Examkin

Asit-Baz Tepkimeleri ve Nötrleşme

8 questions

Question 1Question →

Laboratuvarda oda sıcaklığında (25 ∘C25\text{ }^\circ\text{C}) şekildeki iki kapta bulunan sulu karışımlar boş bir kapta birleştirilerek karıştırılıyor ve bir asit-baz tepkimesi gerçekleşiyor.

Buna göre, tepkime ve oluşan son çözelti ile ilgili;

I. Kısmi nötrleşme gerçekleşmiştir.
II. Tepkime sonucunda oluşan tuzun sistematik adı demir(II) nitrattır.
III. Son çözeltinin pH değeri 7'den küçüktür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Kısmi nötrleşmenin gerçekleştiği, oluşan tuzun adının demir(II) nitrat olduğu ve artan asit sebebiyle son çözeltinin pH değerinin 7'den küçük olduğu ifadelerinin tamamı doğrudur.
Tepkimede 0,3 mol H+0,3\text{ mol } \text{H}^+ ile 0,2 mol OH−0,2\text{ mol } \text{OH}^- bir araya gelmiş, asit arttığı için kısmi nötrleşme gerçekleşmiş ve ortam asidik (pH < 7) olmuştur. Oluşan tuz ise Fe2+\text{Fe}^{2+} iyonu içerdiğinden demir(II) nitrat olarak adlandırılır. Dolayısıyla üç ifade de doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Kaplardaki maddelerin formüllerini ve suya verdikleri iyonların mol sayılarını belirleme
I. kaptaki kezzap HNO3\text{HNO}_3 asididir ve 0,3 mol H+0,3\text{ mol } \text{H}^+ iyonu verir. II. kaptaki Fe(OH)2\text{Fe(OH)}_2 bazı ise 0,1×2=0,2 mol OH−0,1 \times 2 = 0,2\text{ mol } \text{OH}^- iyonu verir.
Nötrleşme tepkimelerinde net iyon tepkimesi H+\text{H}^+ ve OH−\text{OH}^- iyonları arasında gerçekleşir.
2
Nötrleşme derecesini ve artan maddeyi hesaplama
0,2 mol OH−0,2\text{ mol } \text{OH}^- iyonu ile 0,2 mol H+0,2\text{ mol } \text{H}^+ iyonu nötrleşir. Ortamda 0,3−0,2=0,1 mol H+0,3 - 0,2 = 0,1\text{ mol } \text{H}^+ iyonu artar.
Asit ve bazın tamamen tükenmeyip birinin artması durumunda kısmi nötrleşme gerçekleşir. Bu nedenle birinci ifade doğrudur.
3
Oluşan tuzun formülünü ve sistematik adını belirleme
Tepkime sonucu oluşan tuz Fe2+\text{Fe}^{2+} katyonu ve NO3−\text{NO}_3^- anyonundan oluşan Fe(NO3)2\text{Fe(NO}_3)_2 bileşiğidir. Sistematik adı demir(II) nitrattır.
Demir değişken değerlikli bir metal olduğundan adı belirtilirken yükseltgenme basamağı Roma rakamıyla yazılmalıdır. Bu nedenle ikinci ifade doğrudur.
4
Son çözeltinin pH durumunu belirleme
Ortamda serbest H+\text{H}^+ iyonları arttığı için son çözelti asidik özellik gösterir ve 25 ∘C25\text{ }^\circ\text{C}'deki pH değeri 7'den küçüktür.
Asidik çözeltilerde pH < 7'dir. Bu nedenle üçüncü ifade doğrudur.

Key Concept

Asit-baz nötrleşme tepkimelerinde sınırlayıcı bileşen analizi, kısmi nötrleşme ve oluşan tuzların adlandırılması kuralları.

Alternative Method

Tepkime denklemi denkleştirilerek de katsayılar üzerinden mol geçişleri yapılabilir:
Fe(OH)2(k)+2HNO3(suda)→Fe(NO3)2(suda)+2H2O(l)\text{Fe(OH)}_2(k) + 2\text{HNO}_3(suda) \rightarrow \text{Fe(NO}_3)_2(suda) + 2\text{H}_2\text{O}(l)
Denkleştirilmiş tepkimede 1 mol Fe(OH)21\text{ mol } \text{Fe(OH)}_2 için 2 mol HNO32\text{ mol } \text{HNO}_3 gereklidir. Başlangıçta alınan 0,1 mol Fe(OH)20,1\text{ mol } \text{Fe(OH)}_2 ile 0,2 mol HNO30,2\text{ mol } \text{HNO}_3 tamamen nötrleşir. Ortamda 0,3−0,2=0,1 mol HNO30,3 - 0,2 = 0,1\text{ mol } \text{HNO}_3 arttığı için çözelti asidiktir.
Estimated Time:2m 30s
Question 2Question →

Laboratuvarda 25 °C sıcaklıkta bulunan 0,3 mol HCl0,3\text{ mol } \text{HCl} içeren sulu çözelti ile 0,2 mol Ca(OH)20,2\text{ mol } \text{Ca(OH)}_2 içeren sulu çözelti boş bir kapta karıştırılarak tam verimle tepkimeye sokuluyor.

Buna göre, gerçekleşen tepkime ve oluşan son çözelti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tepkime sonunda 0,05 mol Ca(OH)20,05\text{ mol } \text{Ca(OH)}_2 artar ve oluşan çözeltinin pH değeri 7'den büyüktür.

Answer

Tepkime sonunda 0,05 mol Ca(OH)20,05\text{ mol } \text{Ca(OH)}_2 artar ve oluşan çözeltinin pH değeri 7'den büyüktür.
Denkleştirilmiş tepkimeye göre 2 mol HCl2\text{ mol } \text{HCl} ile 1 mol Ca(OH)21\text{ mol } \text{Ca(OH)}_2 tepkimeye girer. 0,3 mol HCl0,3\text{ mol } \text{HCl} tamamen harcandığında 0,15 mol Ca(OH)20,15\text{ mol } \text{Ca(OH)}_2 tüketilir ve 0,05 mol Ca(OH)20,05\text{ mol } \text{Ca(OH)}_2 artar. Artan baz nedeniyle 25 °C'de oluşan son çözeltinin pH değeri 7'den büyük olur.

Step-by-Step Solution

1
Tepkime denklemini yazıp denkleştirmek.
2HCl(suda)+Ca(OH)2(suda)→CaCl2(suda)+2H2O(s)2\text{HCl(suda)} + \text{Ca(OH)}_2\text{(suda)} \rightarrow \text{CaCl}_2\text{(suda)} + 2\text{H}_2\text{O(s)}
Reaktiflerin ve ürünlerin mol oranlarını belirlemek için denkleştirilmiş tepkimeye ihtiyaç duyulur.
2
Başlangıç mol sayılarına göre sınırlayıcı bileşeni ve artan maddeyi belirlemek.
0,3 mol HCl0,3\text{ mol } \text{HCl} asidi tamamen harcanırken 0,15 mol Ca(OH)20,15\text{ mol } \text{Ca(OH)}_2 bazını nötrleştirir. Ca(OH)2\text{Ca(OH)}_2 bazından 0,2−0,15=0,05 mol0,2 - 0,15 = 0,05\text{ mol} artar. Sınırlayıcı bileşen HCl\text{HCl}'dir.
Tepkimede hangi maddenin tükenece��ini ve ne kadar madde artacağını bulmak.
3
Son çözeltinin pH durumunu ve oluşan tuzun özelliklerini değerlendirmek.
Ortamda baz arttığı için son çözelti baziktir ve pH > 7 olur. Oluşan tuz CaCl2\text{CaCl}_2 (kalsiyum klorür) tuzudur.
Tepkime sonundaki çözelti karakterini ve tuzun sistematik adını belirlemek.

Key Concept

Asit-baz nötrleşme tepkimelerinde sınırlayıcı bileşen, artan madde hesabı ve son çözeltinin pH karakteri.
Question 3Question →

Oda koşullarında 0,1 mol H2SO40,1\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 (sülfürik asit) içeren sulu çözelti ile 0,1 mol NaOH0,1\text{ mol } \text{NaOH} (sodyum hidroksit) içeren sulu çözelti karıştırılarak tam verimle tepkimeye sokuluyor.

Buna göre, oluşan son çözelti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Son çözelti asidik özellik gösterdiği için mavi turnusol kağıdının rengini kırmızıya çevirir.

Answer

Son çözelti asidik özellik gösterdiği için mavi turnusol kağıdının rengini kırmızıya çevirir.
Tepkime sonucunda artan H+\text{H}^+ iyonları nedeniyle oluşan son çözelti asidik özellik gösterir. Asidik çözeltiler mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimeye giren asit ve bazdan gelen iyonların mol sayılarını belirleme.
0,1 mol H2SO40,1\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 bileşiğinden 0,2 mol H+0,2\text{ mol } \text{H}^+ iyonu, 0,1 mol NaOH0,1\text{ mol } \text{NaOH} bileşiğinden ise 0,1 mol OH−0,1\text{ mol } \text{OH}^- iyonu gelir.
Nötrleşme tepkimesi H+\text{H}^+ ve OH−\text{OH}^- iyonları arasında gerçekleştiği için bu iyonların mol sayıları bulunmalıdır.
2
Tepkime sonunda hangi iyondan ne kadar arttığını hesaplama.
0,1 mol OH−0,1\text{ mol } \text{OH}^- iyonu, 0,1 mol H+0,1\text{ mol } \text{H}^+ iyonu ile tepkimeye girerek nötrleşir. Geriye 0,1 mol H+0,1\text{ mol } \text{H}^+ iyonu artar.
Tepkime bire bir oranda gerçekleştiğinden sınırlayıcı bileşeni belirlemek ve artan madde miktarını bulmak gerekir.
3
Son çözeltinin asitlik/bazlık özelliğini belirleme ve turnusol kağıdına etkisini açıklama.
Çözeltide H+\text{H}^+ iyonu arttığı için son çözelti asidiktir ve mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.
Asidik çözeltilerin ayırt edici özelliklerini kullanarak doğru seçeneğe ulaşmak hedeflenir.

Key Concept

Asit-baz tepkimelerinde tam ve kısmi nötrleşme hesaplamaları
Question 4Question →

Bir deney tüpünde 0,3 mol HNO30,3\text{ mol } \text{HNO}_3 içeren sulu çözelti ile 0,2 mol KOH0,2\text{ mol } \text{KOH} içeren sulu çözelti 25 ∘C25\text{ }^\circ\text{C}'de karıştırılarak tam verimle tepkimeye sokuluyor.

Buna göre, gerçekleşen bu tepkime ve oluşan son çözelti ile ilgili aşa��ıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Oluşan son çözeltinin pH\text{pH} değeri 77'den küçüktür.

Answer

Oluşan son çözeltinin pH\text{pH} değeri 77'den küçüktür.
Kuvvetli asit ve kuvvetli bazın tepkimesinde, katsayılar bire bir olduğundan 0,2 mol KOH0,2\text{ mol } \text{KOH} tamamen tükenirken 0,2 mol HNO30,2\text{ mol } \text{HNO}_3 tüketilir. Başlangıçta 0,3 mol0,3\text{ mol} asit bulunduğundan ortamda 0,1 mol0,1\text{ mol} asit artar. Artan asit sebebiyle çözelti asidik olur ve pH\text{pH} değeri 77'nin altına iner.

Step-by-Step Solution

1
Tepkime denklemini yazarak asit ve bazın tepkime katsayılarını belirlemek.
HNO3(suda)+KOH(suda)→KNO3(suda)+H2O(s)\text{HNO}_3\text{(suda)} + \text{KOH}\text{(suda)} \rightarrow \text{KNO}_3\text{(suda)} + \text{H}_2\text{O(s)} denklemine göre, 1 mol HNO31\text{ mol } \text{HNO}_3 ile 1 mol KOH1\text{ mol } \text{KOH} artansız tepkimeye girer.
Tepkimedeki mol ilişkilerini ve sınırlayıcı bileşeni belirleyebilmek için denkleştirilmiş katsayılar gereklidir.
2
Tepkimeye giren ve artan maddelerin mol sayılarını hesaplamak.
0,2 mol KOH0,2\text{ mol } \text{KOH} tamamen harcanırken, 0,2 mol HNO30,2\text{ mol } \text{HNO}_3 tüketilir ve başlangıçtaki asitten 0,3−0,2=0,1 mol HNO30,3 - 0,2 = 0,1\text{ mol } \text{HNO}_3 artar.
Hangi maddeden ne kadar arttığını bularak ortamın son durumunu (asidik, bazik veya nötr) belirlemek gerekir.
3
Artan maddenin özelliğine göre çözeltinin pH\text{pH} değerini yorumlamak.
Çözeltide kuvvetli bir asit olan HNO3\text{HNO}_3 arttığı için son çözelti asidik karakter kazanır ve 25 ∘C25\text{ }^\circ\text{C}'de pH\text{pH} değeri 77'den küçük olur.
Asidik çözeltilerin oda sıcaklığındaki pH\text{pH} değeri 77'den küçüktür.

Key Concept

Asit-baz tepkimelerinde artan madde hesabı ve çözeltinin son pH\text{pH} karakterinin belirlenmesi.
Question 5Question →

Oda koşullarında (25 ∘C25\text{ }^\circ\text{C}), 0,10 mol0,10\text{ mol} sülfürik asit (H2SO4\text{H}_2\text{SO}_4) içeren sulu çözelti ile 0,15 mol0,15\text{ mol} potasyum hidroksit (KOH\text{KOH}) içeren sulu çözelti karıştırılarak tam verimle tepkimeye sokuluyor.

Buna göre, gerçekleşen tepkime ve oluşan son çözelti ile ilgili;

I. Asit-baz nötrleşme tepkimesi gerçekle��miştir.
II. Tepkime sonunda artan madde olmaması için karışıma 0,05 mol0,05\text{ mol} daha KOH\text{KOH} eklenmelidir.
III. Tepkime sonucunda tam nötrleşme gerçekleştiği için son çözeltinin pH değeri 7'dir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II
Tepkimede asit ve baz etkileşerek tuz ve su oluşturduğu için bu bir nötrleşme tepkimesidir. Denkleştirilmiş tepkimeye göre 0,10 mol H2SO40,10\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 asidinin tamamen tükenmesi için 0,20 mol KOH0,20\text{ mol } \text{KOH} gerekmektedir. Ortamda 0,15 mol KOH0,15\text{ mol } \text{KOH} bulunduğundan baz tükenir ve 0,025 mol H2SO40,025\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 artar. Artan asidi tüketmek için 0,05 mol KOH0,05\text{ mol } \text{KOH} eklenmelidir. Asit arttığı için kısmi nötrleşme gerçekleşmiştir ve pH 7'den küçüktür. Bu durumda birinci ve ikinci ifadeler doğru, üçüncü ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tepkime denklemini yazarak denkleştirin.
H2SO4(sulu)+2KOH(sulu)→K2SO4(sulu)+2H2O(sıvı)\text{H}_2\text{SO}_4\text{(sulu)} + 2\text{KOH}\text{(sulu)} \rightarrow \text{K}_2\text{SO}_4\text{(sulu)} + 2\text{H}_2\text{O}\text{(sıvı)}
Asit ve bazın tepkimeye girme oranlarını belirlemek amacıyla denkleştirilmiş denklem kurulur.
2
Başlangıç mol sayılarına göre sınırlayıcı bileşeni ve artan madde miktarını hesaplayın.
0,15 mol KOH0,15\text{ mol } \text{KOH} tamamen harcandığında 0,075 mol H2SO40,075\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 harcanır. Tepkime sonunda ortamda 0,10−0,075=0,025 mol H2SO40,10 - 0,075 = 0,025\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 artar.
Katsayılara göre asidin 1 molü için 2 mol baz gerektiğinden, baz sınırlayıcı bileşendir.
3
Artan maddeyi tüketmek için gereken ek baz miktarını ve son çözeltinin pH durumunu değerlendirin.
Artan 0,025 mol H2SO40,025\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 asidini tüketmek için 0,025×2=0,05 mol KOH0,025 \times 2 = 0,05\text{ mol } \text{KOH} eklenmelidir. Asit arttığı için kısmi nötrleşme gerçekleşmiştir ve oda koşullarında pH < 7'dir.
Artan maddenin nötrleşmesi için gereken stoikometrik miktar hesaplanır ve ortamın asitliği belirlenir.

Key Concept

Asit ve bazların sulu çözeltilerinde nötrleşme tepkimelerinin stoikometrisi ve tam/kısmi nötrleşme durumlarında pH tahmini.
Estimated Time:2m 0s
Question 6Question →

Görselde verilen sulu çözeltiler boş bir kapta karıştırılarak artansız olmayan bir asit-baz tepkimesi gerçekleştiriliyor.

Buna göre, gerçekleşen tepkime ve oluşan son çözelti ile ilgili,

I. Tepkimede sınırlayıcı bileşen nitrik asittir.
II. Tepkime tamamlandıktan sonra oluşan son çözelti, turnusol kağıdının rengini maviye çevirir.
III. Tepkime sonucunda tam nötrleşme gerçekleşmiştir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Tepkimede nitrik asit sınırlayıcı bileşendir ve tepkime sonunda ortamda artan baryum hidroksit nedeniyle son çözelti bazik özellik göstererek turnusol kağıdının rengini maviye çevirir.
Tepkimenin denkleştirilmiş denklemi 2HNO3(aq)+Ba(OH)2(aq)→Ba(NO3)2(aq)+2H2O(l)2HNO_3(aq) + Ba(OH)_2(aq) \rightarrow Ba(NO_3)_2(aq) + 2H_2O(l) şeklindedir. Başlangıçta alınan 0,3 mol0,3\text{ mol} HNO3HNO_3'ın tamamen tükenmesi için 0,15 mol0,15\text{ mol} Ba(OH)2Ba(OH)_2 gereklidir. Ortamda 0,2 mol0,2\text{ mol} Ba(OH)2Ba(OH)_2 bulunduğundan, HNO3HNO_3 sınırlayıcı bileşendir (birinci öncül doğru) ve 0,05 mol0,05\text{ mol} Ba(OH)2Ba(OH)_2 tepkimeye girmeden kalır. Artan baz nedeniyle son çözelti bazik özellik gösterir ve turnusol kağıdını maviye çevirir (ikinci öncül doğru). Tepkimede artan madde bulunduğu için tam nötrleşme değil, kısmi nötrleşme gerçekleşmiştir (üçüncü öncül yanlış). Bu nedenle 'I ve II' ifadesini içeren seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Asit ve bazın nötrleşme tepkimesine ait denkleştirilmiş kimyasal denklemi yazınız.
2HNO3(aq)+Ba(OH)2(aq)→Ba(NO3)2(aq)+2H2O(l)2HNO_3(aq) + Ba(OH)_2(aq) \rightarrow Ba(NO_3)_2(aq) + 2H_2O(l)
Tepkimedeki maddelerin harcanma ve oluşma oranlarını belirlemek amacıyla denkleştirilmi�� tepkime denklemine ihtiyaç duyulur.
2
Başlangıç mol sayılarını kullanarak sınırlayıcı bileşeni ve artan madde miktarını hesaplayınız.
0,3 mol0,3\text{ mol} HNO3HNO_3 asidinin tamamının harcanması için 0,15 mol0,15\text{ mol} Ba(OH)2Ba(OH)_2 bazı gereklidir. Başlangıçta 0,2 mol0,2\text{ mol} Ba(OH)2Ba(OH)_2 bulunduğu için HNO3HNO_3 tamamen tükenerek sınırlayıcı bileşen olur ve 0,05 mol0,05\text{ mol} Ba(OH)2Ba(OH)_2 artar.
Tepkimenin tam mı yoksa kısmi mi olduğunu ve son çözeltinin asitlik/bazlık durumunu belirlemek amacıyla artan madde hesabı yapılır.
3
Ortamdaki artan maddeye göre son çözeltinin pH değerini, turnusol kağıdına etkisini ve nötrleşme türünü yorumlayarak öncülleri değerlendiriniz.
Artan madde kuvvetli bir baz olan Ba(OH)2Ba(OH)_2 olduğu için son çözelti baziktir ve turnusol kağıdını maviye çevirir. Tepkime sonunda artan madde kaldığından olay tam nötrleşme değil kısmi nötrleşmedir.
Soruda verilen yargıların doğruluğunu kontrol etmek ve doğru seçeneğe ulaşmak için bu yorumlama gereklidir.

Key Concept

Asit-Baz Tepkimeleri ve Nötrleşme
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question →

Oda koşullarında (25 ∘C25\text{ }^{\circ}\text{C}) 0,3 mol0,3\text{ mol} kezzap (HNO3\text{HNO}_3) içeren sulu çözelti ile 0,1 mol0,1\text{ mol} sönmüş kireç (Ca(OH)2\text{Ca(OH)}_2) içeren sulu çözelti boş bir kapta karıştırılarak tepkimeye sokuluyor.

Buna göre, ger��ekleşen tepkime ve oluşan son çözelti ile ilgili;

I. Kısmi nötrleşme gerçekleşmiştir.
II. Çözeltinin pH değeri 77 olur.
III. Tepkime sonucunda en fazla 0,2 mol H2O0,2\text{ mol } \text{H}_2\text{O} olu��muştur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Kısmi nötrleşmenin gerçekleştiği ve tepkimede en fazla 0,2 mol0,2\text{ mol} su oluştuğunu belirten seçenek doğrudur.
Tepkimede asitten gelen hidrojen iyonlarının mol sayısı (0,3 mol0,3\text{ mol}), bazdan gelen hidroksit iyonlarının mol sayısından (0,2 mol0,2\text{ mol}) fazla olduğu için kısmi nötrleşme gerçekleşmiştir ve artan hidrojen iyonları nedeniyle son çözeltinin pH değeri 7'den küçüktür. Sınırlayıcı bileşen olan hidroksit iyonlarının tamamı harcandığında net iyon denklemine göre en fazla 0,2 mol0,2\text{ mol} su oluşur. Dolayısıyla birinci ve üçüncü ifadeler doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Asit ve bazın suda iyonlaşma denklemleri yazılarak ortama verdikleri hidrojen (H+\text{H}^+) ve hidroksit (OH−\text{OH}^-) iyonlarının mol sayıları hesaplanır.
HNO3→H++NO3−\text{HNO}_3 \rightarrow \text{H}^+ + \text{NO}_3^- iyonlaşma denklemine göre 0,3 mol0,3\text{ mol} asitten 0,3 mol H+0,3\text{ mol } \text{H}^+ iyonu gelir.
Ca(OH)2→Ca2++2OH−\text{Ca(OH)}_2 \rightarrow \text{Ca}^{2+} + 2\text{OH}^- iyonlaşma denklemine g��re 0,1 mol0,1\text{ mol} bazdan 0,1×2=0,2 mol OH−0,1 \times 2 = 0,2\text{ mol } \text{OH}^- iyonu gelir.
Nötrleşme tepkimelerinde hesaplamalar, asitten gelen hidrojen iyonu ile bazdan gelen hidroksit iyonunun bire bir oranındaki net iyon tepkimesine dayanır.
2
Net iyon denklemine göre nötrleşme tepkimesi yürütülür ve artan madde belirlenir.
H+(aq)+OH−(aq)→H2O(l)\text{H}^+(aq) + \text{OH}^-(aq) \rightarrow \text{H}_2\text{O}(l) denklemine göre 0,2 mol OH−0,2\text{ mol } \text{OH}^- iyonunun tamamı, 0,2 mol H+0,2\text{ mol } \text{H}^+ iyonu ile birleşir. Tepkime sonunda 0,3−0,2=0,1 mol H+0,3 - 0,2 = 0,1\text{ mol } \text{H}^+ iyonu artar, baz ise tamamen tükenir.
Tepkimenin sınırlayıcı bileşenini ve artan madde miktarını belirlemek için iyonların mol oranları karşılaştırılır.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda çözeltinin pH karakteri, nötrleşme türü ve oluşan su miktarı öncüllerle eşleştirilir.
Asit ve bazdan biri arttığı için tepkime kısmi nötrleşmedir (I. ifade doğru). Ortamda asit arttığı için son çözelti asidiktir ve pH değeri 7'den küçüktür (II. ifade yanlış). Harcanan 0,2 mol OH−0,2\text{ mol } \text{OH}^- iyonu miktarınca, yani en fazla 0,2 mol H2O0,2\text{ mol } \text{H}_2\text{O} oluşmuştur (III. ifade doğru).
Hesaplanan nicel ve nitel sonuçların doğruluğu kontrol edilerek doğru seçenek belirlenir.

Key Concept

Asit-baz tepkimelerinde iyon mol sayıları üzerinden tam ve kısmi nötrleşme hesaplamaları.
Estimated Time:1m 50s
Question 8Question →

Laboratuvarda 25 ∘C25\text{ }^\circ\text{C} sıcaklıkta 0,3 mol0,3\text{ mol} sülfürik asit (H2SO4\text{H}_2\text{SO}_4) içeren sulu çözelti ile 0,4 mol0,4\text{ mol} sodyum hidroksit (NaOH\text{NaOH}) içeren sulu çözelti boş bir kapta karıştırılarak bir tepkime gerçekleştiriliyor.

Buna göre, gerçekleşen tepkime ve oluşan karışım ile ilgili;

I. Artansız gerçekleşen bir tam nötrleşme tepkimesidir.
II. Tepkime sonucunda 0,2 mol0,2\text{ mol} sodyum sülfat (Na2SO4\text{Na}_2\text{SO}_4) tuzu ve 0,4 mol0,4\text{ mol} su (H2O\text{H}_2\text{O}) oluşur.
III. Tepkime tamamlandıktan sonra elde edilen çözeltinin pH\text{pH} değeri 77'den küçüktür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: II ve III

Answer

Sülfürik asit ve sodyum hidroksit arasındaki tepkimede sodyum hidroksit sınırlayıcı bileşendir. Tepkime sonunda 0,1 mol sülfürik asit artar, 0,2 mol sodyum sülfat tuzu ve 0,4 mol su oluşur. Artan asit nedeniyle son çözelti asidik olup pH değeri 7'den küçüktür. Dolayısıyla II ve III. ifadeler doğrudur.
Tepkime denklemine göre sodyum hidroksit tamamen tükenirken sülfürik asitten 0,1 mol artar. Artan asit ortamı asidik yaparak pH değerinin 7'den küçük olmasına neden olur. Tepkimede katsayılar oranında 0,2 mol sodyum sülfat tuzu ve 0,4 mol su oluşur. Bu nedenle sodyum sülfat ve su miktarlarını belirten ifade ile pH değerini belirten ifade doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Tepkime denkleminin yazılması ve denkleştirilmesi
H2SO4(aq)+2NaOH(aq)→Na2SO4(aq)+2H2O(s)\text{H}_2\text{SO}_4(aq) + 2\text{NaOH}(aq) \rightarrow \text{Na}_2\text{SO}_4(aq) + 2\text{H}_2\text{O}(s)
Tepkimeye giren asit ve bazın mol oranlarını doğru belirlemek için denklem denkleştirilir.
2
Mol hesaplamalarının yapılması ve sınırlayıcı bileşenin bulunması
0,4 mol NaOH0,4\text{ mol } \text{NaOH} maddesi tamamen harcanırken 0,2 mol H2SO40,2\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 harcanır. Tepkime sonunda 0,3−0,2=0,1 mol H2SO40,3 - 0,2 = 0,1\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 artar. Ürün olarak 0,2 mol Na2SO40,2\text{ mol } \text{Na}_2\text{SO}_4 ve 0,4 mol H2O0,4\text{ mol } \text{H}_2\text{O} oluşur.
Katsayılar yardımıyla harcanan ve oluşan maddelerin mol miktarlarını bulmak için bu hesaplama yapılır.
3
Çözeltinin pH karakterinin belirlenmesi
Ortamda 0,1 mol H2SO40,1\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 arttığı için çözelti asidik özellik gösterir. Dolayısıyla 25 ∘C25\text{ }^\circ\text{C}'de pH<7\text{pH} < 7 olur.
Artan maddenin asit veya baz olmasına göre son durumdaki pH değerini yorumlamak için bu değerlendirme yapılır.

Key Concept

Asit-baz tepkimelerinde sınırlayıcı bileşen tayini, artan madde hesabı ve kısmi nötrleşmede pH karakterinin belirlenmesi.
Asit-Baz Tepkimeleri ve Nötrleşme Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin