All practice questions

1052 questions

Question 141Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki anlam özellikleriyle (gerçek anlam, yan anlam, mecaz anlam) doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Felsefe tarihi, dogmatik düşüncelerin yarattığı karanlığı yırtıp atan özgür zihinlerin mücadeleleriyle doludur.
Dağın eteğindeki küçük köy, kış aylarında dış dünyayla olan tüm bağlantısını tamamen kaybederdi.
Karadeniz'in sarp kayalıklarında yaban mersini toplayan çocukların ellerini dikenli çalılar çizmişti.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle mecaz anlamla, ikinci cümle yan anlamla, üçüncü cümle ise gerçek anlamla eşleşmelidir.
Birinci cümlede 'karanlık' sözcüğü soyut bir anlamda kullanılarak mecaz anlam kazanmıştır. İkinci cümlede 'etek' sözcüğü konumsal benzerlik nedeniyle cansız bir varlığa yakıştırılarak yan anlamda, üçüncü cümlede ise 'çalı' sözcüğü sözlükteki ilk ve temel anlamıyla gerçek anlamda kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki 'karanlık' sözcüğünün bağlamdaki anlamını analiz etmek.
'Karanlık' fiziksel bir durumdan tamamen sıyrılıp dogmatik düşüncelerin getirdiği zihinsel körelmeyi, cehaleti ifade eden soyut bir mecaz anlama bürünmüştür.
Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşıp soyut bir kavramı karşılayıp karşılamadığını belirlemek için.
2
İkinci cümledeki 'etek' sözcüğünün bağlamdaki anlamını analiz etmek.
'Etek' giysi parçası olma özelliğinden yola çıkılarak şekil ve konum benzerliğiyle dağın alt kısmı için kullanılmış, böylece yan anlam oluşmuştur.
Temel anlamla olan şekilsel/konumsal benzerlik ilişkisinin korunup korunmadığını kontrol etmek için.
3
Üçüncü cümledeki 'çalı' sözcüğünün bağlamdaki anlamını analiz etmek.
'Çalı' doğadaki bodur bitki anlamında, yani sözcüğün akla gelen ilk ve gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Sözcüğün temel anlamından uzaklaşıp uzaklaşmadığını netleştirmek için.

Key Concept

Mecaz anlamın, gerçek ve yan anlamdan ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 142Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu renkle belirtilen sözcükleri, cümledeki anlam özelliklerine ve ait oldukları alanlara göre sağdaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sanatçının son tablosunda kullandığı renklerin uyumu, adeta görsel bir melodi gibi izleyicinin ruhuna dokunuyordu.
Bölgedeki kalkerli tabakaların yeraltı suları tarafından aşındırılması sonucu oluşan karstik şekiller turizm açısından büyük önem taşır.
Şiirde dize sonlarındaki ses benzerliklerine dayanan uyak, ritmi sağlayan en önemli unsurlardan biridir.
Gözün ağ tabakasında bulunan reseptörler, ışık uyarılarını elektrik sinyallerine dönüştürerek beyne iletir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümledeki 'melodi' sözcüğü mecaz anlamda kullanıldığı için terim değildir; ikinci cümledeki 'karstik' coğrafya terimidir; üçüncü cümledeki 'uyak' edebiyat terimidir; dördüncü cümledeki 'reseptör' ise biyoloji terimidir.
Doğru eşleştirmede: 'melodi' sözcüğü görsel bir uyumu tarif etmek için mecaz anlamda kullanıldığından terim değildir; 'karstik' coğrafya alanına ait bilimsel bir terimdir; 'uyak' şiir bilgisini ilgilendiren bir edebiyat terimidir; 'reseptör' ise duyu organlarındaki alıcı yapıları ifade eden biyoloji/tıp terimidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki koyu renkli sözcüklerin bağlamlarını (cümle içindeki anlamlarını) incelemek.
Sözcüklerin gerçek, mecaz veya terim anlamda kullanılıp kullanılmadığı tespit edilir.
Sözcüklerin terim anlamlı olabilmesi için bilim, sanat, spor ya da meslek dallarıyla ilgili özel bir kavramı karşılaması gerekir.
2
Her bir sözcüğü ait olduğu alanla veya anlam özelliğiyle eşleştirmek.
'Melodi' kelimesinin müzik terimi olmadığı (görsel melodi ifadesiyle mecazlaştığı), 'karstik' kelimesinin coğrafya terimi olduğu, 'uyak' kelimesinin edebiyat terimi olduğu ve 'reseptör' kelimesinin biyoloji/tıp terimi olduğu belirlenir.
Terimlerin ait oldukları disiplinlerin doğru saptanması ve günlük dildeki mecaz kullanımlardan ayırt edilmesi doğru sonuca ulaşmayı sağlar.

Key Concept

Terim Anlam ve Sözcüklerin Cümle İçindeki Anlam Özellikleri
Question 143Question

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri, karşılarında harflerle verilen baskın duygu veya durumlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bunca yıl aynı çatı altında çalışmamıza rağmen, hazırladığın o prestijli projede bana da bir görev vermeyi aklının ucundan bile geçirmemişsin.
Yazara sunulan bunca yapıcı eleştiriye ve yol gösterici önerilere rağmen onun bildiği yoldan şaşmayıp hatalarını sürdürmesini anlayamıyorum.
Gençliğin o delişmen yıllarında önümüze serilen o eşsiz akademik olanakları değerlendirmeyip vaktimizi boşa harcamışız.
Her yeni gelen zam haberiyle önce bir irkiliyoruz ama birkaç gün sonra sanki hiçbir şey olmamış gibi harcamalarımıza devam ediyoruz.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle sitem, ikinci cümle yakınma, üçüncü cümle hayıflanma, dördüncü cümle ise kanıksama duygusuyla eşleşmektedir.
Cümlelerin anlam özellikleri ve hedefleri incelendiğinde; doğrudan muhataba yöneltilen kırgınlık sitemle, başkalarına dert yanma yakınmayla, kaçırılan fırsatlar hayıflanmayla ve olumsuzlukların normalleşmesi kanıksamayla doğru eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki kırgınlık ifadesinin yöneldiği hedefi belirleme
Cümledeki 'geçirmemişsin' ifadesiyle kırgınlığın doğrudan muhataba iletildiği tespit edilmiştir.
Kişinin kendisine yapılan haksızlığa karşı duyduğu incinmişliği doğrudan muhatabına iletmesi sitemdir.
2
İkinci cümledeki şikayet tonunu analiz etme
Yazarın eleştirilere uymamasından duyulan rahatsızlığın başkalarına anlatıldığı belirlenmiştir.
Bir durumdan duyulan memnuniyetsizliğin gıyaben (başkasına dert yanarak) dile getirilmesi yakınma olarak nitelendirilir.
3
Üçüncü cümledeki üzüntünün kaynağını ve zamanını saptama
Geçmişte değerlendirilmeyen olanaklar ve kaçırılan fırsatlar için üzüntü duyulduğu saptanmıştır.
Geçmişte eldeki imkanları kullanamamaktan, fırsat kaçırmaktan ötürü üzülmek hayıflanma durumudur.
4
Dördüncü cümledeki alışkanlık durumunu çözümleme
Zamlara karşı başlangıçta duyulan tepkinin zamanla kaybolup kanıksandığı anlaşılmıştır.
Sürekli tekrarlanan olumsuzluklara karşı duyarlılığın yitirilmesi ve durumun kabullenilmesi kanıksama durumuna örnektir.

Key Concept

Cümlede Duygu ve Durumlar
Estimated Time:2m 0s
Question 144Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen ifadeleri, cümledeki anlam özelliklerine göre sağdaki kavramlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yeni iş yerindeki ilk gününde çalışma arkadaşlarının gösterdiği sıcak karşılama, onun tüm heyecanını yatıştırdı.
Sonbaharın gelişiyle birlikte sokakları dolduran hafif yağmur, eski hatıraları da beraberinde getirdi.
Yazarın zihninde yavaş yavaş filizlenen düşünceler, yakında kaleme alacağı yeni kitabın temelini oluşturuyordu.
Yıllar sonra doğduğu şehre geri döndüğünde, içinde tarif edilemez bir özlem ve hüzün hissetti.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yağmur somut anlamla, özlem soyut anlamla, filizlenen düşünceler somutlamayla, sıcak karşılama ise soyutlamayla eşleşir.
Sözcükler bağlamlarına göre incelendiğinde; 'yağmur' fiziksel doğasıyla somuttur, 'özlem' zihinsel boyutuyla soyuttur. 'Düşünce' soyutunun 'filizlenmek' somutuyla verilmesi somutlamadır. 'Sıcak' somutunun 'samimi' soyutunu karşılaması ise soyutlamadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki koyu harfli sözcüklerin tek tek bağlam içindeki anlamlarını belirleme
Sözcüklerin temel ve kazandıkları mecaz/yeni anlamları ayırt edildi.
Somutlama ve soyutlama olayları sözcüğün cümledeki kullanımına göre belirlenir.
2
Yağmur ve özlem sözcüklerinin anlam özelliklerini saptama
Yağmurun somut, özlemin ise soyut anlamda kullanıldığı belirlendi.
Bu sözcüklerin anlamlarında herhangi bir aktarma veya anlam kayması gerçekleşmemiştir.
3
Filizlenen düşünceler ve sıcak karşılama ifadelerini inceleme
Filizlenen düşüncelerin somutlama, sıcak karşılama ifadesinin ise soyutlama olduğu saptandı.
Düşünce soyutunun filizlenme somutuyla aktarılması somutlama; sıcak somutunun samimiyet soyutuna aktarılması soyutlamadır.

Key Concept

Somut ve soyut anlamlı sözcüklerin cümle içindeki anlam kaymaları (somutlama ve soyutlama) yoluyla yeni anlamlar kazanması.
Estimated Time:1m 30s
Question 145Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış zamirleri, karşılarında verilen zamir türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Öğrencilerin hepsi geziye katıldı.
Bu zor işi ancak kendi yapabilir.
Şunu hemen kitaplığa kaldırın.
Dün akşam seni arayan kimdi?

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: 'hepsi' kelimesi belgisiz zamirle, 'kendi' kelimesi dönüşlülük zamiriyle, 'şunu' kelimesi işaret zamiriyle ve 'kimdi' kelimesi soru zamiriyle eşleşir.
Verilen cümlelerde geçen zamirler sırasıyla belgisiz zamir (hepsi), dönüşlülük zamiri (kendi), işaret zamiri (şunu) ve soru zamiridir (kimdi). Bu sınıflandırma doğrultusunda eşleştirme eksiksiz tamamlanır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki koyu renkli sözcüğü incelemek
'hepsi' sözcüğü bir veya birden fazla ismin yerini belirsiz bir şekilde tutmaktadır.
Belgisiz zamir tanımına uyduğu için bu sözcük belgisiz zamirle eşleştirilir.
2
İkinci cümledeki koyu renkli sözcüğü incelemek
'kendi' sözcüğü kişi zamirlerinin yerini tutan ve pekiştirme görevi gören bir zamirdir.
Dönüşlülük zamiri olarak adlandırıldığı için dönüşlülük zamiriyle eşleştirilir.
3
Üçüncü cümledeki koyu renkli sözcüğü incelemek
'şunu' sözcüğü bir varlığın yerini işaret ederek göstermektedir.
İşaret zamiri tanımına uyduğu için işaret zamiriyle eşleştirilir.
4
Dördüncü cümledeki koyu renkli sözcüğü incelemek
'kimdi' sözcüğü soru yoluyla bir ismin yerini almaktadır.
Soru zamiri tanımına uyduğu için soru zamiriyle eşleştirilir.

Key Concept

Zamir türlerinin tespiti ve sınıflandırılması
Estimated Time:1m 30s
Question 146Question

Metin:
(I) Sanayileşmenin ve kentsel atıkların toprakta yol açtığı ağır metal kirliliği, modern çevre mühendisliğinin en ciddi sorunlarından biridir.
(II) Bu soruna geleneksel yöntemlerle çözüm üretmek, hem yüksek maliyet getirmekte hem de toprağın doğal mikrobiyolojik yapısını tamamen bozmaktadır.
(III) Son yıllarda öne çıkan fitoremediasyon yöntemi ise özel seçilmiş hiperakümülat��r bitkiler kullanarak toksik maddeleri topraktan temizlemeyi hedefler.
(IV) Bu bitkiler, kökleri vasıtasıyla ağır metalleri bünyelerine alıp zararsız formlara dönüştürerek veya gövdelerinde depolayarak toprağı ıslah ederler.
(V) Çevre dostu ve ekonomik olan bu biyolojik süreç, toprağın verimliliğini korurken ekosistemin sürdürülebilirliğine de doğrudan katkı sunar.

Soru:
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerin eşleştirilmesi gerekmektedir. Buna göre, sol sütundaki cümleleri sağ sütundaki uygun yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

II. cümle
III. cümle
IV. cümle
V. cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki II. cümle sağ sütundaki klasik tekniklerin maddi külfet yarattığı ve canlı dengesine zarar verdiği yargısıyla; III. cümle belirli özelliklere sahip flora unsurlarının tercih edildiği yargısıyla; IV. cümle zararlı elementlerin kimyasal değişime uğratılabildiği ya da belirli bölgelerde biriktirildiği yargısıyla; V. cümle ise toprağın niteliğini azaltmadığı gibi çevresel döngünün devamlılığını desteklediği yargısıyla eşleşmektedir.
Metindeki her cümle, kendi içinde barındırdığı yargısal ögelerle (maliyet, özel bitki seçimi, kimyasal değişim/depolama, sürdürülebilirlik) sağ sütundaki eş anlamlı ifadelerle kurulan yardımcı düşüncelerle kusursuz bir biçimde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metnin II. cümlesinin anlam sınırlarını belirleme ve anahtar kavramları tespit etme.
Geleneksel yöntemlerin 'yüksek maliyetli' olduğu ve 'mikrobiyolojik yapıyı bozduğu' belirlendi.
Bu olumsuz özellikler, seçeneklerdeki maddi külfet ve canlı dengesine zarar verme ifadeleriyle karşılaştırılacaktır.
2
Metnin III. cümlesindeki yöntemsel koşulları ve bitki tercihini inceleme.
Temizleme işlemi için sıradan bitkiler değil, 'özel seçilmiş hiperakümülatör' bitkilerin kullanıldığı belirlendi.
Bu özel seçim koşulu, flora unsurlarının belirli özelliklere göre tercih edildiği yargısına ulaştırır.
3
Metnin IV. cümlesindeki biyolojik dönüştürme ve biriktirme aşamalarını analiz etme.
Ağır metallerin 'zararsız formlara dönüştürüldüğü' ya da 'gövdelerde depolandığı' belirlendi.
Bu eylemler, kimyasal değişim veya belirli bölgelerde biriktirilme yardımcı düşüncesini doğrular.
4
Metnin V. cümlesindeki ekolojik ve ekonomik kazanımları değerlendirme.
Sürecin 'toprak verimliliğini koruduğu' ve 'ekosistemin sürdürülebilirliğine katkıda bulunduğu' belirlendi.
Toprağın verimliliğini koruması niteliğinin azalmadığını, sürdürülebilirliğe katkısı ise çevresel döngünün devamlılığını desteklediğini gösterir.

Key Concept

Paragrafta yer alan cümlelerin içerdikleri yargılar doğrultusunda çözümlenerek eş anlamlı ya da yakın anlamlı ifadelerle yardımcı düşüncelerinin belirlenmesi.
Question 147Question

Aşağıda numaralanmış cümleler ve bu cümlelerin yansıttığı duygular verilmiştir. Buna göre, verilen cümleleri yansıttıkları duygularla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

1. Doğum gününde sınıftaki herkese davetiye gönderip bir tek beni çağırmamışsın.
2. Son paramı o hiç kullanmayacağım teknolojik alete harcamak büyük bir hataydı.
3. Çocuklar sabahtan akşama kadar bilgisayar başında oturuyor, hiçbir işe yardım etmiyorlar.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle sitem, ikinci cümle pişmanlık, üçüncü cümle ise yakınma duygusuyla eşleşmektedir.
Cümlelerin anlamları incelendiğinde; ilk cümlede kişinin doğrudan muhatabına duyduğu kırgınlığı belirtmesi sitem, ikinci cümlede geçmişte yaptığı bir eylemden dolayı üzüntü duyması pişmanlık ve üçüncü cümlede bir durumdan duyduğu rahatsızlığı üçüncü şahıslara aktarması yakınma duygusuyla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Doğum gününde herkesi çağırıp kendisinin çağrılmamasından ötürü duyulan kırgınlığı doğrudan kişiye belirten ilk cümleyi incelemek.
Bu cümle sitem duygusunu yansıtır.
Kırgınlığın kişinin yüzüne söylenmesi sitem durumuna örnektir.
2
Yapılan bir hatadan (gereksiz harcama yapmaktan) duyulan üzüntüyü belirten ikinci cümleyi incelemek.
Bu cümle pişmanlık duygusunu yansıtır.
Yapılan bir hatadan pişman olunması durumudur.
3
Çocuklar yüzünden yaşanan rahatsızlığı ve şikayeti başkasına anlatan üçüncü cümleyi incelemek.
Bu cümle yakınma duygusunu yansıtır.
Durumdan duyulan rahatsızlığın başkasına dert yanarak söylenmesi yakınma durumudur.

Key Concept

Cümlede Duygu ve Durumlar
Estimated Time:1m 0s
Question 148Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda yer alan kavramlarla anlam özelliklerine göre doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir an için şehrin tüm tarihsel katmanlarının modern gökdelenlerin gölgesinde tamamen kaybolduğunu düşünelim.
Modern mimari akımlar yaygınlaştıkça geleneksel mahalle kültürünün izleri günbegün siliniyor.
Şehrin merkezindeki eski meydanın dönüşüm projesini önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde tamamlamayı planlıyoruz.
Tarihî binaların restorasyonunda geleneksel harçların kullanılması, yapıların özgün dokusunun korunmasını sağlayabilir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle varsayım, ikinci cümle aşamalı durum, üçüncü cümle tasarı ve dördüncü cümle olasılık kavramı ile eşleşmektedir.
Verilen cümleler içerdikleri anlam özelliklerine göre doğru kavramlarla eşleştirilmiştir: Bir anlığına gerçekleşmiş kabul etme ifadesi varsayım; zamanla gerçekleşen bir değişim aşamalı durum; geleceğe yönelik planlama tasarı; gerçekleşme ihtimali ise olasılık bildirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlede yer alan 'bir an için ... düşünelim' ifadesinin cümleye kattığı anlamı analiz etmek.
Bu ifade, gerçekleşmemiş bir olayın geçici olarak gerçekleşmiş gibi kabul edildiğini gösterir ve Varsayım kavramı ile eşleşir.
Varsayım cümleleri, gerçekleşmemiş durumları geçici olarak gerçekleşmiş sayan kalıplarla kurulur.
2
İkinci cümledeki zamanla değişim bildiren ifadeleri tespit etmek.
Cümledeki 'günbegün' ifadesi, olayın aşama aşama değiştiğini belirtir ve Aşamalı Durum kavramı ile eşleşir.
Aşamalı durum, bir olayın süreç içinde olumlu ya da olumsuz yönde ilerlemesini ifade eder.
3
Üçüncü cümledeki gelecek planı veya niyet bildiren ifadeleri incelemek.
Yüklemde geçen 'tamamlamayı planlıyoruz' ifadesi henüz yapılmamış, gelecekte yapılması tasarlanan bir projeyi gösterir ve Tasarı kavramı ile eşleşir.
Tasarı cümleleri, gelecekte yapılması amaçlanan plan ve projeleri dile getirir.
4
Dördüncü cümledeki olasılık bildiren ek ve kelimeleri aramak.
'Sağlayabilir' yüklemindeki '-ebilmek' eki kesinlik bildirmeyip ihtimal anlamı katmaktadır ve Olasılık kavramı ile eşleşir.
Olasılık cümleleri, bir durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmaması durumunu belirtir.

Key Concept

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.)
Estimated Time:2m 0s
Question 149Question

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerin eşleştirmesini yapınız.

Metin:
(I) Nöroestetik, sanat eserlerinin insan beyninde yaratt��ğı algısal ve duygusal yansımaları sinirbilimsel yöntemlerle inceleyerek estetik deneyimin biyolojik temellerini ortaya koymayı amaçlar. (II) Bu disiplin kapsamında yapılan araştırmalar, bireyin soyut bir resme bakarken gösterdiği sinirsel aktivitenin sadece görme merkeziyle sınırlı kalmayıp beynin ödül ve karar mekanizmalarını da harekete geçirdiğini kanıtlamıştır. (III) Sanatsal algının öznel doğasına rağmen, farklı kültürlerden gelen deneklerin benzer kompozisyonel dengelere sahip tablolara benzer nöral tepkiler vermesi, estetik beğenide evrensel birtakım biyolojik örüntülerin varlığına işaret etmektedir. (IV) Ancak estetik deneyimin tümüyle biyolojik determinizme indirgenmesi, sanatın toplumsal bağlamını ve bireyin geçmiş yaşantılarının getirdiği anlamsal derinliği göz ardı etme riskini barındırır. (V) Dolayısıyla nöroestetiğin sunduğu veriler, sanat tarihinin ve sosyolojinin kuramsal birikimiyle harmanlandığında, insanın yaratıcılık serüvenine dair daha bütüncül ve kuşatıcı bir perspektif sunabilecektir.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle
V. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. Cümle - Sanatın zihindeki izlerini somut verilerle çözümleme gayreti, estetik sürecin organik kökenlerini anlama hedefine yöneliktir; II. Cümle - Bir sanat yapıtını alımlama sürecinin, beyinde görsel uyarıcıların işlenmesinin ötesinde bilişsel ve duygusal değerlendirme alanlarını da uyardığı saptanmıştır; III. Cümle - Estetik değerlendirmelerin kültürel sınırları aşan ortak fizyolojik temeller barındırdığına dair bulgular mevcuttur; IV. Cümle - Sanat algısını yalnızca genetik ve biyolojik unsurlarla açıklamanın, onun kültürel ve bireysel boyutunu gölgeleyebileceği uyarısı yapılmaktadır; V. Cümle - Estetik çözümlemelerin tam bir olgunluğa erişmesi, doğa bilimlerinin verileri ile sosyal bilimlerin kuramlarının ortak bir zeminde buluşturulmasına bağlıdır.
Doğru eşleştirmede her cümle kendi kapsamındaki yargıyı tam olarak karşılayan yardımcı düşünceyle eşleşmiştir. Birinci cümle nöroestetiğin amacına (organik köken ve somut veri), ikinci cümle beyin aktivitesinin kapsamına (görselin ötesinde bilişsel/duygusal), üçüncü cümle evrensel biyolojik tepkilere (kültürler arası fizyolojik ortaklık), dördüncü cümle biyolojik indirgemeciliğin sakıncasına (kültürel/bireysel boyutun gölgelenmesi), beşinci cümle ise disiplinler arası senteze (doğa bilimleri ile sosyal bilimler sentezi) karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın birinci cümlesindeki anahtar kelimeleri saptama.
Birinci cümlede nöroestetiğin sinirbilimsel yöntemleri kullanarak biyolojik temelleri bulma amacına odaklandığı görülür.
Bu hedefin sağ sütundaki organik köken ve somut veri kavramlarıyla ilişkisini kurmak için gereklidir.
2
İkinci cümlede beynin farklı bölgelerinin uyarılmasını analiz etme.
Görme merkezinin ötesinde ödül ve karar gibi bilişsel/duygusal mekanizmaların çalışması tespit edilir.
Bunun görsel alımlamanın ötesine geçen işlevsel alanlarla eşleştirilmesi gerekir.
3
Üçüncü cümledeki evrensellik vurgusunu değerlendirme.
Farklı kültürlerden gelen bireylerin benzer nöral tepkiler vermesi ve evrensel biyolojik örüntüler saptanır.
Bu durum kültürel sınırları aşan fizyolojik temeller düşüncesiyle doğrudan örtüşür.
4
Dördüncü cümledeki biyolojik determinizm uyarısını inceleme.
Biyolojik determinizme indirgemenin toplumsal ve bireysel yaşantıyı dışlayacağı uyarısı belirlenir.
Bu ifade, biyolojik unsurların kültürel/bireysel boyutları gölgeleyeceği uyarısıyla eşleşir.
5
Beşinci cümledeki disiplinler arası harmanlanma çağrısını yorumlama.
Nöroestetik verilerinin sanat tarihi ve sosyoloji birikimiyle harmanlanmasının bütüncül bakış açısı sunacağı anlaşılır.
Böylece fen bilimleri verilerinin sosyal bilimler kuramlarıyla birleştirilmesi hedefine ulaşılır.

Key Concept

Paragraftaki yardımcı düşünceleri saptama ve cümlelerin anlamca kapsamını tespit etme.
Estimated Time:3m 0s
Question 150Question

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri eşleştiriniz.

Metin:
(I) Nörogastronomi; beynin yemek yerken algıladığı tat profillerini sadece dil üzerindeki reseptörlerle değil, koku, görme ve işitme gibi tüm duyuların ortak etkileşimiyle nasıl oluşturduğunu inceleyen disiplinler arası bir alandır. (II) Bu bilim dalına göre, tabağın rengi ya da arka planda çalan müziğin ritmi gibi dışsal faktörler, yiyeceğin lezzet algısını doğrudan değiştirebilmektedir. (III) Gıda endüstrisi, tüketicilerin beslenme alışkanlıklarını yönlendirmek ve daha sağlıklı gıda alternatifleri sunmak için bu nörolojik bulgulardan yararlanmaktadır. (IV) Son yıllarda yapılan çalışmalar, nörogastronomik yaklaşımların obezite ve yeme bozukluklarının tedavisinde de etkin bir biçimde kullanılabileceğini göstermektedir.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. Cümle - Lezzet algısının oluşumunda sadece tat alma organının değil, birden fazla duyunun bir arada rol oynadığına; II. Cümle - Yemek yeme eyleminin gerçekleştiği ortamdaki uyarıcıların ve sunum özelliklerinin lezzet algısını etkileyebildiğine; III. Cümle - Tüketici tercihlerini şekillendirmek ve sağlıklı beslenmeyi teşvik etmek amacıyla nörogastronomik verilerden faydalanıldığına; IV. Cümle - Beslenme odaklı bazı sağlık sorunlarının iyileştirilmesinde nörogastronomik yöntemlerden destek alınabileceğine.
I. cümle çoklu duyu etkileşimini, II. cümle dış çevresel faktörlerin lezzet algısına etkisini, III. cümle endüstrideki tüketici yönlendirme ve sağlıklı gıda sunma amacını, IV. cümle ise yeme bozuklukları gibi sağlık durumlarındaki klinik faydalarını vurgular.

Step-by-Step Solution

1
I. cümleyi analiz ederek nörogastronominin hangi duyularla ilişkili olduğunu belirlemek.
I. cümlede yer alan 'tat profillerini sadece dil üzerindeki reseptörlerle değil, koku, görme ve işitme gibi tüm duyuların ortak etkileşimiyle' ifadesinin 'Lezzet algısının oluşumunda sadece tat alma organının değil, birden fazla duyunun bir arada rol oynadığına' yargısıyla örtüştüğü görülür.
İlk cümlenin anahtar kelimelerini seçeneklerdeki genel yargılarla bağdaştırmak.
2
II. cümleyi analiz ederek dışsal faktörlerin lezzet algısına olan etkisini belirlemek.
II. cümledeki 'tabağın rengi ya da arka planda çalan müziğin ritmi gibi dışsal faktörler' ifadesinin 'Yemek yeme eyleminin gerçekleştiği ortamdaki uyarıcıların ve sunum özelliklerinin lezzet algısını etkileyebildiğine' yargısını karşıladığı anlaşılır.
Cümledeki somut örnekleri (tabak rengi, müzik ritmi) genel kavramlarla (ortamdaki uyarıcılar, sunum özellikleri) eşleştirmek.
3
III. cümleyi inceleyerek nörogastronominin endüstrideki kullanım amacını belirlemek.
III. cümledeki 'tüketicilerin beslenme alışkanlıklarını yönlendirmek ve daha sağlıklı gıda alternatifleri sunmak' ifadesinin 'Tüketici tercihlerini şekillendirmek ve sağlıklı beslenmeyi teşvik etmek' yargısıyla doğrudan eşleştiği saptanır.
Cümledeki amaç bildiren ifadeleri seçeneklerdeki hedeflerle eş anlamlılık ilişkisi üzerinden tespit etmek.
4
IV. cümleyi inceleyerek nörogastronominin klinik uygulamalarını saptamak.
IV. cümledeki 'obezite ve yeme bozukluklarının tedavisinde de etkin bir biçimde kullanılabileceğini' ifadesinin 'Beslenme odaklı bazı sağlık sorunlarının iyileştirilmesinde nörogastronomik yöntemlerden destek alınabileceğine' yargısıyla örtüştüğü görülür.
Tıbbi terimlerin genel sağlık sorunları ifadesiyle karşılandığını görmek.

Key Concept

Paragraftaki yardımcı düşünceleri tespit etme ve yakın anlamlı yargılarla eşleştirme.
Estimated Time:1m 30s
Question 151Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen sözcükleri, cümlelerde kazandıkları bağlamsal anlamları en iyi karşılayan yakın anlamlı karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Onun yalın anlatımı sayesinde en karmaşık felsefi konular bile kolayca anlaşılıyordu.
Toplantıda sunulan makul çözüm önerisi, tüm üyeler tarafından hemen kabul gördü.
Sanatçının geleneksel motifleri modern bir üslupla özgün bir biçimde işlemesi dikkat çekiciydi.
Giriştiği her işte gösterdiği titiz çalışma, onun kısa sürede başarıya ulaşmasını sağladı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yalın sözcüğü 'sade ve gösterişsiz', makul sözcüğü 'akla uygun ve mantıklı', özgün sözcüğü 'kendine has ve orijinal', titiz sözcüğü ise 'özenli ve dikkatli' anlamıyla eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin bağlamsal anlamları sırasıyla şu şekildedir: 'yalın' kelimesi süssüz, sade bir anlatımı; 'makul' kelimesi akla ve mantığa uygunluğu; 'özgün' kelimesi taklit olmayan, kendine has yapıyı; 'titiz' kelimesi ise özenli ve dikkatli çalışmayı ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Yalın sözcüğünün geçtiği cümleyi bağlamı yönüyle incelemek.
Yalın kelimesinin süssüz ve sade bir anlatımı nitelediği belirlenir.
Bağlamda anlatımın kolay anlaşılırlığı sadelikle doğrudan ilişkilidir.
2
Makul sözcüğünün geçtiği cümleyi bağlamı yönüyle incelemek.
Makul kelimesinin akla ve mantığa yatkın bir çözüm önerisini ifade ettiği belirlenir.
Önerinin kabul görmesi, onun mantıklı ve uygun olmasına bağlıdır.
3
Özgün sözcüğünün geçtiği cümleyi bağlamı yönüyle incelemek.
Özgün kelimesinin modern ve benzersiz (orijinal) bir biçimi karşıladığı belirlenir.
Sanatçının geleneksel motifleri kendine has bir tarzla yorumlaması özgünlüğü gösterir.
4
Titiz sözcüğünün geçtiği cümleyi bağlamı yönüyle incelemek.
Titiz kelimesinin işin yapılmasındaki özen ve dikkati nitelediği belirlenir.
Başarıya ulaştıran çalışmanın niteliği özenli olmasıyla açıklanır.

Key Concept

Cümledeki bağlama göre sözcüklerin eş ve yakın anlamlılarını belirleme.
Estimated Time:1m 30s
Question 152Question

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili olarak verilen sözcükleri, cümlelerde yüklendikleri anlam özelliklerini gösteren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Son günlerde üzerinde çalıştığı projeyi nihayete erdirmek için yoğun bir mesai harcıyor.
Kentin en işlek caddesindeki dükkânların vitrini bayram öncesi rengârenk süslenmişti.
Toros Dağları'nın Akdeniz'e bakan eteklerinde keçi sürüleri otluyordu.
Sınavda yaptığı dikkatsizlikle geleceğini kendi elleriyle yaktı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleştirme şu şekildedir: 'yoğun bir mesai harcıyor' ifadesi soyut tüketim yönüyle mecaz anlam açıklamasıyla; 'dükkânların vitrini' temel anlamıyla gerçek anlam açıklamasıyla; 'dağların eteklerinde' şekil ilişkisiyle yan anlam açıklamasıyla; 'geleceğini yaktı' ifadesi ise mahvetmek anlamıyla mecaz anlam açıklamasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede 'mesai harcıyor' ve 'geleceğini yaktı' ifadeleri, somut eylemlerin tamamen soyutlanarak yeni anlamlar kazanması nedeniyle mecaz anlamla; 'dükkânın vitrini' temel fiziksel anlamıyla gerçek anlamla; 'dağın etekleri' ise şekil benzerliğiyle cansız varlığa aktarım yapıldığı için yan anlamla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin bağlamdaki anlamlarını ve gerçek anlamlarından ne ölçüde uzaklaştıklarını tespit etmek.
'Harcamak' ve 'yakmak' eylemlerinin tamamen soyut ve yeni anlamlar üstlendiği; 'vitrin' sözcüğünün ilk anlamını koruduğu; 'etek' sözcüğünün ise benzerlik ilişkisiyle somut bir varlığın parçası olarak kullanıldığı belirlenir.
Sözcüklerin anlam özelliklerini doğru belirlemek için cümle içindeki kullanım bağlamları incelenmelidir.
2
Belirlenen anlam özelliklerini gerçek, yan ve mecaz anlam tanımlarıyla eşleştirmek.
'Harcamak' -> soyut tüketmek (mecaz); 'vitrin' -> camlı sergileme bölmesi (gerçek); 'etek' -> dağ yamacı (yan anlam); 'yakmak' -> mahvetmek (mecaz) olarak eşleştirilir.
Gerçek anlamından tamamen sıyrılarak soyut bir anlam kazananlar mecaz, şekil ve işlev benzerliğiyle cansız varlıklara aktarılanlar yan, ilk anlamını koruyanlar ise gerçek anlamdır.

Key Concept

Mecaz Anlam ve Yan Anlam Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 153Question

(I) Leon Festinger tarafından ortaya atılan bilişsel çelişki kuramı, bireyin sahip olduğu inançlar, değerler veya tutumlar ile davranışları arasında bir tutarsızlık meydana geldiğinde hissettiği psikolojik rahatsızlığı açıklar. (II) İnsan zihni doğası gereği bu içsel gerilimi azaltma eğilimindedir; bu doğrultuda bireyler ya çelişen inançlarını değiştirir ya da mevcut davranışlarını haklı çıkaracak yeni bahaneler üretirler. (III) Bu kuram, insanların neden mantıksız kararların�� ısrarla savunduklarını ve kendi yanılgılarını rasyonalize etme çabalarını anlamada anahtar bir rol oynar. (IV) Modern sosyal psikoloji çalışmalarında sıklıkla başvurulan bu kuram, özellikle tüketici davranışlarından siyasi tercihlere kadar geniş bir yelpazede insan tercihlerini analiz etmek için kullanılmaktadır.

Yukarıdaki parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı d��şüncelerin doğru eşleştirmesini yapınız.

Click a left item, then click its matching right item

Items

(I) numaralı cümle
(II) numaralı cümle
(III) numaralı cümle
(IV) numaralı cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle bireyin içsel kabulleri ile eylemleri arasındaki uyumsuzluğun zihinsel gerginliğe yol açtığıyla; ikinci cümle kişinin zihinsel huzursuzluğu gidermek adına düşüncelerini değiştirebileceği veya eylemlerine kılıf bulabileceğiyle; üçüncü cümle hatalı tutumları savunma ve rasyonalize etme eğiliminin arka planıyla; dördüncü cümle ise teorinin günümüzde tüketici ve siyasi kararlar gibi farklı alanları analiz etmede kullanılmasıyla eşleşmektedir.
Her bir cümle, anlam sınırları korunarak ve akademik bir dille yeniden ifade edilerek ilgili yardımcı düşüncesiyle doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki birinci cümleyi incelemek ve anahtar kavramları belirlemek.
Birinci cümledeki 'inançlar, değerler veya tutumlar ile davranışlar arasındaki tutarsızlığın hissettirdiği psikolojik rahatsızlık' ifadesinin, bireyin içsel kabulleri ile eylemleri arasındaki uyumsuzluğun zihinsel gerginliğe yol açtığı yargısını karşıladığı saptanır.
Cümledeki kavramsal tanımlamanın eş anlamlısını bulmak.
2
İkinci cümleyi ve içerdiği yargıyı analiz etmek.
İkinci cümledeki 'çelişen inançları değiştirme' ve 'davranışları haklı çıkaracak bahaneler üretme' eylemlerinin, zihinsel gerilimi azaltmak için düşünceleri dönüştürme veya eylemlere kılıf bulma düşüncesiyle eşleştiği görülür.
Çelişkiyi çözme yöntemlerinin nasıl formüle edildiğini tespit etmek.
3
Üçüncü cümleyi ve çıkarılabilecek yargıyı değerlendirmek.
Üçüncü cümledeki 'mantıksız kararları ısrarla savunma ve yanılgıları rasyonalize etme' vurgusunun, insanların hatalı tutumlarını savunma ve mantığa bürüme eğilimlerinin arka planını aydınlattığı yargısına karşılık geldiği belirlenir.
Rasyonalizasyon çabasının işlevini saptamak.
4
Dördüncü cümleyi inceleyip kullanım alanlarını belirlemek.
Dördüncü cümledeki 'tüketici davranışlarından siyasi tercihlere kadar geniş yelpazede analiz' ifadesinin, kuramın günümüzde iktisadi ve politik tercihler gibi alanlarda analiz aracı olarak kullanılması yargısıyla eşleştiği saptanır.
Kuramın güncel ve disiplinler arası uygulama alanlarını belirlemek.

Key Concept

Paragrafta her cümlenin kendine özgü bir yardımcı düşünce taşıdığını saptama ve bu düşünceleri yakın anlamlı ifadelerle eşleştirme.
Estimated Time:2m 0s
Question 154Question

Aşağıdaki parçada yavaş gazetecilik (slow journalism) hareketi ele alınmaktadır.

(I) Dijital çağın getirdiği anlık bilgi akı��ı, medyanın derinlikten yoksun, sadece hıza odaklanan bir yapıya bürünmesine yol açmıştır. (II) Bu yüzeyselliğe tepki olarak doğan 'yavaş gazetecilik' akımı, olayların ardındaki arka planı, neden-sonuç ilişkilerini ve insani boyutları titizlikle araştırmayı hedefler. (III) Tıpkı yavaş gıda hareketi gibi, nicelikten ziyade niteliğe önem veren bu yaklaşım; okuyucuya aceleyle yazılmış haberler yerine, üzerinde haftalarca çalışılmış kapsamlı dosyalar sunar. (IV) Reklam gelirleri ve tıklama oranları yerine abonelik modellerine sırtını dayayan bu yayıncılık anlayışı, okuyucu ile daha güvenilir ve kalıcı bağlar kurmayı başarır.

Buna göre, parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle: Dijital çağın getirdiği anlık bilgi akışı, medyanın derinlikten yoksun, sadece hıza odaklanan bir yapıya bürünmesine yol açmıştır.
II. Cümle: Bu yüzeyselliğe tepki olarak doğan 'yavaş gazetecilik' akımı, olayların ardındaki arka planı, neden-sonuç ilişkilerini ve insani boyutları titizlikle araştırmayı hedefler.
III. Cümle: Tıpkı yavaş gıda hareketi gibi, nicelikten ziyade niteliğe önem veren bu yaklaşım; okuyucuya aceleyle yazılmış haberler yerine, üzerinde haftalarca çalışılmış kapsamlı dosyalar sunar.
IV. Cümle: Reklam gelirleri ve tıklama oranları yerine abonelik modellerine sırtını dayayan bu yayıncılık anlayışı, okuyucu ile daha güvenilir ve kalıcı bağlar kurmayı başarır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleştirme şu şekildedir: I. cümle ile 'Modern iletişim teknolojilerinin...', II. cümle ile 'Hızlı tüketim odaklı...', III. cümle ile 'Yavaş gazetecilik, aceleye...', IV. cümle ile 'Sürdürülebilirliğini alternatif...' ifadeleri eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler paragraftaki cümlelerin anlam sınırlarına tam uyum sağlamaktadır. I. cümle dijitalleşmenin hızı artırıp kaliteyi düşürdüğünü belirttiğinden modern teknolojinin bilgi iletimini hızlandırırken içerik kalitesini zayıflattığı yargısıyla; II. cümle hızlı tüketime tepkiyle yeni bir akım doğduğunu anlattığından nitelik kaybının yeni bir arayışı tetiklediği yargısıyla; III. cümle nicelik yerine nitelik ve emek verildiğini gösterdiğinden kaliteyi ve derinlemesine çalışmayı öncelediği yargısıyla; IV. cümle ise abonelik modeliyle kalıcı bağ kurulduğunu aktardığından alternatif finansman yöntemlerinin kitle ilişkilerini güçlendirdiği yargısıyla tam olarak örtüşür.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki I. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri belirlemek.
I. cümledeki 'dijital çağ' ve 'anlık bilgi akışı' ile modern teknolojinin getirdiği hızın kastedildiği, 'derinlikten yoksunluk' ile de içerik kalitesinin azaldığı saptanır.
İlk cümlenin ana düşüncesini tespit edip uygun yardımcı düşünceyle eşleştirebilmek için.
2
Parçadaki II. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri belirlemek.
II. cümledeki 'yüzeyselliğe tepki' ifadesinin, hızlı tüketime dayalı haberciliğin getirdiği nitelik kaybına bir eleştiri olduğunu ve bu tepkinin 'yavaş gazetecilik' adında yeni bir medya arayışını başlattığı anlaşılır.
İkinci cümlenin yavaş gazeteciliğin ortaya çıkış nedenini açıkladığını kavramak için.
3
Parçadaki III. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri belirlemek.
III. cümledeki 'nicelikten ziyade nitelik' ifadesinin sayısal çokluğa karşı kaliteyi, 'haftalarca çalışılmış dosyalar' ifadesinin ise derinlemesine araştırmayı ifade ettiği saptanır.
Üçüncü cümlenin yavaş gazeteciliğin çalışma tarzını ve amacını vurguladığını anlamak için.
4
Parçadaki IV. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri belirlemek.
IV. cümledeki 'abonelik modelleri' ifadesinin reklam dışı alternatif bir finansal yöntemi, 'güvenilir ve kalıcı bağlar' ifadesinin ise okur kitlesiyle kurulan sağlam ilişkiyi temsil ettiği görülür.
Dördüncü cümlenin finansman modeli ile okur ilişkisi arasındaki bağı kurduğunu anlamak için.

Key Concept

Paragraftaki her cümlenin, metnin bütününe hizmet eden belirli bir yardımcı düşünceyi barındırdığını fark etme ve bu yargıları yakın anlamlı ifadelerle ilişkilendirme becerisidir.
Question 155Question

Aşağıda arkeoloji ve kültürel mirasla ilgili verilen cümleleri, ifade ettikleri kavramsal anlam özellikleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kültürel miras; geçmiş kuşaklardan kalan, tarihsel süreçte korunarak günümüze aktarılan somut ve somut olmayan değerlerin bütünüdür.
Son kazılarda elde edilen bulgular, bölgedeki neolitik yerleşimin Anadolu'daki diğer merkezlerden daha gelişmiş bir tarım toplumuna ev sahipliği yaptığını göstermektedir.
Diyelim ki bu kazı alanında bulunan yazıtlar, tarihin bilinen ilk yazılı antlaşmasından daha eski bir döneme ait çıktı.
Kazı ekibinin teknolojik imkânları arttıkça gün yüzüne çıkarılan eserlerin restorasyon süreci de günden güne hız kazanıyor.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kültürel mirasla ilgili cümle tanım, neolitik yerleşimle ilgili cümle karşılaştırma, yazıtlarla ilgili cümle varsayım, restorasyon süreciyle ilgili cümle ise aşamalı durum kavramıyla eşleşmektedir.
Kültürel mirasın tanımı yapılmış, kazı alanları karşılaştırılmış, yazıtların yaşı hakkında varsayımda bulunulmuş ve restorasyon sürecinin aşamalı durumu aktarılmıştır. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlenin anlam özelliğini incelemek
'Kültürel miras; ... değerlerin bütünüdür.' cümlesi 'Kültürel miras nedir?' sorusuna doğrudan cevap vermektedir.
Tanım cümleleri, bir kavramın ne olduğunu açıklar ve genellikle 'nedir' sorusuna yanıt verir.
2
İkinci cümlenin anlam özelliğini incelemek
'bölgedeki neolitik yerleşimin Anadolu'daki diğer merkezlerden daha gelişmiş...' ifadesinde kıyaslama mevcuttur.
Karşılaştırma cümlelerinde iki unsur ortak ya da farklı yönleriyle, genellikle 'daha, en, kadar' gibi sözcüklerle kıyaslanır.
3
Üçüncü cümlenin anlam özelliğini incelemek
'Diyelim ki bu kazı alanında bulunan yazıtlar... eski çıktı.' cümlesinde olası bir durum varsayılmıştır.
'Diyelim ki, tut ki, farz edelim' gibi ifadeler, henüz gerçekleşmemiş bir durumu gerçekleşmiş gibi kabul eden varsayım anlamı taşır.
4
Dördüncü cümlenin anlam özelliğini incelemek
'arttıkça' ve 'günden güne' ifadeleri sürecin zamanla ilerlediğini göstermektedir.
Aşamalı durum bildiren cümlelerde bir olayın veya durumun olumlu ya da olumsuz yönde adım adım değişmesi aktarılır.

Key Concept

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Aşamalı Durum)
Question 156Question

Aşağıdaki parçada bilişsel arkeoloji disiplini ele alınmaktadır.

(I) Bilişsel arkeoloji, antik toplulukların geride bıraktığı maddi kalıntıları salt pratik işlevleri ya da estetik nitelikleriyle sınırlı kalmadan, bu nesnelerin arka planında yatan zihinsel süreçlerin, soyut tasarımların ve sembolik sistemlerin izini sürerek inceler. (II) Son dönem teknolojik gelişmelerin arkeolojiye kazandırdığı nörogörüntüleme, üç boyutlu dijital modelleme ve sanal gerçeklik gibi modern araçlar; tarih öncesi dönemde yaşamış insanların mekânsal algılarını ve soyutlama yeteneklerini bilimsel olarak somutlaştırma noktasında araştırmacılara yepyeni ufuklar açmaktadır. (III) Ancak geçmişin zihinsel haritasını ç��karma çabası, çağdaş insanın kendi zihinsel şablonlarını ve modern dünyadaki algısal kalıplarını antik buluntulara doğrudan yansıtması gibi metodolojik bir anakronizm tehlikesini de her zaman bünyesinde barındırır. (IV) Dolayısıyla bu bilim dalı, sınırları iyi çizilmiş disiplinler arası bir metodolojiyle kendi kuramsal varsayımlarını sürekli denetlemek ve geçmişi incelerken kült��rel rölativizm ile tarafsızlık ilkelerini kararlılıkla korumak zorundadır.

Buna göre, parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceler eşleştirildiğinde hangi cümle hangi yardımcı düşünceyle eşleşir?

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle maddi kalıntıların pratik ya da estetik niteliklerinin ötesine geçilerek geçmiş toplulukların düşünsel sistemlerinin araştırıldığına dair yargıyla; ikinci cümle günümüz teknik imkânlarının, tarih öncesi bireylerin soyutlama kapasitesini ve mekân algılarını somut verilere dönüştürmede yeni yollar sunduğuna dair yargıyla; üçüncü cümle antik dönem zihniyetini anlama sürecinde, modern insanın kendi düşünce kalıplarını geçmişe dayatmasıyla oluşabilecek metodolojik bir hata riskine dair yargıyla; dördüncü cümle ise alanın bilimsel tutarlılığını sürdürebilmesinin, kuramsal sınırların sorgulanması ve çoklu disiplinlerle eşgüdüm içinde kültürel göreceliğin savunulmasına bağlı olduğuna dair yargıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede her cümle, kendisinde doğrudan dile getirilen kavramların paraphrasing (farklı sözcüklerle yeniden ifade etme) yöntemiyle kurulmuş karşılıklarıyla eşleşmektedir: Birinci cümledeki nesnelerin ardındaki zihinsel süreçler odağı, maddi niteliklerin ötesine geçilmesiyle; ikinci cümledeki nörogörüntüleme ve modelleme gibi araçlar, günümüz teknik imkânlarının soyutlamayı somutlaştırma katkısıyla; üçüncü cümledeki çağdaş insanın kendi şablonlarını antik buluntulara yansıtması tehlikesi, modern insanın düşünce kalıplarını geçmişe dayatmasıyla oluşabilecek hata (anakronizm) riskiyle; dördüncü cümledeki rölativizmi elden bırakmama ve kuramsal denetim zorunluluğu ise kültürel görecelik ve kuramsal sınırların sorgulanması gereğiyle doğrudan örtüşür.

Step-by-Step Solution

1
Parçada yer alan her bir cümleyi tek tek ele alıp içerdikleri temel yargı sınırlarını belirlemek.
Dört cümlenin de odaklandığı anahtar kavramlar (bilişsel süreçler, teknolojik somutlaştırma, anakronizm riski, disiplinler arası denetim ve rölativizm) tespit edilir.
Yardımcı düşünceleri belirlerken metindeki anlam kaymalarını önlemek.
2
Birinci cümledeki 'salt pratik işlevleri ya da estetik nitelikleriyle sınırlı kalmadan' ifadesi ile sağ taraftaki 'maddi kalıntıların pratik ya da estetik niteliklerinin ötesine geçilmesi' ifadesini ilişkilendirmek.
Birinci cümlenin karşılığı bulunur.
Birinci cümlenin anahtar kelimeleri ve amacı bu yargıda karşılanmıştır.
3
İkinci cümledeki 'nörogörüntüleme ve üç boyutlu modelleme gibi araçlar' (günümüz teknik imkânları) ile 'soyutlama yeteneklerini bilimsel olarak somutlaştırma' unsurlarını aramak.
İkinci cümle ile günümüz teknik imkânlarının soyutlama kapasitesini somutlaştırmasına dair yargı eşleşir.
Cümledeki araçlar ve ulaşılan sonuç bu yargıda özetlenmiştir.
4
Üçüncü cümledeki 'çağdaş insanın kendi zihinsel şablonlarını antik buluntulara doğrudan yansıtması' ile 'metodolojik bir anakronizm tehlikesi' ifadelerini analiz etmek.
Üçüncü cümle ile modern insanın kendi düşünce kalıplarını geçmişe dayatmasıyla oluşabilecek metodolojik hata riski eşleşir.
Anakronizm kelimesinin Türkçedeki karşılığı ve yöntem bilimsel riski bu yargıda doğrudan ifade edilmiştir.
5
Dördüncü cümledeki 'disiplinler arası metodoloji', 'kuramsal varsayımları denetlemek' ve 'kültürel rölativizm ilkelerini korumak' hedeflerini sağ taraftaki kalan son yargıyla karşılaştırmak.
Dördüncü cümlenin kuramsal sınırların sorgulanması ve çoklu disiplinlerle kültürel göreceliğin korunması gerekliliğine dair yargıyla eşleştiği doğrulanır.
Dördüncü cümlenin ana fikri olan bilimsel tutarlılık ve rölativizm gereksinimi bu yargıda yer almaktadır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Question 157Question

Aşağıda sol sütunda yer alan açıklamaları, sağ sütunda verilen uygun anlatım ilkeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazarın metinlerinde hiçbir sözcük fazladan bulunmaz; eğer bir kelimeyi cümleden çıkarırsanız cümlenin anlamında bozulma ya da daralma meydana gelir.
Sanatçı, düşüncelerini aktarırken süslü ve sanatlı söyleyişlerden kaçınarak herkesin kolayca kavrayabileceği, sade bir anlatımı tercih etmiştir.
Eser, okurun zihninde hiçbir dilsel pürüzle veya telaffuz engeliyle karşılaşmadan su gibi akıp giden bir söyleyiş güzelliğine sahiptir.
Yazarın birkaç cümleye sığdırdığı düşüncelerin derinliğini açmaya kalktığımızda sayfalar dolusu açıklama yapmak zorunda kalırız.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Birinci ifade Duruluk, ikinci ifade Yalınlık, üçüncü ifade Akıcılık ve dördüncü ifade Özlülük ilkesiyle eşleşmektedir.
Verilen açıklamaların her biri, Türkçedeki temel anlatım ilkelerinin tanımlarını birebir karşılamaktadır. Gereksiz kelime barındırmama durumu duruluk, süssüzlük yalınlık, engelsiz akış akıcılık, yoğunluk ise özlülük kavramına karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci açıklamadaki anahtar ifadelerin incelenmesi.
Açıklamada yer alan 'hiçbir sözcük fazladan bulunmaz' ve 'kelime çıkarıldığında anlam bozulur veya daralır' ifadeleri tespit edilmiştir.
Anlatımda gereksiz sözcük bulunmaması kuralı bizi doğrudan duruluk ilkesine ulaştırır.
2
İkinci açıklamadaki üslup özelliklerinin değerlendirilmesi.
İfadedeki 'süslü ve sanatlı söyleyişlerden kaçınmak' ve 'herkesin anlayabileceği sade bir anlatım' kısımları belirlenmiştir.
Anlatımın süsten, sanattan ve özentiden uzak olması yalınlık (sadelik) ilkesinin tanımıdır.
3
Üçüncü açıklamadaki akış özelliklerinin çözümlenmesi.
Metinde geçen 'pürüzle karşılaşmadan su gibi akıp giden' ve 'telaffuz engeli olmaması' ifadeleri saptanmıştır.
Okumayı kolaylaştıran, ses akışının pürüzsüz olması durumu akıcılık ilkesini ifade eder.
4
Dördüncü açıklamadaki anlam derinliğinin sorgulanması.
'Birkaç cümleye sığan düşüncelerin sayfalar dolusu açıklanabilmesi' ve 'derinlik' özellikleri bulunmuştur.
Az sözcükle yoğun ve derin anlamlar ifade etme niteliği özlülük ilkesinin temel özelliğidir.

Key Concept

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Question 158Question

Aşağıda verilen paragrafta anlatım ilkelerini karşılarında yer alan tanımlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Duruluk
Yalınlık
Özlülük

Matches

Show answer & explanation

Answer

Duruluk ilkesi gereksiz sözcük bulunmaması tanımıyla, yalınlık ilkesi süssüz ve sade anlatım tanımıyla, özlülük ilkesi ise az sözle çok şey anlatma tanımıyla eşleşir.
Duruluk ilkesi, gereksiz sözcük bulunmaması tanımıyla eşleşir. Yalınlık ilkesi, süssüz ve sade anlatım tanımıyla eşleşir. Özlülük ilkesi ise az sözle çok ve derin anlam ifade etme tanımıyla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Duruluk ilkesinin tanımını belirleme
Duruluk, cümleden herhangi bir sözcük çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma veya bozulma olmaması durumudur. Bu durum, gereksiz sözcük kullanımının olmamasıyla eşleşir.
Duruluk kavramının temel tanımına göre doğru eşleşmeyi bulmak için.
2
Yalınlık ilkesinin tanımını belirleme
Yalınlık (sadelik), süslü, sanatlı ve mecazlı söyleyişlerden kaçınmaktır. Bu durum, süssüz ve doğrudan anlatım tanımıyla eşleşir.
Yalınlık kavramının temel niteliğini tespit etmek için.
3
Özlülük ilkesinin tanımını belirleme
Özlülük, az kelimeyle çok ve derin anlamlar ifade edebilmedir. Bu durum, az sözle yoğun anlam sunma tanımıyla eşleşir.
Özlük kavramını tanımlamak ve son eşleşmeyi tamamlamak için.

Key Concept

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Question 159Question

Aşağıdaki paragrafta büyük babanın sergilediği bazı davranışlar verilmiştir. Bu davranışları, büyük babanın sahip olduğu karakter özellikleriyle eşleştiriniz.

"Büyük babam, köyün girişindeki o eski marangoz atölyesinde ömrünü tüketmişti. Yıllar boyunca, ağaçların diliyle konuşur gibi çalışır, eline aldığı her tahta parçasını adeta bir sanat eserine dönüştürürdü. Atölyenin tozlu raflarında biriken onca ödüle, kasabanın en yetenekli ustası olarak anılmasına rağmen hiçbir zaman başarısıyla övündüğünü, başkalarını küçümsediğini görmedim. Bir keresinde komşumuzun bozulan arabasını tamir etmek için günlerce uğraşmış, karşılığında kendisine uzatılan parayı usulca geri çevirerek 'Komşuluk hakkı parayla ödenmez evlat,' demişti. Bizlerin eğitimi için gecesini gündüzüne katar, en zor zamanlarda bile 'Bu günler de geçer, yeter ki gönlümüz bir olsun,' diyerek içimizi ferahlatırdı. Onun bu duruşu, hayatı boyunca zorluklar karşısında yılmayan azimli yapısıyla birleşince hepimiz için sarsılmaz bir sığınak olmuştu."

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ödüllere ve ustalığına rağmen hiçbir zaman övünmemesi
Komşusunun arabasını tamir edip karşılığında uzatılan parayı reddetmesi
En zor zamanlarda bile etrafındakilere moral verip 'Bu günler de geçer' demesi
Hayatı boyunca karş��laştığı engeller karşısında asla yılmaması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ödüllere rağmen övünmeme davranışı alçakgönüllülükle, parayı geri çevirerek yardım etme davranışı yardımseverlikle, zor zamanlardaki olumlu sözler iyimserlikle ve engeller karşısında pes etmeme özelliği ise kararlılıkla eşleşmektedir.
Büyük babanın övünmemesi alçakgönüllülüğü, parayı reddederek yardım etmesi yardımseverliği, olumsuz durumlarda umut aşılaması iyimserliği ve zorluklar karşısında pes etmemesi kararlılığı yansıtmaktadır. Bu nedenle eşleştirmeler karakter analizine tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki ödüllere rağmen övünmeme ifadesi incelenir.
Kendini öne çıkarmayan bu tutum alçakgönüllülük (mütevazılık) kavramıyla eşleşir.
Alçakgönüllülük, kişinin başarılarına rağmen mütevazı kalabilmesidir.
2
Büyük babanın komşusunun bozulan arabasını tamir edip karşılığında uzatılan parayı geri çevirmesi durumu değerlendirilir.
Karşılık beklemeden iyilik yapması yardımseverlik (diğerkâmlık) özelliğini gösterir.
Yardımseverlik, maddi bir çıkar gözetmeden başkalarının yardımına koşmaktır.
3
Zor zamanlarda söylenen 'Bu günler de geçer' ifadesi çözümlenir.
Olumsuz koşullarda bile umudunu yitirmeme durumu iyimserlik ile eşleşir.
İyimserlik, geleceğe ve olaylara olumlu bir bakış açısıyla yaklaşmaktır.
4
Zorluklar karşısında yılmayan azimli yapı ifadesi ele alınır.
Engeller karşısında vazgeçmeme tutumu kararlılık özelliğiyle eşleşir.
Kararlılık, hedeflere ulaşma yolunda engeller karşısında yılmamaktır.

Key Concept

Paragrafta Karakter ve Duygu Analizi
Question 160Question

Kasabanın tek sahafı olan İhsan Efendi’nin dükkânı kapandığında, oraya yıllardır sığınanların tepkileri adeta iç dünyalarının birer aynası gibiydi. Sürekli eski baskı kitapların kokusunu içine çeken Selim, rafların boşaltılmasını izlerken "Bir daha hiçbir yerde bu huzuru bulamayacağım, sanki geçmişimin en kıymetli parçası sökülüp alınıyor benden." diye mırıldanıyordu; onun için bu sadece bir dükkân değil, sığınılacak son kaleydi. Köşede sessizce duran genç yazar adayı Nihal ise ellerini cebine sokmuş, "Belki de böylesi daha iyidir; tozlu sayfaların arasından çıkıp sokağın canlılığına karışmanın, yeni yollar aramanın vaktidir." diyerek gözlerini caddenin kalabalığına dikmişti. Öte yandan, yıllarca İhsan Efendi’den kitap ödünç alan muhtar Halit Bey, "Biz zamanında buranın kıymetini bilmedik, ona hak ettiği desteği vermedik; şimdi kaybettiklerimize yanmak neye yarar!" sözleriyle dükkânın önünde öfkeyle dolanıyordu. Dükkânın çırağı Ahmet ise sessizce kitapları kolilere yerleştirirken "Ustam ne karar verdiyse doğrudur, o nerede biz oradayız; yeni bir yer açarsa orada da aynı titizlikle çalışmaya devam ederiz." diyerek işine odaklanmıştı.

Bu parçada geçen karakterlerin sözlerinden hareketle, sol sütundaki karakterleri sağ sütundaki sergiledikleri baskın duygu durumu veya karakter özelliğiyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Selim
Nihal
Halit Bey
Ahmet

Matches

Show answer & explanation

Answer

Selim, mevcut kaybı derin bir karamsarlık ve geçmişe özlemle karşılama özelliğiyle; Nihal, değişimi bir fırsat olarak görerek umut ve iyimserlik besleme özelliğiyle; Halit Bey, geçmişe yönelik bir hayıflanma ve yapıcı olmayan bir öz eleştiri özelliğiyle; Ahmet ise koşullardan bağımsız, sarsılmaz bir sadakat ve teslimiyet özelliğiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Selim'in kaybettiği huzuru bir daha bulamayacağını düşünmesi onun karamsarlığını ve geçmişe bağlılığını; Nihal'in sokağa çıkıp yeni yollar arama isteği onun umut ve iyimserliğini; Halit Bey'in zamanında kıymet bilmedik diyerek üzülmesi onun hayıflanmasını; Ahmet'in ise ustası nereye giderse onunla olacağını belirtmesi sarsılmaz sadakatini doğrudan yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Selim'in 'Bir daha hiçbir yerde bu huzuru bulamayacağım, sanki geçmişimin en kıymetli parçası sökülüp alınıyor benden.' şeklindeki sözünü incelemek.
Bu ifadeden hareketle Selim'in dükkânın kapanmasından dolayı derin bir karamsarlık duyduğu ve geçmişe özlem duyduğu saptanır. Bu durum, üçüncü seçenekle eşleşir.
Karakterin yaşadığı kaybı nasıl anlamlandırdığını belirlemek için.
2
Nihal'in 'Belki de böylesi daha iyidir; tozlu sayfaların arasından çıkıp sokağın canlılığına karışmanın, yeni yollar aramanın vaktidir.' sözünü incelemek.
Nihal'in değişimi olumlu karşıladığı, yeni yollar aramayı umut verici bulduğu ve iyimser olduğu saptanır. Bu durum, dördüncü seçenekle eşleşir.
Karakterin gelecek ve değişim hakkındaki tutumunu belirlemek için.
3
Halit Bey'in 'Biz zamanında buranın kıymetini bilmedik, ona hak ettiği desteği vermedik; şimdi kaybettiklerimize yanmak neye yarar!' sözünü incelemek.
Halit Bey'in geçmişteki eylemsizlikten dolayı pişmanlık duyduğu, yani hayıflanma içinde olduğu ve kendilerini eleştirdiği saptanır. Bu durum, birinci seçenekle eşleşir.
Karakterin pişmanlık ve siteminin altında yatan ana motifi keşfetmek için.
4
Ahmet'in 'Ustam ne karar verdiyse doğrudur, o nerede biz oradayız; yeni bir yer açarsa orada da aynı titizlikle çalışmaya devam ederiz.' sözünü incelemek.
Ahmet'in ustasına koşulsuz bir bağlılık (sadakat) ve kararı doğrudan kabullenme (teslimiyet) sergilediği saptanır. Bu durum, ikinci seçenekle eşleşir.
Karakterin bağlılık düzeyini ve itaatkarlık motivasyonunu analiz etmek için.

Key Concept

Paragraftaki şahısların veya anlatıcının dile getirdiği sözlerden, tavır ve davranışlardan yola çıkarak iç dünyalarını, karakter özelliklerini ve hissettikleri baskın duyguları analiz etme.
PreviousPage 8 / 53Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin