalınlık ilkesi edebi sanatlardan ve süslü dilden kaçınma durumuyla; yoğunluk ilkesi ise satır aralarında çok katmanlı anlam barındırma durumuyla eşleşmektedir.
Açıklık ilkesi okurun zihninde belirsizlik bırakmama durumuyla; duruluk ilkesi gereksiz sözcük kullanmama durumuyla; yalınlık ilkesi edebi sanatlardan ve süslü dilden kaçınma durumuyla; yoğunluk ilkesi ise satır aralarında çok katmanlı anlam barındırma durumuyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Açıklık kavramının tanımı aranır.
Açıklık, metnin tek bir net anlama sahip olması ve herkesçe aynı şekilde anlaşılmasıdır. Bu tanım, sağ sütundaki belirsizliğe yer bırakmama ve net anlaşılma ifadesiyle eşleşir.
Anlatımda tek anlamlılık açıklık ilkesinin temel kuralıdır.
2
Duruluk kavramının tanımı aranır.
Duruluk, gereksiz sözcük bulunmaması ilkesidir. Bu tanım, sağ sütundaki gereksiz yere kullanılan sözcüklere yer verilmemesi ifadesiyle örtüşür.
Gereksiz sözcük barındırmama duruluk ilkesinin şartıdır.
3
Yalınlık kavramının tanımı aranır.
Yalınlık, süsten, sanattan ve imgelerden uzak olmaktır. Bu özellik, sağ sütundaki imgelerin ve edebi sanatların süsleyici gölgesinden uzak durarak doğrudan aktarma ifadesinde açıklanmıştır.
Sade ve gösterişsiz anlatım yalınlık ilkesinin tanımıdır.
4
Yoğunluk kavramının tanımı aranır.
Yoğunluk, az sözle çok şey anlatmak veya anlam derinliği oluşturmaktır. Bu kavram, sağ sütundaki satır aralarında çok katmanlı anlamlar barındırma tanımıyla eşleşir.
Anlam katmanları yoğunluk ilkesiyle doğrudan ilgilidir.

Key Concept

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Estimated Time:2m 0s
Question 225Question

Sanatçı, yalnızlığın soğuk gölgesinde kıvranırken içindeki sızıyı dindirecek bir ses arıyordu. Çevresindeki kalabalıklar ona yabancılaşırken kelimelerin gizemli dünyasına sığınmayı seçti.

Bu parçada geçen altı çizili sözcükleri, aldıkları ekler ve yapısal özelliklerini belirten doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

yalnızlığın
gölgesinde
sızıyı
çevresindeki

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: 'yalnızlığın' sözcüğü ünlü düşmesi ve ünsüz yumuşaması gösteren birden fazla yapım ekli türemiş sözcük tanımıyla; 'gölgesinde' sözcüğü sadece çekim eki alan basit sözcük tanımıyla; 'sızıyı' sözcüğü kökü fiil olan ve yapım eki alan türemiş sözcük tanımıyla; 'çevresindeki' sözcüğü ise kökü fiil olan, türetilirken ünlü kaybına uğramış ve çekim eklerinden sonra yapım eki almış türemiş sözcük tanımıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede her sözcük kendi yapısal ve morfolojik niteliklerine uygun olarak gruplandırılmıştır. 'gölgesinde' sözcüğü sadece çekim eki alarak basit yapılı kalmış; 'sızıyı' eylem kökünden yapım ekiyle türemiş; 'yalnızlığın' isim kökünden iki yapım ekiyle türeyerek ses olaylarına uğramış; 'çevresindeki' ise eylem kökünden ünlü düşmesiyle türeyip üzerine sıfat yapan yapım ekini almıştır.

Step-by-Step Solution

1
"gölgesinde" sözcüğünün ek ve kök çözümlemesini yapmak
Sözcük "gölge" (isim kökü) + "-si" (iyelik eki) + "-n-" (kaynaştırma) + "-de" (bulunma durum eki) şeklinde ayrılır.
Sözcükte yapım eki bulunmadığı için basit yapılı olduğunu tespit etmek amac��yla bu adım uygulanır.
2
"sızıyı" sözcüğünün kökünü saptamak ve eklerini tahlil etmek
Sözcüğün kökü "sızmak" (fiil kökü) olup, "-ı" fiilden isim yapım ekini alarak türemiştir. Üzerindeki son ek ise belirtme durum eki olan "-ı" çekim ekidir.
Sözcüğün kökünün ortak/sesteş kök yanılgısına kapılmadan eylem olduğunu görmek ve yapım eki aldığından türemiş olduğunu belirlemek için bu çözümleme yapılır.
3
"yalnızlığın" sözcüğünü ses olaylarını dikkate alarak tahlil etmek
Kökü "yalın" (isim kökü) olan sözcük, "-ız" yapım ekini alırken ünlü düşmesine uğramış (yalnız), ardından "-lık" yapım ekini almış ve tamlayan eki olan "-ın" ekini alırken ünsüz yumuşaması yaşamıştır.
Sözcüğün birden fazla yapım eki aldığını ve ses olaylarının kök/gövde sınırını gizlediğini saptamak amacıyla tahlil edilir.
4
"çevresindeki" sözcüğünü inceleyip sıfat yapan ekin işlevini belirlemek
Kökü "çevirmek" (fiil) olan sözcük, "-e" yapım ekiyle "çevre" ismine dönüşürken ünlü kaybına uğramıştır. İyelik ve durum eklerini aldıktan sonra gelen "-ki" eki sıfat yapan yapım ekidir.
Çekim eklerinden sonra da yapım eki gelebildiğini ve sözcüğün türemiş yapıda olduğunu kanıtlamak için bu adım gerçekleştirilir.

Key Concept

Yapı Bakımından Sözcükler: Basit ve Türemiş Sözcükler
Question 226Question

Aşağıdaki cümlelerde kalın harflerle belirtilen sözcük veya ekleri, görev ve tür bakımından karşılarında verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Masadaki dosyalardan ötekini bana uzatır mısın?
Soruların hangisini daha önce çözdüğünü hatırlayamadı.
Salondaki davetlilerden kimileri konuşmayı ayakta dinledi.
Senin fikrin oldukça mantıklı ama onunki daha uygulanabilir duruyor.
Bu zor günlerde bize destek olan herkese teşekkür ederiz.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: "ötekini" sözcüğü İşaret Zamiri ile, "hangisini" sözcüğü Soru Zamiri ile, "kimileri" sözcüğü Belgisiz Zamir ile, "onunki" sözcüğündeki ek İlgi Zamiri ile, "bize" sözcüğü ise Kişi Zamiri ile eşleşmektedir.
Eşleştirme, cümlelerdeki zamirlerin tür ve işlevlerinin doğru tespit edilmesine dayanmaktadır. İşaret yoluyla yer tutan "ötekini", soru yoluyla yer tutan "hangisini", belirsiz şekilde yer tutan "kimileri", bir ismin yerini alan "-ki" eki ve birinci çoğul şahsı temsil eden "bize" kelimeleri kendi sınıflarıyla eşleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
"ötekini" sözcüğünün cümledeki görevini incelemek.
Sözcüğün, "öteki dosya" şeklinde bir ismi nitelemeyip doğrudan bir nesnenin yerini işaret yoluyla tuttuğu görülür.
İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan sözcükler işaret zamiridir.
2
"hangisini" sözcüğünün cümledeki görevini incelemek.
Sözcüğün, "hangi soru" gibi bir ismi belirtmeyip doğrudan soru yoluyla ismin yerini karşıladığı görülür.
İsimlerin yerini soru yoluyla tutan sözcükler soru zamiridir.
3
"kimileri" sözcüğünün cümledeki görevini incelemek.
Sözcüğün, "kimi davetliler" gibi bir sıfat görevi üstlenmeyip belirsizlik bildiren bir şekilde isimlerin yerini aldığı görülür.
İsimlerin yerini belirsiz şekilde tutan sözcükler belgisiz zamirdir.
4
"onunki" sözcüğündeki "-ki" ekinin işlevini incelemek.
Ek, "onun fikri" tamlamasındaki düşen ismin yerine gelerek zamir görevi üstlenmiştir.
Tamlayan ekinden sonra gelip bir ismin yerini tutan "-ki" eki ilgi zamiridir.
5
"bize" sözcüğünün cümledeki görevini incelemek.
Sözcüğün, birinci çoğul şahsı (biz) temsil ettiği saptanır.
İnsan isimlerinin yerini tutan kelimeler kişi zamiridir.

Key Concept

Zamirlerin (adılların) türsel ve işlevsel özellikleri ile ek/sözcük hâlindeki zamirlerin ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 227Question

Aşağıdaki cümlelerde geçen bağlaçları, cümlelere kazandırdıkları anlamlarla veya üstlendikleri işlevlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tiyatronun ilk perdesini çok beğendim ama ikinci perdesi beni pek sarmadı.
Seninle kütüphaneye gelirim ama orada sessizce ders çalışacaksın.
Bugün okula gidemedim çünkü kendimi hiç iyi hissetmiyordum.
Soruları çok kısa sürede çözdü hatta arkadaşlarına da yardım etti.

Matches

Show answer & explanation

Answer

İlk cümle karşıtlık ilişkisiyle, ikinci cümle koşul anlamıyla, üçüncü cümle gerekçe açıklamasıyla, dördüncü cümle ise pekiştirme anlamıyla e��leşmektedir.
Tiyatronun ilk perdesinin beğenilmesi ve ikincisinin sarmaması durumları arasında karşıtlık (zıtlık) ilişkisi vardır, bu yüzden birinci cümle karşıtlık bildiren seçenekle eşleşir. Kütüphaneye gelme eylemi sessiz durma şartına bağlandığı için ikinci cümle koşul anlamıyla eşleşer. Okula gidememenin nedeni açıklandığı için üçüncü cümle gerekçe açıklamasıyla eşleşir. Soruları çözmenin yanında bir de üstelik yardım edildiği belirtilerek anlam derecelendirildiği için dördüncü cümle pekiştirme anlamıyla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki bağlaçları tespit etmek
Cümlelerde sırasıyla 'ama', 'ama', 'çünkü' ve 'hatta' sözcüklerinin bağlaç görevinde kullanıldığı saptanmıştır.
Bağlaçların cümledeki işlevlerini yorumlamadan önce doğru sözcükleri saptamak gerekir.
2
Cümlelerin anlam ilişkilerini analiz etmek
Tiyatronun ilk perdesinin beğenilip ikincisinin sarmaması zıtlık; kütüphaneye gelmenin sessiz olmaya bağlı olması koşul; okula gidememenin nedeni hasta hissetmek gerekçe; soruları çözüp üstüne arkadaşlarına yardım etmek ise pekiştirme bildirmektedir.
Her bir bağlacın cümleye kattığı anlam bağlamdan hareketle belirlenir.
3
Eşleştirmeyi tamamlamak
Birinci cümle karşıtlıkla, ikinci cümle koşulla, üçüncü cümle gerekçeyle, dördüncü cümle ise pekiştirmeyle doğru şekilde eşleştirilmiştir.
Saptanan anlam işlevleri ile sağ taraftaki tanımlar eşleştirilerek doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Bağlaçların cümleler ve kavramlar arasında kurduğu anlam ilişkileri
Question 228Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen yazar ve eser değerlendirmelerini sağ sütundaki anlatım ilkeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazar, eserinde kahramanın yaln��zlığından şikayetçi olduğunu ve kalabalıklar içinde olmaktan mutlu olduğunu belirttikten birkaç sayfa sonra aynı kahramanın kalabalıklardan nefret ettiğini ve tek başına olmaktan huzur bulduğunu söylüyor.
Şiirlerini okurken dilimin hiçbir yabancı kelimeye veya söylenmesi güç, sert ünsüz yığınlarına takılmadığını fark ettim; mısralar adeta kendiliğinden akıp gidiyor zihnimde.
Gazeteci yazar, son makalesinde 'Genç sporcuya babası gibi boksla ilgilenen antrenörü eşlik ediyordu.' cümlesini kurarak antrenörün mü yoksa sporcunun mu babasının boksla ilgilendiğini belirsiz bırakmıştır.
Onun öyk��lerinde ne Sabahattin Ali'nin köy gerçekçiliğinin ne de Sait Faik'in İstanbul esintilerinin izi vardır; o, Türk edebiyatında hiç ayak basılmamış yeni bir patika açmıştır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle tutarlılık, ikinci cümle akıcılık, üçüncü cümle açıklık, dördüncü cümle ise özgünlük kavramıyla eşleşmektedir.
Sol sütundaki durumlar incelendiğinde; birinci cümledeki kahramanın çelişkili davranışları tutarlılık ilkesini ihlal eder. İkinci cümledeki seslerin takılmadan akması akıcılık ile ilgilidir. Üçüncü cümledeki yapısal karmaşadan kaynaklanan anlam belirsizliği açıklık ilkesinin ihlalidir. Dördüncü cümledeki başka sanatçılara benzememe ve yeni bir yol açma ise özgünlük niteliğidir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümleyi analiz ederek yazarın karakterle ilgili birbiriyle çelişen ifadelerini tespit edin.
Kahramanın hem yalnızlıktan şikayet edip hem de yalnızlıkta huzur bulduğunun söylenmesi bir çelişkidir; bu durum tutarlılık ilkesinin ihlalidir.
Anlatımda çelişkili yargıların bulunmaması tutarlılık ilkesinin temel şartıdır.
2
İkinci cümleyi inceleyerek dilin okunuş özelliklerini değerlendirin.
Dilin yabancı kelimelere veya söylenmesi güç ünsüzlere takılmadan akıp gitmesi akıcılık ilkesini gösterir.
Sözcüklerin kolayca söylenebilmesi ve okurun dili yormaması akıcılık ile tanımlanır.
3
Üçüncü cümledeki anlam belirsizliğini inceleyin.
'Genç sporcuya babası gibi boksla ilgilenen antrenörü...' ifadesindeki belirsizlik açıklık ilkesinin ihlalidir.
Anlatımın yoruma yer bırakmayacak şekilde net ve tek bir anlam taşıması açıklık ilkesinin gereğidir.
4
Dördüncü cümlede yazarın üslubunun diğer yazarlarla ilişkisini belirleyin.
Yazarın Sait Faik veya Sabahattin Ali'yi taklit etmeyip kendine has bir patika açması özgünlük ilkesidir.
Başkalarına benzememe ve taklitçilikten kaçınma özgünlük niteliğidir.

Key Concept

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Estimated Time:2m 0s
Question 229Question

Aşağıdaki dizelerde koyu yazılmış zamirleri, sağ tarafta yer alan zamir türleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ne yanar kimse bana ateş-i dilden özge / Ne açar kimse kapım bad-ı sabadan gayrı
Bunu bir rüzgâra yazıyorum, alıp götürsün diye / Belki ulaştırır senin olduğun o uzak diyarlara
Bizim de bir günümüz olur elbet / Geçecektir bu karanlık, umutsuz geceler
Hanginiz biliyor bu yolun nereye çıkacağını / Ve kim bilir kaç yolcu kayboldu bu karanlıkta?

Matches

Show answer & explanation

Answer

"kimse" sözcüğü belgisiz zamirle, "Bunu" sözcüğü işaret zamiriyle, "Bizim" sözcüğü kişi zamiriyle ve "Hanginiz" sözcüğü soru zamiriyle eşleşmektedir.
Verilen dizelerdeki zamirler doğru tanımlarla eşleştirildiğinde, belirsizlik bildiren "kimse" belgisiz zamirle; gösterme bildiren "Bunu" işaret zamiriyle; konuşanları bildiren "Bizim" kişi zamiriyle; soru anlamı taşıyan "Hanginiz" ise soru zamiriyle doğru biçimde eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
İlk dizedeki koyu yazılmış sözcüğün incelenmesi
"kimse" sözcüğü, herhangi bir belirginlik taşımadan kişilerin yerini tutmaktadır.
Belirsizlik yoluyla isimlerin yerini tutan sözcükler belgisiz zamir grubuna girer.
2
İkinci dizedeki koyu yazılmış sözcüğün incelenmesi
"Bunu" sözcüğü, bir nesneyi ya da durumu işaret ederek onun yerini almaktadır.
İşaret ederek isimlerin yerini tutan sözcükler işaret zamiridir.
3
Üçüncü dizedeki koyu yazılmış sözcüğün incelenmesi
"Bizim" sözcüğü, birinci çoğul şahsı temsil eden bir zamirdir.
İnsan isimlerinin yerini alan sözcükler kişi (şahıs) zamirleridir.
4
Dördüncü dizedeki koyu yazılmış sözcüğün incelenmesi
"Hanginiz" sözcüğü, kişilerin veya nesnelerin yerini soru yoluyla öğrenmeye çalışmaktadır.
Yanıtı yine bir isim ya da zamir olan soru sözcükleri soru zamiridir.

Key Concept

Zamirler (adıllar), isimlerin yerini geçici olarak tutan ve onlar gibi çekimlenebilen kelimelerdir. Kendi içlerinde kişi, işaret, belgisiz ve soru zamirleri olmak üzere sınıflara ayrılırlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 230Question

Aşağıda verilen paragrafları, bu paragraflarda kullanılan anlatım biçimlerinin belirleyici özellikleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sanatta taklitçiliğin yaratıcılığı öldürdüğünü savunanlar yanılıyor. Sanatçı, kendinden öncekilerin ayak izlerini takip etmeden nasıl yeni bir yol bulabilir ki? Bilim insanı geçmişin birikimiyle buluşlar yaparken alkışlanıyor da sanatçı neden geçmişten beslendiğinde küçümseniyor? Taklit, yaratıcılığın inkârı değil; tam aksine, özgünlüğe giden yolun ilk ve en güvenli basamağıdır.
Genom projesi, insan DNA'sının tüm dizilimini haritalandırmayı amaçlayan küresel bir bilimsel girişimdir. Bu çalışma sayesinde, genetik hastalıkların önceden tespit edilmesi ve kişiye özel tıp uygulamalarının geliştirilmesi hedeflenmektedir. Geleneksel tedavi yöntemleriyle kıyaslandığında bu yöntem, doğrudan hastalığın kaynağına yönelik tedavi sunduğu için tıp dünyasında büyük bir devrim olarak kabul edilir.
Eski konağın gıcırdayan ahşap kapısından içeri girdiğinizde, sizi rutubet kokulu loş bir hol kar��ılardı. Duvarda asılı duran, çerçevesi yer yer dökülmüş eski aile fotoğrafında soluk yüzlü insanlar zamana direnmeye çalışıyordu. Köşedeki kadife kaplı koltuğun aşınmış kenarları, üzerinde geçen yılların yorgunluğunu fısıldar gibiydi.
Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte eski balıkçı, ağlarını teknesine yüklemeye başladı. Motorun homurtulu sesiyle limandan ayrılıp denizin ortasına doğru yol alırken martılar da ona eşlik ediyordu. Güneş iyice yükseldiğinde, nasırlı elleriyle ilk ağı çekmeye başladı; fakat bu kez deniz ona beklediği cömertliği göstermeyecek gibiydi.

Matches

Show answer & explanation

Answer

İlk paragraf okuyucunun yerleşik bir düşüncesini değiştirmeyi amaçlayan tartışmacı anlatım özelliğiyle, ikinci paragraf nesnel ve tanımlayıcı bir üslupla bilgi veren açıklayıcı anlatım özelliğiyle, üçüncü paragraf nesneleri zihinde canlandırmayı hedefleyen betimleyici anlatım özelliğiyle, dördüncü paragraf ise olayları bir devinim içinde aktaran öyküleyici anlatım özelliğiyle eşleşmektedir.
Metinlerin dil ve anlatım özellikleri incelendiğinde; birinci metin kendi savını savunup karşı görüşü çürütmeye çalıştığı için tartışmacı anlatımın; ikinci metin bilimsel bir girişim hakkında bilgi verdiği için açıklayıcı anlatımın; üçüncü metin kelimelerle zihinde resim çizdiği için betimleyici anlatımın; dördüncü metin ise olay akışı sunduğu için öyküleyici anlatımın özelliklerini taşımaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlk paragrafın analiz edilmesi ve anlatım biçiminin saptanması
Sanatta taklitçilikle ilgili görüşlerin tartışıldığı, soru cümleleriyle okuyucunun düşüncesinin değiştirilmeye çalışıldığı (tartışmacı anlatım) görülür.
Yazarın amacı yerleşik bir kanıyı çürütüp kendi görüşünü benimsetmektir.
2
İkinci paragrafın analiz edilmesi ve anlatım biçiminin saptanması
Genom projesi hakkında nesnel bilgiler verilerek açıklayıcı anlatıma başvurulduğu saptanır.
Metin, okuyucuya bir konuyu öğretmeyi ve bilgi vermeyi amaçlamaktadır.
3
Üçüncü paragrafın analiz edilmesi ve anlatım biçiminin saptanması
Loş hol, gıcırdayan kapı gibi görsellik içeren ifadelerle kelimelerle resim çizildiği (betimleyici anlatım) belirlenir.
Okuyucunun zihninde bir mekânın görselliğinin ve izleniminin oluşturulması amaçlanmıştır.
4
Dördüncü paragrafın analiz edilmesi ve anlatım biçiminin saptanması
Balıkçının hareketleri, tekneden ayrılışı gibi unsurlarla bir olay akışı (öyküleyici anlatım) yapıldığı görülür.
Zaman akışı içinde kişi ve olay hareketliliği sunulmuştur.

Key Concept

Paragrafta Anlatım Biçimleri (Açıklama, Tartışma, Betimleme, Öyküleme)
Question 231Question

Aşağıdaki sözcükleri, uğradıkları ünlü kaybının dil bilgisel oluşum yolları ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

savruk
bağrına
kahrolmak

Matches

Show answer & explanation

Answer

savruk sözcüğü yapım ekiyle türetilirken, bağrına sözcüğü çekim eki alırken, kahrolmak s��zcüğü ise birleşirken ünlü kaybına uğramıştır.
Doğru eşleştirmede; türetilme sırasında ünlü kaybeden 'savruk', çekim eki alırken ünlü kaybeden 'bağrına' ve birleşme sırasında ünlü kaybeden 'kahrolmak' sözcükleri kendi dil bilgisel nedenleriyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
savruk sözcüğünün kök ve ek analizini yapmak
Sözcüğün kökü savur- fiilidir. Bu köke fiilden isim yapım eki olan -uk getirilmiş ve türetme esnasında savur-uk yapısı savruk şeklini alarak ünlü kaybına uğramıştır.
Türetilirken ünlü kaybına uğrayan örneği tespit etmek.
2
bağrına sözcüğünün kök ve ek analizini yapmak
Sözcüğün kökü bağır ismidir. Bu köke ünlüyle başlayan -ı iyelik eki (çekim eki) getirilmiş ve bağır-ı yapısı bağrı şeklini alarak ünlü kaybına uğramıştır.
Çekim eki alırken ünlü kaybına uğrayan örneği tespit etmek.
3
kahrolmak sözcüğünün yapısal oluşumunu incelemek
Sözcük, kahır ismi ile olmak yardımcı fiilinin birleşmesiyle meydana gelmiştir. Birleşme esnasında kahır + olmak yapısı kahrolmak şeklini alarak ünlü kaybına uğramıştır.
Birleşme esnasında ünlü kaybına uğrayan örneği tespit etmek.

Key Concept

Türkçede ünlü düşmesinin üç farklı yolla (çekim eki alırken, türetilirken ve sözcükler birleşirken) gerçekleşebilmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 232Question

Nöroestetik, sanat eserlerinin insan beyninde yarattığı biyolojik ve nörolojik etkileri inceleyen disiplinler arası bir alandır. Bu alan, güzellik algısının yalnızca öznel ve kültürel kodlarla sınırlı olmadığını, beynin ödül merkezleri ve görsel korteksindeki somut nöral aktivasyonlarla doğrudan ilişkili olduğunu savunur. Sanatsal bir uyaranla karşılaşan beynimiz, karmaşık formları anlamlandırmak için evrimsel süreçte geliştirdiği algı kalıplarını devreye sokar. Dolayısıyla estetik beğeni, bilinçli bir entelektüel süzgeçten önce, biyolojik bir hayatta kalma refleksinin ve örüntü tanıma becerisinin uzantısı olarak şekillenir. Nöroestetik çalışmaları, müzelerin mimari tasarımlarından ürün ambalajlarına kadar geniş bir alanda insan odaklı tasarımlar geliştirilmesine de kılavuzluk etmektedir.

Bu parçadan hareketle, sol sütundaki ifadeleri sağ sütunda yer alan ve bu ifadeleri karşılayan yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Güzellik algısının ��znel ve kültürel unsurların ötesinde, beyindeki somut sinirsel faaliyetlerle ilişkili olması
Beynin sanatsal uyaranları anlamlandırırken evrimsel süreçte kazanılmış algı kalıplarını kullanması
Estetik beğeninin bilinçli bir zihinsel süzgeçten ziyade biyolojik refleks ve örüntü tanıma becerisiyle biçimlenmesi
Nöroestetik çalışmalarının müzelerin mimari yapılar��ndan ürün ambalajlarına kadar uzanan geniş bir sahada kullanılması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki ifadelerin sırasıyla sağ sütundaki şu yardımcı düşüncelerle eşleşmesi gerekir: Güzellik algısının somut sinirsel faaliyetlerle ilişkili olması, estetik deneyimin biyolojik süreçlere dayandığını gösterir. Sanatsal uyaranlar için evrimsel kalıpların kullanılması, yorumlama yetisinin tarihsel gelişim sürecine dayandığını kanıtlar. Estetik beğeninin bilinçli zihinsel süzgeçten önce reflekslerle oluşması, beğeninin rasyonel muhakemeden önce içgüdüsel ve bilişsel şablonlarla ortaya çıktığını gösterir. Nöroestetik çalışmalarının mimari ve ambalajlarda kullanılması ise bilimsel verilerin pratik tasarımlara yön gösterdiğini doğrular.
Sol sütundaki ifadelerin her biri, sağ sütundaki karşılık gelen yardımcı düşünceleri doğrudan doğrulamaktadır. Güzellik algısının nöral aktivasyonlarla ilişkisi biyolojik süreçleri; evrimsel algı kalıpları tarihsel gelişimi; zihinsel süzgeç öncesi refleksler rasyonel muhakeme öncesi bilişsel şablonları; mimari ve ambalaj uygulamaları ise bilimsel verilerin pratik tasarımlara yön gösterdiğini karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki ilk vurguyu analiz etme
Güzellik algısının yalnızca öznel değil, beyindeki somut nöral aktivasyonlarla doğrudan ilişkili olduğu belirlenir.
Bu ifade, estetik deneyimin öznel yorumların ötesinde nesnel, biyolojik ve fiziksel süreçlerle bağlantılı olduğunu gösterdiğinden 'Estetik deneyimin temelinde nesnel ve fiziksel biyolojik süreçlerin yattığı' yardımcı düşüncesiyle eşleşir.
2
Evrimsel süreçle ilgili ifadeyi değerlendirme
Beynimizin sanatsal uyaranları anlamlandırırken evrimsel süreçte geliştirdiği algı kalıplarını kullandığı saptanır.
Evrimsel süreç vurgusu, bu yetinin kökeninin insanlığın tarihsel gelişimine dayandığını gösterdiğinden 'Sanat eserlerini yorumlama yetimizin kökenlerinin insanlığın tarihsel gelişim sürecine dayandığı' düşüncesiyle eşleşir.
3
Beğeni mekanizmasının işleyişini inceleme
Estetik beğeninin bilinçli bir entelektüel süzgeçten önce, biyolojik refleks ve örüntü tanıma becerisiyle şekillendiği görülür.
Entelektüel süzgeçten önce gelen refleks ve örüntü tanıma, rasyonel düşünme öncesindeki içgüdüsel ve bilişsel şablonları ifade ettiğinden 'Sanata yönelik beğeninin rasyonel muhakemeden önce içgüdüsel ve bilişsel şablonlarla ortaya çıktığı' düşüncesiyle eşleşir.
4
Pratik uygulamaları tespit etme
Çalışmaların mimari tasarımlardan ürün ambalajlarına kadar insan odaklı tasarımlar geliştirmekte kullanıldığı belirlenir.
Mimari ve ambalaj tasarımı gibi pratik alanlar, bilimsel bilginin hayata geçirilmesini gösterdiğinden 'Elde edilen bilimsel verilerin pratik yaşamdaki tasarımlara yön gösterici bir nitelik taşıdığı' düşüncesiyle eşleşir.

Key Concept

Paragraftaki yardımcı düşünceleri metin parçalarıyla doğru şekilde ilişkilendirme
Question 233Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcük veya ekleri, görev ve tür bakımından sağda verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Çevre kirliliğinin boyutlarını tartı��ırken onun ekosisteme verdiği zararları göz ardı edemeyiz.
Kütüphanedeki kaynakların hiçbiri araştırmacının iddialarını doğrudan desteklemiyordu.
Çağdaş yazarların üslubu, klasik dönem eserlerinkinden oldukça farklı bir çizgide ilerliyor.
Yıllardır görmediği eski dostunun şimdi nerede yaşadığını kimse tam olarak bilmiyordu.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cümlelerdeki koyu yazılmış sözcükler ve ekler sırasıyla işaret zamiri, belgisiz zamir, ilgi zamiri ve soru zamiri ile eşleşmektedir.
Cümlelerde geçen zamirler ve işlevleri doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Birinci cümledeki 'onun' sözcüğü insan dışı bir varlık için kullanıldığı için işaret zamiridir; ikinci cümledeki 'hiçbiri' belirsizlik bildirdiği için belgisiz zamirdir; üçüncü cümledeki '-ki' eki bir ismin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir; dördüncü cümledeki 'nerede' sözcüğü ise bir ismin yerini soru yoluyla tuttuğu için soru zamiridir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki koyu yazılmış 'onun' sözcüğünün işlevini belirleme.
'onun' sözcüğü 'çevre kirliliği' durumunun yerini tuttuğu için 'işaret zamiri' ile eşleşir.
'o' ve 'onlar' sözcükleri insan dışı varlık/durum yerine kullanıldığında işaret zamiridir.
2
İkinci cümledeki koyu yazılmış 'hiçbiri' sözcüğünün işlevini belirleme.
'hiçbiri' sözcüğü netlik kazanmamış kaynakların yerini tuttuğu için 'belgisiz zamir' ile eşleşir.
Sözcük, bir ismin yerini belirsizlik yoluyla tutmaktadır.
3
Üçüncü cümledeki koyu yazılmış '-ki' ekinin işlevini belirleme.
'eserlerinkinden' sözcüğündeki '-ki' eki 'üslup' isminin yerini tuttuğu için 'ilgi zamiri' ile eşleşir.
İlgi zamiri olan '-ki' eki kendinden önceki tamlayan ekiyle birleşerek bir ismin yerini tutar.
4
Dördüncü cümledeki koyu yazılmış 'nerede' sözcüğünün işlevini belirleme.
'nerede' sözcüğü soru yoluyla yer bildiren bir ismin yerini tuttuğu için 'soru zamiri' ile eşleşir.
Soru sözcükleri bir ismin yerini soru yoluyla tuttuğunda soru zamiri olur.

Key Concept

Zamirler (Adıllar)
Estimated Time:2m 0s
Question 234Question

Aşağıdaki cümleleri, içerdikleri belirtili nesnelerin kelime grubu veya sözcük türü bakımından özellikleri ile eşle��tiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazar, son kitabında çocukluk anılarını içtenlikle anlatmış.
Kardeşim, raftaki kırmızı kutuyu bana uzattı.
Öğretmenimiz, bu zor sorunun çözümü için tahtaya onu çağırdı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle belirtisiz isim tamlamasıyla (çocukluk anılarını), ikinci cümle sıfat tamlamasıyla (raftaki kırmızı kutuyu), üçüncü cümle ise kişi zamiriyle (onu) eşleşir.
Verilen cümlelerdeki belirtili nesneler sırasıyla isim tamlaması (çocukluk anılarını), sıfat tamlaması (raftaki kırmızı kutuyu) ve zamir (onu) türündedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümlenin yüklemini bulmak ve belirtili nesnesini tespit etmek.
"anlatmış" yüklemine sorulan "neyi?" sorusuyla "çocukluk anılarını" belirtili nesnesi bulunur.
Belirtili nesneyi belirlemek için yükleme "neyi?" veya "kimi?" sorusu sorulmalıdır.
2
İlk cümledeki belirtili nesnenin yapısını incelemek.
"çocukluk anıları" ifadesi bir belirtisiz isim tamlamasıdır.
Belirtili nesnenin hangi sözcük grubundan oluştuğunu belirlemek gerekir.
3
İkinci cümlenin belirtili nesnesini ve yapısını bulmak.
"uzattı" yüklemine sorulan "neyi?" sorusuyla "raftaki kırmızı kutuyu" belirtili nesnesi bulunur. Bu belirtili nesne bir sıfat tamlamasıdır.
İkinci cümledeki nesnenin dil bilgisel yapısını belirlemek gerekir.
4
Üçüncü cümlenin belirtili nesnesini ve yapısını bulmak.
"çağırdı" yüklemine sorulan "kimi?" sorusuyla "onu" belirtili nesnesi bulunur. Bu kelime bir kişi zamiridir.
Üçüncü cümledeki nesnenin sözcük türünü belirlemek gerekir.

Key Concept

Cümlenin ögelerinden belirtili nesnenin tespiti ve nesneyi oluşturan sözcük/sözcük gruplarının yapısal analizi.
Question 235Question

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili zamirleri, temsil ettikleri zamir türleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bilim insanları son araştırmada bizi şaşırtsa da onların bu alandaki çabası takdire şayandır.
Bu eski konakta çocukluğum geçmişti ama ötekini daha çok sevmiştim.
Kimi yazarlar üslubu öne çıkarırken kimileri de yalnızca olay örgüsünü önemser.
Sanat tarihi araştırmalarında, tablodaki figürlerin nereye yerleştirildiği kompozisyonun dengesini doğrudan belirler.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cümlelerde geçen zamirlerin türleriyle doğru eşleşmesi şu şekildedir: 'onların' -> Şahıs (Ki��i) Zamiri, 'ötekini' -> İşaret Zamiri, 'kimileri' -> Belgisiz Zamir, 'nereye' -> Soru Zamiri.
Verilen cümlelerdeki zamirler işlevlerine göre doğru şekilde eşleştirilmiştir: 'onların' sözcüğü kişi yerine kullanıldığı için kişi zamiri; 'ötekini' sözcüğü bir varlığı işaret ettiği için işaret zamiri; 'kimileri' sözcüğü belirsiz kişileri karşıladığı için belgisiz zamir; 'nereye' sözcüğü ise yönelme bildiren bir yer isminin yerini soruyla tuttuğu için soru zamiridir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin cümle içindeki işlevlerini belirlemek.
Belirlenen sözcükler: 'onların', 'ötekini', 'kimileri', 'nereye'.
Eşleştirme işlemine başlamadan önce incelenecek hedef sözcükleri tespit etmek gerekir.
2
Her bir altı çizili sözcüğün ismin yerini hangi anlam ilgisiyle (kişi, işaret, belirsizlik, soru) tuttuğunu analiz etmek.
'onların' insan yerine (bilim insanları), 'ötekini' konak yerine işaret ederek, 'kimileri' bazı yazarları belirsizce, 'nereye' ise yönelme durumundaki bir yer ismini soru yoluyla karşılamaktadır.
Zamir türlerini ayırt etmenin temel yolu, sözcüğün ismin yerini hangi işlevle tuttuğunu bulmaktır.
3
Tespit edilen işlevleri zamir türleriyle eşleştirmek.
'onların' -> Şahıs zamiri, 'ötekini' -> İşaret zamiri, 'kimileri' -> Belgisiz zamir, 'nereye' -> Soru zamiri eşleşmesi sağlanır.
Elde edilen dil bilgisel analizlerin zamir sınıflandırmasındaki karşılıklarını belirlemek için bu adım gereklidir.

Key Concept

Zamirlerin (adılların) anlam ve görevlerine göre çeşitleri (şahıs, işaret, belgisiz, soru)
Estimated Time:2m 0s
Question 236Question

Aşağıdaki cümlelerde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirleyerek cümleleri ilgili kavramlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ova, çevresine göre alçakta kalmış, akarsular tarafından derin biçimde yarılmamış geniş düzlüklerdir.
Bozkırın ortasındaki bu küçük köy, tıpkı susuzluktan çatlamış bir toprak gibi sessizliğe bürünmüştü.
Şiir ruhun şanındandır diyen Yahya Kemal, onun musikiden başka bir şey olmadığını savunur.
Geleneksel tarım yöntemlerinde insan gücüne ihtiyaç duyulurken modern tarımda makineleşme ön plandadır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ova tanımı yapılan cümle tanımlama ile; köyün sessizliğini çatlamış toprağa benzeten cümle benzetme ile; Yahya Kemal'in sözünü aktaran cümle tanık gösterme ile; geleneksel ve modern tarımı kıyaslayan cümle karşılaştırma ile eşleşmelidir.
Verilen cümleler anlam ve işlev bakımından incelendiğinde; birinci cümlenin 'Ova nedir?' sorusunun karşılığı olarak tanımlama yaptığı, ikinci cümlenin köyün sessizliğini çatlamış toprağa benzeterek benzetme kurduğu, üçüncü cümlenin yazarın savını desteklemek adına Yahya Kemal'in görüşünü aktararak tanık gösterdiği ve dördüncü cümlenin geleneksel ile modern tarımı karşılaştırdığı görülmektedir. Bu durum doğru eşleşmeyi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlenin yapısı incelenir.
Cümlenin 'Ova nedir?' sorusuna net bir cevap verdiği ve kavramın sınırlarını çizdiği görülür.
Bu özellikler tanımlama (tanım yapma) düşünceyi geliştirme yolunu işaret eder.
2
İkinci cümlenin anlam ilişkisi incelenir.
Köyün sessiz olma durumu ile susuzluktan çatlamış toprağın durumu arasında 'tıpkı... gibi' ifadesiyle bağ kurulduğu tespit edilir.
İki durum veya varlık arasında benzerlik yönüyle bağ kurmak benzetme yolunu oluşturur.
3
Üçüncü cümlenin içeriği analiz edilir.
Şiirle ilgili bir fikri desteklemek için Yahya Kemal'in doğrudan/dolaylı olarak sözünün aktarıldığı ve isminin anıldığı görülür.
Bir düşünceyi inandırıcı kılmak için alanında uzman bir kişinin görüşlerine yer vermek tanık göstermedir.
4
Dördüncü cümlenin karşılaştırma unsurları değerlendirilir.
Geleneksel tarım ve modern tarım yöntemleri 'insan gücü' ve 'makineleşme' özellikleri bakımından karşılaştırılır.
Farklı durumların veya kavramların ortak ya da farklı yönlerini ortaya koymak karşılaştırma yoludur.

Key Concept

Paragrafta Düşünceyi Geliştirme Yolları
Estimated Time:1m 30s
Question 237Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen parçaları, sağ sütundaki ihlal ettikleri (aykırı düştükleri) anlatım ilkeleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

"Gecenin esrarlı koynunda, hüznün sisli yelkenlerini rüzgârla dolduran şair; kelimelerin altın varaklı saraylarında adeta bir hayal perisi gibi süzülerek okuru büyülemeyi amaçlıyor."
"Sanat, toplumun dertlerine ayna tuttuğu sürece kalıcı olabilir; çünkü edebiyatçı fildişi kulesine çekilip sadece kendi iç dünyasını anlatmalıdır."
"Müteşebbislerin mütereddit tavırları, bürokrasinin mu��lak muameleleriyle birleşince müstakbel yatırımların muvaffakiyeti de sekteye uğruyor."
"Yazar, son romanında geçmişte yaşanmış eski hatıralarını, sanki dünmüş gibi canlı ve dipdiri bir biçimde okuyucuya aktarmayı başarmış."

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci parça yalınlık ilkesiyle, ikinci parça tutarlılık ilkesiyle, üçüncü parça akıcılık ilkesiyle, dördüncü parça ise duruluk ilkesiyle eşleşmektedir.
Verilen parçalar incelendiğinde; birinci parçadaki aşırı süslü ve mecazlı dil yalınlık ilkesine, ikinci parçadaki birbirini yalanlayan ifadeler tutarlılık ilkesine, üçüncü parçadaki telaffuzu zor ve kulağı tırmalayan sözcük seçimi akıcılık ilkesine, dördüncü parçadaki gereksiz sözcük kullanımı ise duruluk ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci parçayı incelemek
Metinde mecazlı ve sanatlı ifadelere yer verildiği görülmektedir.
Anlatımda süsten kaçınılması yalınlık ilkesinin gereğidir; bu parça yalınlık ilkesine aykırıdır.
2
İkinci parçayı incelemek
Metinde önce toplumsallık savunulurken sonra bireysellik savunularak çelişki yaratılmıştır.
Metindeki yargıların birbiriyle çelişmemesi tutarlılık ilkesinin gereğidir; bu parça tutarlılık ilkesine aykırıdır.
3
Üçüncü parçayı incelemek
Metinde telaffuzu zor kelimelerin art arda sıralandığı ve akışı engellediği görülmektedir.
Sözcüklerin kolayca telaffuz edilebilmesi akıcılık ilkesinin gereğidir; bu parça akıcılık ilkesine aykırıdır.
4
Dördüncü parçayı incelemek
Metinde 'geçmişte yaşanmış' ve 'eski hatıralar' ifadeleriyle gereksiz sözcük kullanımına yer verilmiştir.
Gereksiz sözcüklerden kaçınılması duruluk ilkesinin gereğidir; bu parça duruluk ilkesine aykırıdır.

Key Concept

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Question 238Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış isimleri, bu isimlerin türsel özellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Gökyüzünde süzülen kuş sürüsü, izleyenlere unutulmaz bir manzara sunuyordu.
Yıllar süren ayrılığın ardından içini kaplayan özlem, gözlerinden okunuyordu.
Bu yaz tatilinde ailece Ege kıyılarını gezmeye karar verdik.
Bahçedeki rengârenk çiçekler, etrafa mis gibi kokular yayıyordu.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cümlelerde geçen 'sürüsü' sözcüğü topluluk ismiyle, '��zlem' sözcüğü soyut isimle, 'Ege' sözcüğü özel isimle ve 'çiçekler' sözcüğü çoğul isimle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki koyu harflerle yazılmış isimler sırasıyla topluluk, soyut, özel ve çoğul isim kategorileriyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
'Gökyüzünde süzülen kuş sürüsü...' cümlesindeki 'sürüsü' sözcüğünü incelemek.
'Sürü' sözcüğü, çoğul eki (-ler/-lar) almadığı hâlde birden çok varlıktan oluşan bir grubu ifade ettiği için bir topluluk ismidir.
Topluluk isimlerinin yapısal ve anlamsal özelliklerini belirlemek için.
2
'Yıllar süren ayrılığın ardından içini kaplayan özlem...' cümlesindeki 'özlem' sözcüğünü incelemek.
'Özlem' sözcüğü, beş duyu organıyla algılanamayan ancak zihinsel/duygusal olarak varlığı bilinen bir kavramı karşıladığı için soyut bir isimdir.
Soyut isimlerin tanımına uygunluğunu tespit etmek için.
3
'Bu yaz tatilinde ailece Ege kıyılarını...' cümlesindeki 'Ege' sözcüğünü incelemek.
'Ege' sözcüğü, belirli bir coğrafi bölgeyi (tek bir varlığı) karşıladığı ve büyük harfle yazıldığı için özel bir isimdir.
Özel isimlerin ayırt edici niteliklerini kontrol etmek için.
4
'Bahçedeki rengârenk çiçekler...' cümlesindeki 'çiçekler' sözcüğünü incelemek.
'Çiçekler' sözcüğü, '-ler' çoğul ekini alarak aynı türden birden fazla varlığı karşıladığı için çoğul bir isimdir.
Çoğul isimlerin ek özelliğini belirlemek için.

Key Concept

İsimlerin anlamlarına (soyut-somut, özel-cins), sayılarına (tekil, çoğul, topluluk) göre sınıflandırılması.
Estimated Time:1m 30s
Question 239Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcük ve ekleri, üstlendikleri işlev ve tür bakımından sağda verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kendi kuşağındaki şairlerin dil hassasiyetini takdir etmekle birlikte, kendisininkini her zaman daha özgün bir yerde konumlandırırdı.
Edebî eserin kalıcılığını sağlayan şey üsluptur; yazar onu bir kuyumcu titizliğiyle işlemedikçe kalıcı olamaz.
Toplumsal dönüşümün sancılarını aktaran yapıtların birçoğu, d��nemin edebiyat çevrelerince başlangıçta soğuk karşılanmıştır.
Modernleşme sürecinin birey üzerindeki yabancılaştırıcı etkisini bu denli derin işleyen şair, gücünü nereden almaktadır?

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cümlelerde geçen koyu harfli sözcük ve eklerin doğru eşleştirmesi şu şekildedir: 'kendisininkini' sözcüğü ilgi zamiriyle, 'onu' sözcüğü işaret zamiriyle, 'birçoğu' sözcüğü belgisiz zamirle, 'nereden' sözcüğü ise soru zamiriyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede her sözcük ve ek kendi dil bilgisi işlevine uygun olarak atanmıştır. 'kendisininkini' sözcüğündeki '-ki' ekinin ilgi zamiri olduğu, 'onu' sözcüğünün insan dışı bir kavram olan üslup sözcüğünü karşıladığı için işaret zamiri olduğu, 'birçoğu' sözcüğünün iyelik eki alarak belgisiz zamire dönüştüğü ve 'nereden' sözcüğünün yer ismi yerine geçen bir soru zamiri olduğu görülür.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki 'kendisininkini' sözcüğünün ek yapısını incelemek.
Sözcüğün 'kendisinin-ki-n-i' şeklinde eklerine ayrıldığı ve tamlayan ekinden (-in) sonra gelen '-ki' ekinin 'dil hassasiyeti' isminin yerini tuttuğu belirlenir.
Tamlayan ekinden sonra gelerek bir ismin yerini tutan '-ki' eki ilgi zamiridir.
2
İkinci cümledeki 'onu' sözcüğünün hangi varlığı karşıladığını tespit etmek.
Sözcüğün, insan dışı soyut bir kavram olan 'üslup' sözcüğünün yerini tuttuğu belirlenir.
'O' ve 'onu' sözcükleri insan dışı varlık ya da kavramları karşıladıklarında kişi zamiri değil, işaret zamiri olurlar.
3
Üçüncü cümledeki 'birçoğu' sözcüğünün türünü ve cümledeki görevini çözümlemek.
Belirsizlik bildiren sözcüğün bir ismi nitelemek yerine çekim eki alarak doğrudan isimlerin yerini tuttuğu tespit edilir.
Belgisiz sözcükler çekim eki alarak (iyelik eki) ismin yerini tuttuklarında belgisiz zamir olurlar.
4
Dördüncü cümledeki 'nereden' sözcüğünün soru işlevini belirlemek.
Soru bildiren sözcüğün yönelme/çıkma durum eki alarak bir yer isminin yerini tuttuğu saptanır.
Soru kelimeleri isimlerin yerini tuttuğunda soru zamiri görevini üstlenir.

Key Concept

Zamirler (Adıllar)
Estimated Time:2m 0s
Question 240Question

A��ağıdaki cümleleri, içlerinde yer alan özne türleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Romanın taslakları, yazarın çalışma masasındaki çekmecede yıllarca saklanmış.
Her sabah erkenden kalkıp bahçedeki çiçekleri tek tek sularım.
Genç ressam, sergideki tabloların renk uyumunu büyük bir hayranlıkla izliyordu.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Saklanmış yüklemli ilk cümle sözde özneyle, sularım yüklemli ikinci cümle gizli özneyle, izliyordu yüklemli üçüncü cümle ise gerçek özneyle eşleşmelidir.
Yapılan eşleştirmede ilk cümle edilgen yüklemi nedeniyle sözde özne ile, ikinci cümle yüklemdeki şahıs ekinden anlaşılan gizli özne ile, üçüncü cümle ise cümlede yazılı olan gerçek özne ile doğru biçimde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümlenin yüklemini ve çatısını çözümlemek
'Saklanmış' fiili edilgen çatı eki (-n) taşımaktadır ve işi yapan belli değildir. İşten etkilenen 'Romanın taslakları' sözde özne olur.
Yüklemi edilgen olan cümlelerde işi yapan gerçek bir özne bulunmaz; işten etkilenen öge özne görevini üstlenir.
2
İkinci cümlenin yüklemini ve öznesini bulmak
'Sularım' yüklemindeki şahıs ekinden öznenin birinci tekil kişi (ben) olduğu anlaşılır ancak cümlede bu sözcük yazılmamıştır.
Cümlede kelime olarak geçmeyip yüklemdeki kişi ekinden tespit edilen özne türü gizli öznedir.
3
Üçüncü cümlenin yüklemini ve işi yapanı tespit etmek
'İzliyordu' etken eyleminin gerçekleştiren 'Genç ressam' ögesi cümlede doğrudan yer almaktadır.
Yüklemin bildirdiği işi doğrudan yapan ve cümlede açıkça kelime olarak yer alan özne gerçek öznedir.

Key Concept

Yüklemin çatı özelliklerine (etken/edilgen) ve cümlede açıkça bulunup bulunmamasına göre özne türlerinin belirlenmesi.
PreviousPage 12 / 53Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin