All practice questions

1052 questions

Question 481Question

Evrensel ahlak yasasının varlığını nesnel (objektif) bir temele dayandıran filozoflar, ahlaki eylemin ölçütünü insanın öznel arzularından bağımsız bir alanda aramı��lardır. Buna göre, sol sütundaki filozofları sağ sütunda verilen ve evrensel ahlak yasasını nesnel olarak temellendirdikleri temel ilkelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sokrates
Platon
Spinoza
Kant

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sokrates erdemi bilgiyle temellendiren ilkeyle (doğru bilginin insanı doğru eyleme götüreceği fikriyle); Platon değişmez 'İyi İdeası'yla; Spinoza doğanın zorunlu ve rasyonel düzeniyle (Tanrı veya doğa özdeşliğiyle); Kant ise ödev bilinci ve koşulsuz buyrukla eşleşir.
Doğru eşleştirme, her filozofun nesnel ahlak yasasını dayandırdığı temel kavramların doğru analiz edilmesine dayanır. Sokrates erdemi bilgiyle, Platon metafiziksel İyi İdeasıyla, Spinoza doğanın panteist zorunlu düzeniyle, Kant ise insan aklının ödev bilinci ve koşulsuz buyruğuyla açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Sokrates'in ahlak felsefesini incelemek.
Sokrates erdem ve bilgiyi özdeş tutar. Bilgi sahibi olan kişinin doğru eylemde bulunacağını, kötülüğün ise bilgisizlikten kaynaklandığını savunur. Bu nedenle Sokrates, ahlakın kaynağını bilgiye dayandıran ilkeyle eşleşir.
Sokrates'in ahlak felsefesindeki temel çıkış noktasını doğru tespit etmek amacıyla.
2
Platon'un ahlak felsefesini incelemek.
Platon'un ahlak anlayışı İdealar Kuramı'na dayanır. En yüksek ahlaki ilke ve evrensel yasa, duyusal dünyanın üstünde yer alan metafiziksel 'İyi İdeası'dır. Bu nedenle Platon, İyi İdeası'nı vurgulayan ilkeyle eşleşir.
Platon'un ahlaki nesnelliği hangi aşkın kavramla temellendirdiğini belirlemek amacıyla.
3
Spinoza'nın ahlak felsefesini incelemek.
Spinoza panteisttir (kamutanrıcı). Doğa ile Tanrı birdir ve evrende mutlak bir nedensellik vardır. Ahlaklılık, doğanın bu zorunlu düzenini akılla kavrayıp ona uyum sağlamaktır. Bu nedenle Spinoza, doğanın zorunlu düzeniyle eşleşir.
Spinoza'nın panteist ahlak anlayışındaki nesnel kaynağı saptamak amacıyla.
4
Kant'ın ahlak felsefesini incelemek.
Kant ödev ahlakının kurucusudur. Ahlaki eylem, çıkar veya duygu gözetmeksizin sadece ödev bilinciyle ve koşulsuz buyruk (kategorik imperatif) uyarınca yapılmalıdır. Bu nedenle Kant, ödev bilinci ve koşulsuz buyruğu temel alan ilkeyle eşleşir.
Kant'ın deontolojik (ödev merkezli) ahlak teorisinin temelini tanımlamak amacıyla.

Key Concept

Evrensel ahlak yasasını nesnel (objektif) temelde kabul eden filozofların (Sokrates, Platon, Spinoza, Kant) ahlakı temellendirme biçimleri ve anahtar kavramları.
Question 482Question

İslam dininde bilginin inanca dönüşme sürecinde imanın mahiyeti ve bilgiyle olan ilişkisi büyük önem taşır. Aşağıda verilen iman durumlarını ve bunlara ait özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dinin inanç esaslarına, herhangi bir aklî araştırma ve delillendirme olmaksızın sadece taklit, aile/çevre telkini ve otoriteye bağlı olarak inanılması
Dinin inanç esaslarının aklî deliller, evrenin gözlemlenmesi ve tefekkür süreciyle temellendirilerek şüphe barındırmayan kesin bir tasdike ulaştırılması
Aklî melekeleri yerinde olup araştırma imkânına sahip olan bir bireyin, inandığı değerleri delillendirmekten kaçınarak taklit düzeyinde kalmasının kelamî hükmü
Herhangi bir delile dayanmadığı için dışarıdan gelebilecek felsefi itirazlar, şüpheler veya farklı inanç sistemlerinin argümanları karşısında kolayca sarsılabilme durumu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dinin delilsiz kabul edilmesi taklidî imanla; delillendirilerek kabul edilmesi tahkikî imanla; delil bulma imkânı varken araştırmayanın dinî durumu sorumluluk ve günahkârlıkla; inancın şüpheler karşısında sarsılabilmesi ise taklidî imanın kırılganlığıyla eşleşmektedir.
Dinin delilsiz kabul edilmesi taklidî imanla; aklî delil ve tefekkürle temellendirilerek şüphelerden arındırılması tahkikî imanla; aklî yetisi olmasına rağmen araştırmayan kişinin durumu mükellefiyet açısından günahkârlıkla; inancın şüpheler karşısında sarsılmaya açık olması ise taklidî imanın kırılganlığıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci ifadedeki 'aklî araştırma ve delillendirme olmaksızın sadece taklit ve çevre telkiniyle inanma' tanımını analiz etmek
Bu özellik, taklit kelimesinden ve çevre etkisinden anlaşılacağı üzere doğrudan 'Taklidî İman' ile eşleşir.
Taklidî iman, kişinin delillere dayanmaksızın inanç esaslarını kabul etmesidir.
2
İkinci ifadedeki 'aklî deliller, gözlem ve tefekkürle temellendirilerek şüphe barındırmayan kesin tasdik' tanımını analiz etmek
Bu özellik, delillendirme ve sarsılmazlık unsurlarından dolayı 'Tahkikî İman' ile eşleşir.
Tahkikî iman, delillere, bilgiye ve araştırmaya dayanan sarsılmaz inançtır.
3
Üçüncü ifadedeki 'araştırma imkânı olduğu hâlde araştırmayıp taklitte kalan bireyin kelamî hükmü' ifadesini incelemek
Bu durum, kişinin aklî sorumluluklarını yerine getirmemesi sebebiyle 'Mükellefiyet Açısından Sorumluluk ve Günahkârlık' ile eşleşir.
Kelam âlimlerinin çoğunluğu taklidî imanı geçerli saysa da, araştırma gücü varken araştırmamayı günah ve ihmal olarak değerlendirir.
4
Dördüncü ifadedeki 'dışarıdan gelen şüphe ve itirazlar karşısında kolayca sarsılabilme durumu' ifadesini analiz etmek
Bu sarsılabilme riski, bilgi eksikliğinden kaynaklanan 'Taklidî İmanın Kırılganlığı ve Zayıflığı' ile eşleşir.
Taklidî iman zihinsel bir temele ve aklî delillere dayanmadığı için dış etkilere ve şüphelere karşı dayanıksızdır.

Key Concept

Taklidî ve tahkikî iman arasındaki epistemolojik, psikolojik ve kelamî farklar
Estimated Time:2m 0s
Question 483Question

İslam dininin temel amaçlarından biri olan dinin korunması (hıfzu'd-din) ilkesiyle ilgili aşağıdaki tanımları doğru kavramlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dinin inanç, ibadet ve ahlak esaslarının tahrif edilmeden, özgün haliyle muhafaza edilip gelecek nesillere aktarılması
Dinde kesin bir delile dayanmayan, sonradan uydurulan ve dinin aslındanmış gibi kabul edilen asılsız inanışlar
Dinin ortaya koyduğu emir ve yasakların hayata geçirilerek helal ve haram sınırlarına titizlikle riayet edilmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dinin tahriften korunması dinin korunmasıyla, dine sonradan giren asılsız inanışlar hurafe ve bidatla, dini sınırlara riayet edilmesi ise hükümlere itaatle eşleşir.
Dinin özgünlüğünün muhafazası dinin korunmasıyla, dine sonradan eklenen asılsız unsurlar hurafe ve bidatla, kurallara riayet ise hükümlere itaatle doğru şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tanımda geçen dinin özgün haliyle korunması vurgusunu inceleyin.
Bu tanım doğrudan dinin korunması amacını gösterir.
Hıfzu'd-din ilkesinin temel hedefi dinin aslına sadık kalınmasıdır.
2
İkinci tanımda yer alan din dışı asılsız inanışlar ifadesini değerlendirin.
Bu durum hurafe ve bidat kavramlarıyla doğrudan ilişkilidir.
Dinin korunması, dini bu tür batıl ve uydurma unsurlardan arındırmayı gerektirir.
3
Üçüncü tanımda belirtilen emir ve yasaklara riayet etme vurgusunu analiz edin.
Bu davranış dinin pratik hayattaki koruyucusu olan hükümlere itaatle ilgilidir.
Dini hükümlerin yaşanması, dinin toplumda canlı tutularak korunmasını sağlar.

Key Concept

Dinin Korunması
Question 484Question

Hz. Muhammed'in hayatında karşılaştığı zorluklar karşısındaki cesaret ve kararlılığını gösteren olaylar ile bu olayların yansıttığı temel tutumları eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Taif'te taşlanıp eziyet görmesine rağmen tebliğ görevini kararlılıkla sürdürmesi
Sevr Mağarası'nda müşriklerin yaklaşması üzerine endişelenen Hz. Ebû Bekir'e 'Tasalanma, Allah bizimle beraberdir' diyerek güven vermesi
Uhud Savaşı'nda İslam ordusunun kargaşa yaşadığı ve geri çekildiği anda yerinden ayrılmayarak mücadeleye devam etmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Taif'teki tebliğ faaliyeti fiziksel zorluklara karşı kararlılığı; Sevr Mağarası'ndaki duruş tehlike anında Allah'a teslimiyetten doğan güveni; Uhud Savaşı'ndaki metanet ise kaos ortamında mücadeleyi sürdürme cesaretini temsil etmektedir. Bu doğrultuda olaylar ve tutumlar sırasıyla birebir eşleşmektedir.
Taif'teki taşlanmaya rağmen tebliğe devam edilmesi fiziksel eziyetler karşısındaki kararlılığı; Sevr Mağarası'ndaki söz tehlike anındaki Allah'a olan sarsılmaz teslimiyet ve güveni; Uhud Savaşı'ndaki duruş ise askeri kaos anındaki cesaret ve mücadeleyi sürdürme iradesini gösterir. Bu nedenle olaylar ve kavramsal eşleşmeler birbirini tam olarak tamamlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlk olayın analiz edilmesi
Taif'te halkın taşlı saldırılarına rağmen tebliğe devam etmesi incelenir. Bu durum, fiziksel eziyetlere rağmen davasından vazgeçmeme kararlılığını gösterdiğinden ilk ifadeyle eşleşir.
Olaydaki fiziksel zorluk ve tebliğ kararlılığı arasındaki bağı kurmak amacıyla.
2
İkinci olayın analiz edilmesi
Sevr Mağarası'nda müşriklerin çok yaklaşması üzerine yaşanan endişe anında söylenen söz değerlendirilir. Bu söz, hayati tehlike anında dahi Allah'a duyulan sarsılmaz güveni ve cesareti ifade eder.
Ölüm tehlikesi karşısındaki manevi duruş ile teslimiyet ilişkisini belirlemek amacıyla.
3
Üçüncü olayın analiz edilmesi
Uhud Savaşı'nda yaşanan kargaşa ve bozgun havasına rağmen Hz. Muhammed'in yerini koruması incelenir. Bu tutum, savaş meydanındaki zor şartlarda geri adım atmayıp mücadeleyi sürdürme cesaretine işaret eder.
Askerî kaos ortamındaki kararlılık ve cesareti tespit etmek amacıyla.

Key Concept

Hz. Muhammed'in zorluklar, tehlikeler ve kriz anlarında davasından taviz vermeyerek gösterdiği cesaret, kararlılık ve Allah'a olan sarsılmaz güveni.
Question 485Question

İslam ahlakında yer alan bazı temel erdemler ile bu erdemlerin tanımları aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Aşağıdaki ahlaki erdemleri, bu erdemlerin doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Adalet
İffet
Tevazu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Adalet kavramı üçüncü tanım ile, iffet kavramı birinci tanım ile, tevazu kavramı ise ikinci tanım ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; hak sahibine hakkını teslim etmeyi ifade eden adalet üçüncü tanım ile, nefsin isteklerini kontrol etmeyi ifade eden iffet birinci tanım ile ve alçakgönüllülüğü ifade eden tevazu ise ikinci tanım ile eşleşmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Tanımlardaki temel kavramsal anahtarları tespit etmek.
Birinci tanımda 'nefsin arzu ve isteklerini kontrol etme', ikinci tanımda 'alçakgönüllü davranma', üçüncü tanımda ise 'hak sahibine hakkını teslim etme' ifadeleri anahtar niteliklerdir.
Kavram eşleştirmesini doğru yapabilmek için tanımların en ayırt edici unsurlarını belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen anahtar nitelikleri sol taraftaki erdemlerle ilişkilendirmek.
Hak gözetmek adaletle, nefsi kontrol etmek iffetle, alçakgönüllülük ise tevazuyla eşleşir.
Kavramsal tanımların İslam ahlakındaki yerleşik karşılıklarıyla doğru biçimde bağdaştırılması hedeflenmektedir.

Key Concept

İslam ahlakında adalet, iffet ve tevazu erdemlerinin kavramsal tanımları
Estimated Time:1m 0s
Question 486Question

İslam inancına göre insan, vahyin hitabına muhatap olan ve bilgi üretebilen bir varlıktır. Bilgi edinme sürecinde kullanılan vasıtalar ise birbirini tamamlayan unsurlardır. Aşağıda verilen İslam'daki bilgi kaynaklarını, onların temel niteliklerini açıklayan doğru tanımlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Selim Akıl
Sadık Haber
Salim Duyular

Matches

Show answer & explanation

Answer

Selim akıl, yaratılış saflığını koruyan ve doğru karar vermeyi sağlayan düşünme gücüyle; sadık haber, vahiy ve mütevatir haberlerle gelen kesin bildirimlerle; salim duyular ise sağlıklı işleyen beş duyu organı aracılığıyla elde edilen verilerle eşleşir.
İslam epistemolojisinde bilgi kaynakları selim akıl, sadık haber ve salim duyular olarak üçe ayrılır. Selim akıl insanın yaratılışındaki saflığı koruyan akıl yürütme gücüyle eşleşirken; sadık haber vahiy ve mütevatir haberleri içeren kesin bildirimlerle eşleşir. Salim duyular ise sağlıklı çalışanamp beş duyu organı vasıtasıyla dış dünyadan elde edilen verilerle eşleşir. Bu eşleştirme her kaynağın tanımı ve işleviyle tam uyum göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk kavram olan selim aklın tanımı aranır.
Selim akıl, yaratılışındaki temizliği ve saflığı koruyan, ön yargı ve nefsî arzulardan etkilenmeyen akıldır. Bu tanım, insanın iyi ile kötüyü ayırt etme ve vahyi anlama yetisini açıklayan ifade ile örtüşmektedir.
Kavramın terimsel ve işlevsel özelliklerini eşleştirmek.
2
İkinci kavram olan sadık haberin tanımı aranır.
Sadık haber, vahiyler ile mütevatir haberleri (yalan üzerinde birleşmesi imkansız toplulukların aktardığı haberler) kapsar. Bu durum gayb alanına yönelik kesin bilgileri açıklayan ifade ile örtüşmektedir.
Sadık haberin vahiy ve mütevatir haber niteliğini doğru belirlemek.
3
Üçüncü kavram olan salim duyuların tanımı aranır.
Salim duyular, kendisinde herhangi bir kusur bulunmayan beş duyu organıdır. Bu tanım, dış dünyayı kavramada ilk basamağı oluşturan ve duyular vasıtasıyla somut veriler sağlayan ifade ile eşleşmektedir.
Duyuların fiziksel gözlem ve veri sağlama fonksiyonunu tespit etmek.

Key Concept

İslam epistemolojisinde aklın (selim akıl), haberin (sadık haber) ve duyuların (salim duyular) tanımları ve bilgi edinmedeki rolleri.
Question 487Question

Felsefe tarihinde varlığın temelinde 'düşünce', 'idea' veya 'ruh' olduğunu savunan idealist filozoflar, bu temel ilkeyi farklı kavramsal çerçevelerle açıklamışlardır. Aşağıda sol sütunda verilen idealist filozofları, sağ sütunda verilen ve onların varlık anlayışını temsil eden temel açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Platon
Aristoteles
Fârâbî
Hegel

Matches

Show answer & explanation

Answer

Platon ile 'idealar' kuramı; Aristoteles ile 'madde-form' ilişkisi; Fârâbî ile 'Zorunlu ve Mümkün Varlık' ayrımı; Hegel ile 'Geist' ve 'diyalektik süreç' kavramları eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede Platon, ezeli ve ebedi soyut özler olan 'idealar' ile; Aristoteles, varlığın oluşumunu açıklayan 'madde ve form' ilişkisi ile; Fârâbî, varoluşu 'Zorunlu ve Mümkün Varlık' ayrımı ile; Hegel ise 'Geist' kavramının diyalektik gelişimi ile ilişkilendirilir. Bu eşleştirmeler filozofların ontolojik sistemlerinin en ayırt edici nitelikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki filozofların ana kavramlarını belirleme.
Platon için idea, Aristoteles için form-madde, Fârâbî için Zorunlu Varlık, Hegel için Geist kavramları öne çıkmaktadır.
Filozofların felsefi sistemlerindeki anahtar kavramlar doğru eşleştirmenin temel adımıdır.
2
Sağ sütundaki tanımlarda yer alan kavramsal ipuçlarını arama.
İlk tanım 'madde ve form' ilişkisini, ikinci tanım 'Geist ve diyalektik' sürecini, üçüncü tanım 'idealar' kavramını, dördüncü tanım ise 'Zorunlu ve Mümkün Varlık' ayrımını içermektedir.
Tanımlarda geçen anahtar ifadeler filozofların felsefi öğretileriyle örtüşmektedir.
3
Filozoflar ile tanımları birebir eşleştirme.
Platon -> idea tanımı, Aristoteles -> madde-form tanımı, Fârâbî -> Zorunlu-Mümkün Varlık tanımı, Hegel -> Geist ve diyalektik tanımı şeklinde eşleşir.
Kavramsal uyum eşleştirmenin tamamlanmasını sağlar.

Key Concept

Varlığın temelinin idea, akıl ya da ruh olduğunu savunan idealist felsefi sistemlerin (Platon, Aristoteles, Fârâbî, Hegel) temel kavramları ve bu kavramların açıklamaları.
Estimated Time:2m 0s
Question 488Question

Alevîlik-Bektaşîlik düşünce sisteminde ibadet hayatının merkezinde yer alan cem ritüelinin farklı amaçlarla icra edilen çeşitleri bulunmaktadır. Aşağıda verilen cem türlerini, bu cemlerin icra ediliş amaçlarını ve niteliklerini gösteren tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Görgü Cemi
İkrar Cemi
Dardan İndirme Cemi
Abdal Musa Cemi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Görgü Cemi, rızalık temelli toplumsal arınma tanımıyla; İkrar Cemi, yola giriş ve bağlılık sözü tanımıyla; Dardan İndirme Cemi, vefat eden kişinin kul hakkının temizlenmesi tanımıyla; Abdal Musa Cemi ise birlik lokması dökülen ve birliği sağlayan cem tanımıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Görgü Cemi toplumsal denetim ve rızalık sorgulamasıyla, İkrar Cemi yola kabul ve bağlılık yeminiyle, Dardan İndirme Cemi ölen kişinin kul haklarından arındırılmasıyla, Abdal Musa Cemi ise toplumsal birlik ve beraberlik için lokma dağıtılmasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cem türlerinin temel amaçlarını ve kavramsal anlamlarını analiz edin.
Görgü ceminin yıllık toplumsal arınma ve rızalık alma töreni olduğu; İkrar ceminin yola giriş ve ahitleşme töreni olduğu; Dardan indirme ceminin vefat eden kişinin kul haklarından arındırılması töreni olduğu; Abdal Musa ceminin ise toplumsal birlik ve birlik lokması cemi olduğu tespit edilir.
Her bir cemin işlevini netleştirmek, doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Sol sütundaki terimler ile sağ sütundaki tanımları teker teker eşleştirerek doğru çiftleri oluşturun.
Görgü Cemi - rızalık temelli arınma tanımıyla; İkrar Cemi - yola kabul ve bağlılık sözü tanımıyla; Dardan İndirme Cemi - vefat edenin haklarını temizleme tanımıyla; Abdal Musa Cemi - birlik ve lokma dökme tanımıyla eşleşir.
Terimler arasındaki kavramsal farklar gözetilerek hatalı eşleştirmeler elenir.

Key Concept

Alevîlik-Bektaşîlikte Cem Çeşitleri ve İşlevleri
Question 489Question

İslam düşüncesindeki tasavvufî yorumlar, kurucuları, temel ilkeleri ve uygulamaları yönünden kendilerine has özelliklere sahiptirler. Buna göre, sol sütunda verilen tasavvufî yorumlar ile sağ sütundaki tanımları ve temel özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yesevîlik
Kadir��lik
Mevlevîlik
Nakşibendîlik

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yesevîlik ile Ahmet Yesevî'nin hikmetlerine dayanan tanım; Kadirîlik ile ilk kurumsal tarikat olma özelliği; Mevlevîlik ile sema törenleri; Nakşibendîlik ile sessiz zikir ve halvet der encümen ilkesi eşleşmektedir.
Tasavvufî yorumların kurucuları ve temel özellikleri doğru şekilde eşleştirilmiştir. Yesevîlik Hoca Ahmed Yesevî ve hikmetlerle; Kadirîlik Abdülkadir Geylânî ve ilk kurumsal ekol olma yönüyle; Mevlevîlik Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve sema ayiniyle; Nakşibendîlik ise Muhammed Bahâüddin Nakşibend ve hafî zikir ilkesiyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yesevîlik ekolünün özelliklerini belirlemek.
Yesevîlik, Ahmet Yesevî'nin Divan-ı Hikmet eseri ve Türkçe hikmetleriyle şekillenmiştir. Bu nedenle Hoca Ahmed Yesevî'nin Türkçe yazdığı hikmetlerle şekillenen, Orta Asya ve Anadolu'nun İslamlaşmasında öncü rol oynayan yorum ile eşleşir.
Ekolün kurucusunu ve temel özelliğini eşleştirmek için.
2
Kadirîlik ekolünün özelliklerini belirlemek.
Kadirîlik, Abdülkadir Geylânî'nin görüşlerine dayanır ve İslam dünyasında kurulan ilk kurumsal tasavvufî ekoldür. Bu nedenle Abdülkadir Geylânî'nin görüşlerine dayanan ve ilk kurumsal ekol olan tanım ile eşleşir.
Kadirîlik ekolünün kurumsal önceliğini ve kurucusunu tespit etmek için.
3
Mevlevîlik ekolünün özelliklerini belirlemek.
Mevlevîlik, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin öğretilerini esas alır ve mûsikî eşliğinde yapılan sema törenleriyle bilinir. Bu yüzden sema törenleriyle sembolleşen tanım ile eşleşir.
Mevlevîlik ekolünün en belirgin sembolünü ve kurucusunu bulmak için.
4
Nakşibendîlik ekolünün özelliklerini belirlemek.
Nakşibendîlik, Muhammed Bahâüddin Nakşibend'in esaslarını belirlediği, sessiz zikri ve halvet der encümen ilkesini savunan ekoldür. Bu nedenle sessiz zikri savunan tanım ile eşleşir.
Nakşibendîlik ekolünün zikir tarzı ve kurucusuyla eşleşmesini tamamlamak için.

Key Concept

Tasavvufi Yorumlar (Yesevîlik, Kadirîlik, Mevlevîlik, Nakşibendîlik) ve Ayırıcı Özellikleri
Estimated Time:2m 0s
Question 490Question

İslam ahlakının kaynakları ve bu kaynakların ahlak sisteminin inşasındaki rolleri dikkate alındığında, solda verilen kavramlar ile sağda verilen işlevsel açıklamaların doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kur'an-ı Kerim
Sünnet
Akl-ı Selim
Örf ve Âdetler

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kur'an-ı Kerim kavramı birincil ilahi vahiy açıklamasıyla, Sünnet kavramı uygulamalı ve somut örneklik açıklamasıyla, Akl-ı Selim kavramı vahyi kavramaya yarayan insani yeti açıklamasıyla, Örf ve Âdetler kavramı ise naslara aykırı olmayan yardımcı toplumsal kabuller açıklamasıyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede Kur'an-ı Kerim kuramsal ve evrensel birincil vahiy kaynağı olarak, Sünnet bu vahyin pratik ve somut örnekliği olarak, akl-ı selim vahyi anlama ve hayata uyarlama yetisi olarak, örf ve adetler ise naslara aykırı olmayan toplumsal kabuller olarak eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Ahlakın mutlak kaynağı olan ve evrensel kuralları (külli kaideleri) belirleyen birincil ilahi vahyin hangisi olduğunu tespit etmek.
Kur'an-ı Kerim bu tanıma uymaktadır ve birinci kavram onun açıklamasıyla eşleşir.
Kur'an, İslam ahlakının teorik ve mutlak temelini oluşturur.
2
Kur'an'da bildirilen ahlak ilkelerinin hayata nasıl aktarılacağını gösteren somut, uygulamalı örnekliği bulmak.
Hz. Peygamber'in Sünnet'i bu tanıma uymaktadır ve ikinci kavram onun açıklamasıyla eşleşir.
Sünnet, vahiyle gelen ahlak ilkelerinin yaşayan örnekliğini sunar.
3
Vahyi anlamada, yorumlamada ve hayata uygulamada aracı olan insani yetiyi belirlemek.
Akl-ı selim bu işlevi yerine getiren insani yeti olarak tanımlanır ve üçüncü kavram onunla eşleşir.
İslam ahlakında akıl, vahyin getirdiği ilkeleri anlama ve uygulama aracıdır.
4
İslam ahlakının ikincil düzeyde başvurduğu ve dinin naslarına aykırı olmayan toplumsal alışkanlıkları belirlemek.
Örf ve âdetler bu tanıma uymaktadır ve dördüncü kavram onunla eşleşir.
Örf, naslarla çatışmadığı sürece ahlaki kuralların belirlenmesinde yardımcı bir kaynaktır.

Key Concept

İslam Ahlakının Kaynakları
Estimated Time:2m 30s
Question 491Question

Hz. Muhammed'in hayatından ve Kur'an-ı Kerim'den alınan bazı tarihî olaylar/metinler ile bu olayların onun doğrulu��u ve güvenilirliğini (sıdk ve emanet) yansıtan ahlaki boyutları aşağıda verilmiştir.

Buna göre, solda verilen tarihî olay ve metinleri sağda belirtilen ahlaki boyutlarla doğru şekilde e��leştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yunus Suresi 16. ayetinde yer alan '...Ben bundan önce de aranızda bir ömür boyu kalmıştım. Hiç düşünmüyor musunuz?' ifadesi
Hz. Muhammed ile peygamberlik öncesi ortaklık kuran Saib b. Ebi Hubeys'in onun hakkında 'Sen benim ortağımdın; ne bir gerçeği gizler ne de hakkı ihlal ederdin' demesi
Cafer b. Ebi Talib'in Habeşistan Kralı Necaşi'nin huzurunda İslam'ı anlatırken Hz. Muhammed'in ilk olarak doğru sözlülüğü ve emanete sadakati emrettiğini vurgulaması
Medine Vesikası'nda yer alan, Müslümanlar ile Yahudiler arasında çıkacak anlaşmazlıklarda Hz. Muhammed'in hakem kabul edileceğine dair madde

Matches

Show answer & explanation

Answer

Soldaki tarihî olay ve metinlerin sağdaki ahlaki boyutlarla doğru eşleşmesi şu şekildedir: Yunus Suresi 16. ayeti peygamberlik öncesi dürüst yaşantının kanıt gösterilmesiyle; Saib b. Ebi Hubeys ile ticari ilişkiler beşeri ve ekonomik münasebetlerde dürüstlükle; Cafer b. Ebi Talib'in konuşması İslam'ın ahlak sisteminin temeli olarak doğruluğun ilanıyla; Medine Vesikası'ndaki hakemlik maddesi ise güvenilirliğin toplumsal barışın temeli haline getirilmesiyle eşleşir.
Soldaki tarihî olay ve metinlerin her biri, Hz. Muhammed'in doğruluğu ve güvenilirliğinin farklı bir boyutuna (şahsi geçmiş, ticari ilişkiler, tebliğin ahlaki temeli ve hukuki/toplumsal hakemlik) karşılık gelmektedir. Eşleştirmeler bu kavramsal çerçeveye tam uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yunus Suresi 16. ayetindeki 'aranızda bir ömür boyu kalmıştım' ifadesinin tarihsel bağlamını analiz etmek.
Bu ifadenin Hz. Muhammed'in peygamberlik iddiasından önceki dürüst yaşamını ahlaki bir kanıt olarak öne sürdüğünü belirlemek.
Ayet, muhatapları kendi geçmiş tecrübeleri ve akılları üzerinden düşünmeye davet ederek doğruluğun rasyonel kanıtı ile eşleşir.
2
Saib b. Ebi Hubeys'in ticari ortaklık hakkındaki tanıklığını incelemek.
Bu sözlerin ticari dürüstlük, hak gözetme ve şeffaflık ilkeleriyle doğrudan ilişkili olduğunu saptamak.
Ortaklık ve ticari ilişkiler doğrudan beşeri ve ekonomik münasebetler kapsamına girdiğinden ilgili boyutla eşleşir.
3
Cafer b. Ebi Talib'in Necaşi huzurundaki konuşmasının içeriğini değerlendirmek.
Konuşmanın, İslam davetinin temel ahlaki kurallarını (doğruluk ve emanet) ilan eden bir beyan olduğunu saptamak.
Yeni dinin davetinde ahlaki ilkelerin temel taş olarak sunulması ilgili açıklamayla tam olarak örtüşmektedir.
4
Medine Vesikası'ndaki hakemlik hükmünün hukuki ve toplumsal boyutunu incelemek.
Farklı dini grupların Hz. Muhammed'in adalet ve güvenilirliğine dayanarak onu ortak hakem kabul ettiğini saptamak.
Toplumsal sözleşmedeki hakemlik maddesi, güvenilirliğin dini sınırları aşarak toplumsal barışın temeli olmasını sağladığından son ahlaki boyutla eşleşir.

Key Concept

Hz. Muhammed'in doğruluğu (sıdk), güvenilirliği (emanet) ve bu ahlaki vasıfların toplumsal, ticari ve hukuki hayattaki yansımaları.
Question 492Question

Aşağıda verilen yağış oluşum türlerini, bu yağışların meydana gelmesini sağlayan temel mekanizma ve Türkiye'deki yaygın coğrafi dağılış özellikleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yamaç (Orografik) Yağışları
Cephe (Frontal) Yağışları
Yükselim (Konveksiyonel) Yağışları

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yamaç yağışları dağ yamaçları boyunca yükselerek soğumayla (Doğu Karadeniz), cephe yağışları sıcak-soğuk hava karşılaşmasıyla (Akdeniz), yükselim yağışları ise ısınan havanın dikey yükselmesiyle (İç Anadolu) eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; orografik yağışlar yerşekillerinin etkisiyle yükselen hava ve Doğu Karadeniz ile, cephe yağışları sıcak-soğuk karşılaşma alanları ve Akdeniz ile, konveksiyonel yağışlar ise dikey ısınma ve İç Anadolu ile eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Yağış oluşum tiplerinin fiziki mekanizmalarını analiz etmek.
Yamaç yağışlarında yerşekillerinin, cephe yağışlarında sıcaklık farkının, yükselim yağışlarında ise dikey ısınma hareketinin belirleyici olduğu saptanır.
Doğru eşleştirmenin yapılabilmesi için kavramsal tanımların netleştirilmesi gerekir.
2
Oluşum mekanizmalarını Türkiye coğrafyası üzerindeki dağılış alanlarıyla ilişkilendirmek.
Dağların kıyıya paralel uzandığı Doğu Karadeniz kıyılarında orografik, Akdeniz kuşağında cephesel, karasal İç Anadolu düzlüklerinde ise konveksiyonel yağışların hâkim olduğu görülür.
Coğrafyanın dağılış ve ilgi ilkeleri doğrultusunda mekansal analiz yapmak teorik bilgiyi doğrulamayı sağlar.

Key Concept

Yağış oluşum şekilleri ve coğrafi dağılışları
Question 493Question

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatındaki bazı davranışlar, Ahzâb suresi 21. ayetinde ifade edilen 'üsve-i hasene' (en güzel örnek) kavramının farklı alanlardaki yansımalarıdır. Aşağıda verilen örnek alanları, Hz. Muhammed'in bu alanlardaki örnek davranışlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İbadet ve Ahlak Alanındaki Örnekliği
Aile ve Beşeri İlişkilerdeki Örnekliği
Toplumsal Adalet ve Hukuk Alanındaki Örnekliği

Matches

Show answer & explanation

Answer

İbadet ve Ahlak Alanındaki Örnekliği ile geceleri ibadet etmesi ve dürüstlüğü; Aile ve Beşeri İlişkilerdeki Örnekliği ile ev işlerinde yardım etmesi ve çocuklara sevgisi; Toplumsal Adalet ve Hukuk Alanındaki Örnekliği ile adil davranacağını belirtmesi eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede ibadet ve ahlak boyutu geceleri ibadet etme ve dürüstlükle; ailevi ve insani boyut ev içi yardımlaşma ve çocuk sevgisiyle; adalet ve hukuk boyutu ise yargılamada adil davranılmasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk kavram olan 'İbadet ve Ahlak Alanındaki Örnekliği' ifadesi incelenir.
Bu kavram, ibadet hayatına (gece namazları vb.) ve ahlaki erdemlere (dürüstlük vb.) yönelik davranışları kapsar. Dolayısıyla 'Geceleri ayakları şişene kadar ibadet etmesi ve her işinde dürüstlüğü ilke edinmesi' ifadesiyle eşleşir.
İbadet ve dürüstlük doğrudan bu kavramın kapsamında yer almaktadır.
2
İkinci kavram olan 'Aile ve Beşeri İlişkilerdeki Örnekliği' ifadesi incelenir.
Bu kavram, hane halkı ve yakın çevreyle olan insani münasebetleri içerir. Dolayısıyla 'Ev işlerinde aile bireylerine yardım etmesi, çocuklara ve torunlarına sevgiyle yaklaşması' ifadesiyle eşleşir.
Ev içi yardımlaşma ve aileye sevgi gösterme doğrudan aile içi ve beşeri ilişkilerle ilgilidir.
3
Üçüncü kavram olan 'Toplumsal Adalet ve Hukuk Alanındaki Örnekliği' ifadesi incelenir.
Bu kavram, toplumsal düzeni, eşitliği ve hukuki adaleti temsil eder. Dolayısıyla 'Suç işleyenlerin cezalandırılmasında yakınlığına bakılmaksızın adil davranacağını belirtmesi' ifadesiyle eşleşir.
Adil yönetim ve hukuk karşısında eşitlik, adalet alanındaki örnekliğini temsil etmektedir.

Key Concept

Hz. Muhammed'in hayatının her alanında inananlar için en güzel örnek (üsve-i hasene) teşkil etmesi
Question 494Question

Hinduizm inancında yer alan temel dini kavramlar ile bu kavramların açıklamaları aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütunda yer alan kavramları sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Karma
Samsara
Dharma
Mokşa

Matches

Show answer & explanation

Answer

Karma kavramı eylemlerin sonucunu belirleyen nedensellik yasasıyla, Samsara kavramı ruhun sürekli yeniden doğması döngüsüyle, Dharma kavramı kast içindeki ahlaki ve dini ödevlerle, Mokşa kavramı ise doğum-ölüm döngüsünden nihai kurtuluşla eşleşir.
Karma nedensellik yasasını, Samsara yeniden doğuş döngüsünü, Dharma kast sorumluluklarını, Mokşa ise bu döngüden nihai kurtuluşu ifade ettiği için eşleştirmeler bu tanımlara göre yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Karma kavramının tanımını belirlemek
Karma kavramı, eylemlerin ahlaki sonuçlarını düzenleyen nedensellik yasasını ifade eden açıklama ile eşleşir.
Hinduizm'deki sebep-sonuç ilişkisini ahlaki boyutta açıklayan temel kavram Karma'dır.
2
Samsara kavramının tanımını belirlemek
Samsara kavramı, ruhun doğum-ölüm döngüsü içinde sürekli beden değiştirmesini ifade eden açıklama ile eşleşir.
Reenkarnasyon veya tenasüh süreci Hinduizm'de Samsara olarak adlandırılır.
3
Dharma kavramının tanımını belirlemek
Dharma kavramı, kast düzeninde kişinin yerine getirmesi gereken toplumsal ve ahlaki yükümlülükleri ifade eden açıklama ile eşleşir.
Kişinin kastına uygun sorumluluklarını yerine getirmesi Dharma kavramı ile açıklanır.
4
Mokşa kavramının tanımını belirlemek
Mokşa kavramı, ruhun Samsara döngüsünden kurtularak ulaştığı nihai özgürlük durumunu ifade eden açıklama ile eşleşir.
Dünyevi döngünün sona ermesi ve nihai kurtuluşa erilmesi Mokşa olarak adlandırılır.

Key Concept

Hinduizm inancının temel dini ve felsefi kavramlarının doğru tanımlarla ilişkilendirilmesi.
Question 495Question

Aşağıda verilen insan etkinliklerini ve bilgi üretme süreçlerini, temsil ettikleri bilgi türleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir cam ustasının, eritilmiş camın soğuma hızını kontrol altında tutmak amacıyla kendi tasarladığı hava üfleme kanallarını kullanarak malzemenin kırılma direncini artırması.
Bir heykeltıraşın, mermer kütlesine şekil verirken fiziksel orantılardan ziyade kendi iç dünyasındaki yalnızlık hissini izleyiciye duyumsatmayı hedeflemesi.
Bir jeofizikçinin, yer kabuğundaki sismik dalga hareketlerini matematiksel modellerle analiz ederek levha tektoniği teorisini destekleyen genelgeçer verilere ulaşması.
Bir düşünürün, bilginin kaynağı ve sınırları üzerine düşünürken insan zihninin kendi kendini sorgulama (refleksif) gücünü temele alıp tutarlı bir sistem kurması.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Bir cam ustasının hava üfleme kanalları tasarlayarak kırılma direncini artırması 'Teknik bilgi' ile; heykeltıraşın iç dünyasındaki yalnızlığı yansıtmayı amaçlaması 'Sanat bilgisi' ile; jeofizikçinin sismik verileri modelleyerek genelgeçer bulgular elde etmesi 'Bilimsel bilgi' ile; düşünürün zihnin sınırlarını sorgulayıp tutarlı bir sistem kurması ise 'Felsefi bilgi' ile eşleşir.
Verilen örneklerdeki eylemlerin temel amaç ve nitelikleri incelendiğinde; cam ustasının pratik fayda odaklı tasarımı teknik bilgiye, heykeltıraşın öznel duygu aktarımı sanat bilgisine, jeofizikçinin yöntemsel ve matematiksel doğa analizi bilimsel bilgiye, düşünürün refleksif sorgulaması ve tutarlı sistemi ise felsefi bilgiye karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk öncüldeki cam ustasının eylemi incelenir.
Cam ustası, alet yapma becerisini ve beceriye dayalı pratik fayda üretme amacını yansıtmaktadır. Bu durum teknik bilginin 'faydaya ve alet yapımına yönelik olma' özelliğiyle eşleşir.
Teknik bilgi, doğayı insanın pratik ihtiyaçlarına göre dönüştürmeyi amaçlayan bilgi türüdür.
2
İkinci öncüldeki heykeltıraşın eylemi incelenir.
Heykeltıraş, nesnel gerçeklikten ziyade öznel duyguları ve estetik yaratıcılığı temel almaktadır. Bu durum sanat bilgisinin 'öznel, sezgisel ve estetik beğeniye dayalı olma' özelliğiyle eşleşir.
Sanat bilgisi, güzeli ortaya koymayı amaçlayan, duygu ve yaratıcılığa dayanan öznel bir bilgi türüdür.
3
Üçüncü öncüldeki jeofizikçinin eylemi incelenir.
Jeofizikçi, nesnel yöntemler, gözlemler ve matematiksel modeller kullanarak genelgeçer yasalara ulaşmaktadır. Bu durum bilimsel bilginin 'yöntemli, sistemli, nesnel ve evrensel olma' özelliğiyle eşleşir.
Bilimsel bilgi, olguları temel alan, mantıksal, yöntemsel ve denetlenebilir genelgeçer bilgidir.
4
Dördüncü öncüldeki düşünürün eylemi incelenir.
Düşünürün kendi zihnini ve bilginin sınırlarını sorgulaması, düşünce üzerine düşünme eylemi olan 'refleksif olma' niteliğindedir. Ayrıca sistemli ve tutarlı bir yapı kurması felsefi bilginin 'rasyonel ve tutarlı olma' özelliğiyle eşleşir.
Felsefi bilgi; evreni, insanı ve yaşamı akıl temelinde refleksif, bütüncül ve tutarlı bir biçimde sorgulayan bilgi türüdür.

Key Concept

Farklı bilgi türlerinin (teknik, sanat, bilimsel, felsefi) kendilerine has yöntem, amaç ve özellikleri yönünden ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 496Question

İslam ahlak felsefesinde doğru bilgiye ulaşma sorumluluğu ile birey ve toplum ilişkilerini koruma ilkeleri iç içe geçmiştir. Kur'an-ı Kerim'de ve hadis-i şeriflerde bilgi ahlakını ihlal eden zihinsel ve davranışsal sapmalar yasaklanırken, bilginin kaynağını doğrulama ve insan ilişkilerinde iyi niyeti koruma yolları gösterilmiştir. Buna göre, aşağıda verilen kavramlar ile bu kavramların İslam ahlakındaki karşılığı olan açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tecessüs
Suizan
Hüsnüzan
Tebeyyün

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tecessüs başkalarının gizliliklerini araştırmakla; Suizan delilsiz kötü zan beslemekle; Hüsnüzan iyi niyetli kanaat beslemekle; Tebeyyün ise bilgiyi araştırıp doğrulamakla eşleşir.
Doğru eşleştirmede tecessüs kavramı başkalarının gizli hallerini ve mahremiyet alanlarını araştırmakla; suizan delilsiz ve haksız bir şekilde kötü zan beslemekle; hüsnüzan iyi niyet ve olumlu kanaat taşımakla; tebeyyün ise ulaşılan bir bilginin doğruluğunu araştırıp gerçeği ortaya çıkarma çabasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Ahlaki kavramların tanımlarını analiz edin.
Tecessüs, suizan, hüsnüzan ve tebeyyün kavramlarının İslam ahlakındaki anlamları belirlenir.
Kavramların birbirleriyle karıştırılmaması için temel niteliklerini ayrıştırmak gerekir.
2
Zihinsel tutumlar ile pratik eylemleri birbirinden ayırt edin.
Suizan ve hüsnüzanın zihinsel birer kanaat (zan), tecessüsün gizlilikleri araştırma eylemi, tebeyyünün ise doğru bilgiyi elde etme yöntemi olduğu görülür.
Eşleştirmenin doğru yapılabilmesi için kavramların niteliksel ayrımlarını fark etmek önemlidir.
3
Açıklamalarla kavramları birebir eşleştirin.
Tecessüs gizlilikleri araştırmayla (left_1-right_3), Suizan delilsiz olumsuz düşünceyle (left_2-right_1), Hüsnüzan iyi niyetle (left_3-right_4), Tebeyyün ise bilgiyi doğrulama çabasıyla (left_4-right_2) eşleşir.
Eşleştirme mantığının nihai kontrolünü tamamlamak için.

Key Concept

İslam'da Bilgi Ahlakı, Zan, Tecessüs ve Tebeyyün
Estimated Time:2m 0s
Question 497Question

İslam bilgi ahlakı ve bilgi teorisinde bilgi kaynakları, taşıdıkları objektiflik ve bağlayıcılık düzeylerine göre tasnif edilmektedir. Aşağıda verilen bilgi kaynaklarını, İslam epistemolojisindeki tanımları ve bilgi değerleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Vahiy
İlham
Keşif
Rüya

Matches

Show answer & explanation

Answer

Vahiy kavramı herkes için kesin ve bağlayıcı olan ilahi bilgi kaynağı ile; ilham, kalbe doğrudan doğan öznel bilgi ile; keşif, kalp gözünün açılmasıyla duyular ötesi gerçeklerin bilinmesiyle; rüya ise uykudaki zihni deneyimlerle eşleşmelidir.
Vahiy nesnel, kesin ve bağlayıcı iken rüya, ilham ve keşif özneldir ve başkalarını bağlamaz. Eşleşme bu ilkelere göre doğru şekilde yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Vahiy kavramının epistemolojik değerini incelemek.
Vahyin tüm insanlar için kesin, nesnel ve bağlayıcı olduğu sonucuna ulaşılır.
Vahiy Allah'tan peygamberlerine gelen ilahi mesajlar olduğu için dinin asıl ve genel geçer kaynağıdır.
2
İlham, keşif ve rüya kavramlarının bilgi değerini incelemek.
Bu üç kaynağın da öznel olduğu ve başkalarını bağlayıcı nitelikte olmadığı tespit edilir.
İlham kalbe doğan bilgi, keşif duyular ötesinin manevi algısı, rüya ise uykudaki algı olup nesnel olarak denetlenemezler.
3
Kavramları tanımlarıyla eşleştirmek.
Vahiy birinci tanım ile, ilham ikinci tanım ile, keşif üçüncü tanım ile, rüya ise dördüncü tanım ile eşleşir.
Her kavramın tanımındaki anahtar ifadeler eşleşmeyi doğrular.

Key Concept

Vahiy, rüya, ilham ve keşif kavramlarının İslam epistemolojisindeki bilgi değeri açısından farkları ve bağlayıcılık durumları.
Question 498Question

İslam'da doğru bilgi edinmenin ve sahih bir inanç oluşturmanın önündeki zihinsel engeller ile bu engelleri aşma yöntemlerine dair bazı kavramlar aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun tanımlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Taassup
Taklitçilik
Tahkik

Matches

Show answer & explanation

Answer

Taassup kavramı bağnazca körü körüne bağlanmayı ifade eden tanım ile, taklitçilik delilsiz şekilde başkalarını taklit etmeyi ifade eden tanım ile, tahkik ise delillere dayalı bilinçli kabulü ifade eden tanım ile eşleşmelidir.
Taassup, kişinin delilsizce kendi görüşlerine saplanıp kalması ve başka görüşlere kapanmasıdır; taklitçilik, başkalarından görüleni araştırmadan benimsemektir; tahkik ise aklî sorgulama ve araştırmayla elde edilen bilinçli kabuldür. Bu tanımlar sırasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Taassup kavramının tanımını belirleme
Taassup (bağnazlık), delilsiz şekilde bir görüşe körü körüne bağlanıp diğer fikirlere kapalı olmak anlamına geldiğinden birinci tanım ile eşleşir.
Kavramın kelime ve terim anlamını doğru tespit etmek.
2
Taklitçilik kavramının tanımını belirleme
Taklitçilik, bireyin kendi araştırmasını yapmadan başkalarının inançlarını aynen kopyalaması olduğundan ikinci tanım ile eşleşir.
Taklidi inancın önündeki engellerden biri olan taklit kavramını çözümlemek.
3
Tahkik kavramının tanımını belirleme
Tahkik, aklî sorgulama ve delillendirme ile ulaşılan sahih inanç yöntemi olduğundan üçüncü tanım ile eşleşir.
Taassup ve taklidi engelleyen doğru yöntemle eşleştirmek.

Key Concept

Taassup ve taklitçilik doğru inancın önündeki en büyük engellerdendir; bunların aşılması ise tahkik (araştırma ve delillendirme) yoluyla mümkündür.
Question 499Question

İslam ahlakında bireysel ve toplumsal hayatı güzelleştiren çeşitli olumlu tutum ve erdemler yer almaktadır. Aşağıda sol sütunda verilen ahlaki erdemleri, sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tevazu
Haya
Hilm
Sıdk

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tevazu kavramı alçakgönüllü davranma tanımıyla; haya kavramı utanma duygusu tanımıyla; hilm kavramı öfkeyi yenerek yumuşak huylu davranma tanımıyla; sıdk kavramı ise söz ve eylemlerde dürüst olma tanımıyla eşleşmektedir.
Verilen ahlaki erdemlerin tanımları incelendiğinde; alçakgönüllülüğü ifade eden tevazu üçüncü açıklama ile, utanma duygusunu ifade eden haya birinci açıklama ile, öfkeyi yenebilme olgunluğunu ifade eden hilm dördüncü açıklama ile ve dürüstlüğü ifade eden sıdk ikinci açıklama ile tam olarak eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tevazu erdeminin tanımını belirleme.
Tevazu, kibirlenmeme ve alçakgönüllü olma anlamına gelir. Bu yüzden üçüncü açıklama ile eşleşir.
Kavramın kökenindeki alçakgönüllülük anlamını bulmak.
2
Haya erdeminin tanımını belirleme.
Haya, fıtri bir utanma duygusu olup insanı kötülüklerden korur. Bu yüzden birinci açıklama ile eşleşir.
Utanma ve ahlaki çekince özelliklerini haya kavramıyla bağdaştırmak.
3
Hilm erdeminin tanımını belirleme.
Hilm, öfkeyi kontrol etme ve yumuşak huylu olma durumudur. Bu yüzden dördüncü açıklama ile eşleşir.
Ağırbaşlılık ve sakinlik özelliklerini hilm kavramıyla ilişkilendirmek.
4
Sıdk erdeminin tanımını belirleme.
Sıdk, doğruluk ve dürüstlük demektir. Bu yüzden ikinci açıklama ile eşleşir.
Özü sözü bir olma ve dürüstlük ilkelerini sıdk kavramıyla eşleştirmek.

Key Concept

İslam ahlakındaki temel erdemler (tevazu, haya, hilm, sıdk) ve tanımları
Estimated Time:1m 0s
Question 500Question

Hz. Muhammed'in hayatındaki bazı uygulamalar ile bu uygulamaların temsil ettiği istişare ilkeleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki olayları, sağ sütundaki en uygun istişare ilkesi ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Hudeybiye Antlaşması sonrasında sahabenin kurban kesmede tereddüt etmesi üzerine Hz. Peygamber'in eşi Hz. Ümmü Seleme ile görüşmesi ve onun tavsiyesini uygulaması.
Uhud Savaşı öncesinde düşmanın nerede karşılanacağı görüşülürken Hz. Peygamber'in kendi savunma savaşı yapma isteğine rağmen, sahabenin çoğunluğunun meydan savaşı yapılması yönündeki kararına uyması.
Hendek Savaşı öncesinde Medine'nin nasıl savunulacağı tartışılırken, aslen İranlı olan Selman-ı Farisi'nin o dönemde Araplar tarafından bilinmeyen hendek kazma stratejisini kabul etmesi.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Hudeybiye'deki danışma olayı aile üyelerinin görüşlerine değer verilmesiyle; Uhud Savaşı öncesi karar ortak akla riayet edilmesiyle; Hendek Savaşı'ndaki karar ise uzmanlık ve farklı kültürel birikimlerin tecrübesinden yararlanılmasıyla eşleşir.
Eşleştirme, Hz. Peygamber'in istişare uygulamalarındaki farklı boyutları yansıtır: Eşi Hz. Ümmü Seleme ile istişaresi kadınların ve aile üyelerinin fikirlerine değer verilmesini; Uhud'da çoğunluğun kararına uyması ortak akla sadakati; Selman-ı Farisi'nin hendek önerisini kabul etmesi ise uzmanlığa ve yabancı tecrübelere açıklığı gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Hudeybiye Antlaşması sonrasındaki olayı değerlendirmek.
Hz. Peygamber'in kriz anında eşi Hz. Ümmü Seleme ile istişare etmesi ve onun önerisini uygulaması, aile içi istişareyi ve kadınların kararlardaki rolünü vurgular.
Olayın hangi istişare ilkesiyle örtüştüğünü saptamak.
2
Uhud Savaşı öncesindeki karar sürecini analiz etmek.
Hz. Peygamber'in kendi şahsi fikri yerine meclisteki çoğunluğun fikrine uyması, şahsi görüşlerin ortak aklın gerisinde tutulması gerektiğini gösterir.
Demokratik ve ortak akla dayalı karar alma sürecini tespit etmek.
3
Hendek Savaşı'ndaki savunma kararını incelemek.
İran coğrafyasına ait hendek kazma yönteminin Selman-ı Farisi'nin tavsiyesiyle benimsenmesi, faydalı uzmanlık ve yabancı tecrübelere açık olunduğunu gösterir.
Bilgi ve tecrübede liyakat ile kültürel etkileşimi kavramak.

Key Concept

İstişarede ortak akla uymak, uzmanlık ve ehliyetten yararlanmak, aile bireylerinin görüşlerine değer vermek.
PreviousPage 25 / 53Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin