Cümlede Anlam

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, bu cümlelerin yansıttığı duygu ve durumları dikkate alarak uygun kavramlarla doldurunuz.

Aşağıda arkeoloji ve kültürel mirasla ilgili verilen cümleleri, ifade ettikleri kavramsal anlam özellikleriyle eşleştiriniz.

Doğrudan anlatım; başkasına ait bir sözün hiç değiştirilmeden, olduğu gibi aktarılmasıdır. Dolaylı anlatım ise başkasına ait bir sözün, aktaran kişinin kendi sözcükleriyle, cümlenin yapısını değiştirerek (genellikle sıfat-fiil ekleri yardımıyla) aktarılmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem doğrudan hem de dolaylı anlatım özelliğine yer verilmiştir?

(I) Edebiyat dünyasının o pırıltılı ama bir o kadar da vefasız koridorlarında yürürken maruz kaldığım haksızlıklara artık şaşırmıyorum; bunları hayatın doğal bir parçası olarak görüyorum. (II) Zamanında bana sunulan o geniş imkânları elimin tersiyle itip dar bir çevreye hitap eden bu dergide yazmaya başlamam, hayatımın en büyük hatasıydı. (III) O günlerde, en sıkışık anlarımda yardımıma koşacağını iddia eden o çok sevgili dostlarım, nedense bu zorlu süreçte tek bir telefon bile etmediler. (IV) Kendini edebiyat gurmesi ilan eden bu toy yazar, birkaç makale karalamakla koca bir geleneği tasfiye edebileceğini sanıyor. (V) Keşke o yıllarda büyük ustaların yanından ayrılmasaydım da onların tecrübelerinden daha fazla istifade edebilseydim.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerde belirginleşen duygu ve durumlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Doğrudan anlatım, bir başkasının sözünü hiç değiştirmeden, olduğu gibi aktarmaktır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğrudan anlat��m kullanılmıştır?

Bir kimseye karşı duyulan kırgınlığın veya memnuniyetsizliğin, öfkelenmeden, doğrudan o kişinin yüzüne tatlı sert bir tonla dile getirilmesine "sitem" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sitem anlamı vardır?

(I) Yazarın 1897 yılında yayımlanan bu eseri, Servetifünun kuşağının hayalleri ile gerçekleri arasındaki çatışmayı konu edinir. (II) Romanın başkahramanı Ahmet Cemil, babasının ölümünün ardından ailesinin geçimini sağlamak için Bâbıâli çevrelerinde çevirmenlik yapmaya başlar. (III) Eserde, dönemin basın hayatı ve edebi tartışmaları Ahmet Cemil’in gözlemleri ve yaşadığı tecrübeler üzerinden aktarılmaktadır. (IV) Ahmet Cemil karakteri, hassas, hayalperest ve içine kapanık mizacıyla dönem gençliğinin ruhsal portresini kusursuz bir biçimde sergilemektedir. (V) Eser, Ahmet Cemil’in hayal ettiği edebi şöhrete ulaşamayarak annesiyle birlikte bir gemiyle İstanbul’dan ayrılmasıyla son bulur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

Aşağıda verilen cümleleri, taşıdıkları duygu ve durumlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, cümlelerin taşıdığı duygu ve durumlara uygun kavramlarla doldurunuz.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme nedeni belirtilmiştir?

Edebî eserlerin değerlendirildiği cümlelerde; eserde neyin anlatıldığına değiniliyorsa "içerik (konu)", eserin nasıl anlatıldığına yani yazarın dil ve anlatım tercihlerine odaklanılıyorsa "üslup (biçem)" özelliğine yer verilmiş olur.

(I) Yazar, son romanında büyük şehirlerin gürültüsünden kaçarak Ege'nin küçük bir kasabasına yerleşen bir ailenin yaşama tutunma çabasını ele alıyor. (II) Bu insanların karşılaştıkları zorlukları anlatırken süslü, sanatlı kelimelerden ve yapay söyleyişlerden titizlikle uzak duruyor. (III) Eserdeki betimlemelerin nesnelliği, okura olayların geçtiği coğrafyayı adeta bir belgesel gibi izleme olanağı tanıyor. (IV) Kahramanların kendi aralarındaki çatışmaları ve içsel sorgulamalarını, yöresel ağız özelliklerini yansıtan samimi bir dille aktarıyor. (V) Kitap, Türk edebiyatında köyden kente göç olgusunu farklı bir bakış açısıyla işleyen en özgün eserlerden biri olarak dikkat çekiyor.

Buna göre, parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde hem eserin içeriğine (konusuna) hem de üslubuna (biçemine) yer verilmiştir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine göre sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Sol bölümde yer alan cümleleri, sağ bölümde bulunan ve anlamca onlara en yakın olan cümlelerle eşleştiriniz.

Aşağıdaki cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine (içerik, üslup veya hem içerik hem üslup) göre uygun kavramlarla eşleştiriniz.

"Bir yazarın kalıcılığı yakalaması, çağının sorunlarını anlatmasına değil; bu sorunları kendine has bir dille sunabilmesine bağlıdır."

Bu cümleyle anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel üretimde yetkinlik; doğanın önümüze koyduğu hazır soruları yanıtlamaktan çok, doğayı sorgularken sorulmamış ve derinlikli sorular üretebilme gücünde gizlidir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi anlamca bu cümleye en yakındır?

(I) Biyomimikri; doğadaki tasarımları, sistemleri ve unsurları inceleyerek bunları modern teknolojinin ve mimarinin sorunlarına çözüm üretmek amacıyla taklit eden bilim dalıdır. (II) Bu disiplin kapsamında yapılan araştırmaların, doğanın sunduğu kusursuz mekanizmaları anlamada klasik mühendislik yöntemlerinden daha etkili çözümler sunduğu bilinmektedir. (III) Bilim insanları, doğadaki canlıların adaptasyon yeteneklerini inceleyerek gelecekte kendi kendini onarabilen akıllı malzemelerin üretilebileceğini belirtmektedir. (IV) Farz edelim ki bu akıllı malzemeler yakın gelecekte inşaat sektörünün temel yapı taşları haline geldi. (V) Bu durum gerçekleştiğinde, şehirlerdeki binaların bakım maliyetleri zamanla azalarak çevre dostu mimari tasarımlar yaygınlaşacaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, cümlelerin taşıdığ�� duygu ve durumlara uygun sözcüklerle tamamlayınız.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur?

(I) Antik yerleşim bölgelerinde yürütülen arkeobotanik kazılardan elde edilen bitki kalıntıları, geçmiş yüzyıllardaki tarım faaliyetlerinin niteliğini saptayabilmek amacıyla laboratuvar ortamında çeşitli analizlerden geçirilir. (II) Toprak altında binlerce yıl boyunca kömürleşerek korunan bu tohumlar, kimyasal yapıları bozulduğundan tarihlendirme aşamasında birtakım güçlükler ortaya çıkarmaktadır. (III) Araştırmacılar, iklimsel değişimlerin tarımsal verimliliğe etkisini daha net gözlemleyebilmek üzere farklı katmanlardan alınan örnekleri karşılaştırmalı olarak inceler. (IV) Kazı alanının nemli yapısı organik maddelerin çürümesini hızlandırdığı için bazı kültür bitkilerinin izlerine bu bölgede rastlamak neredeyse imkânsızdır. (V) Elde edilen verilerin bilimsel bir yaklaşımla değerlendirilmesi, antik toplumların beslenme alışkanlıklarını ve coğrafyayla olan etkileşimlerini anlamamızı kolaylaştıracaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkisi kurulmuştur?