Cümlede Anlam

(I) Yüzyıllardır kütüphane raflarında bekleyen el yazması eserler, zamanın yıkıcı etkilerine karşı koyamadıklarından fiziksel olarak yıpranmaktadır. (II) Uzmanlar, bu kıymetli eserleri gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarmak üzere hassas bir restorasyon süreci başlatmıştır. (III) Çalışmalar sırasında eserlerin özgün dokusuna zarar vermemek amacıyla kimyasal maddeler yerine doğal içerikli solüsyonlar tercih edilmektedir. (IV) Restorasyon merkezindeki nem ve sıcaklık değerleri, kâğıt liflerinin bozulmasını engellemek için sürekli olarak kontrol altında tutulmaktadır. (V) Eserlerin dijital kopyaları da alındığından araştırmacılar artık orijinal nüshalara dokunmadan çalışmalarını yürütebilmektedir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "hayıflanma" anlamı vardır?

Aşağıda I. grupta numaralanmış cümleleri, II. grupta harflendirilmiş anlamca en yakın özdeşleriyle eşleştiriniz.

(I) Klimatologlar geçmiş dönemlerdeki iklimsel değişimlerin izini sürmek amacıyla dendrokronoloji adı verilen ağaç halkası tarihlendirme yöntemine sıklıkla başvururlar. (II) Ağaçların büyüme halkalarındaki mikroskobik değişimler, o yıllardaki yağış ve sıcaklık oranlarını doğrudan yansıttığından geçmiş iklimlerin rekonstruksiyonu bu yöntemle kolaylaşır. (III) Araştırmacılar, küresel ısınmanın tarihsel seyrini daha net analiz etmek üzere dünyanın farklı bölgelerindeki asırlık ormanlardan yaş halkası örnekleri toplamaktadır. (IV) Ancak bazı bölgelerde ağaçların yangınlar ve kuraklık gibi faktörlerle zarar görmesi, kesintisiz veri elde edilmesini zorlaştırdığı için çalışmalar sekteye uğrayabilmektedir. (V) Bilim insanları bu eksikliği gidermek adına göllerin tabanındaki sediment tabakalarını da inceleyerek verileri doğrulamaya çalışmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangileri neden-sonuç ilişkisi içermektedir?

I. Gerçek bir sanat eseri, okurunu tanıdık limanlardan uzaklaştırıp fırtınalı denizlerin bilinmezliğine s��rükleyebilmelidir.

II. Eserlerinde yalnızca güvenli ve bildik konuları işleyen yazarlar, okurun düş gücünü geliştirmeyi başaramazlar.

III. Nitelikli bir yapıtın temel işlevi, okuyucunun zihnindeki yerleşik kalıpları yıkarak onu yeni ve keşfedilmemiş düşünce alanlarıyla karşı karşıya getirmektir.

IV. Bir yapıtın kalıcılığa ulaşması, okurun kendi yaşam deneyimleriyle eserde anlatılanlar arasında bağ kurabilmesine bağlıdır.

V. Okuyucuya alışık olmadığı dünyalar sunarak onu şaşırtmayı amaçlayan yazarlar, kendi dönemlerinin ötesine geçmekte zorlanırlar.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?

(I) Burdur'un Ağlasun ilçesindeki sarp bir yamaca kurulan Sagalassos Antik Kenti, 1700 metreyi bulan yüksekliğiyle ziyaretçilerini adeta büyüleyen bir atmosfere sahiptir. (II) Antik dönemde Pisidya bölgesinin başkentliğini yapan kent, Roma İmparatorluğu'nun egemenliği altında en görkemli imar faaliyetlerine sahne olmuştur. (III) Kentteki ilk sistematik arkeolojik kazı çalışmaları 1990 yılında Belçikalı bir ekip tarafından başlatılmış ve buradaki kalıntılar Burdur Müzesi'ne nakledilmiştir. (IV) Antik kentin merkezinde yer alan Antoninler Çeşmesi, mimari estetiği ve heykeltıraşlık sanatındaki yüksek niteliğiyle antik dönemin en başarılı restorasyon projelerinden biridir. (V) Çeşmeden binlerce yıl sonra yeniden akan suyun sesi, kente gelen herkesi büyüleyici bir zaman yolculuğuna çıkarır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

(I) Sanatçı, bireysel yalnızlığın modern toplumdaki izlerini sürmek adına eserlerinde soyut ve kapalı bir anlatımı benimsemiştir. (II) Bu kapalı anlatım, sıradan okurun yapıta nüfuz etmesini zorlaştırdığından yazarın geniş kitlelerce tanınması engellenmiştir. (III) Kendini sadece nitelikli bir kitleye duyurmak üzere yola çıkan yazar, bu eleştirileri pek de önemsememiştir. (IV) Onun bu tavrı, edebiyat dünyasında kibirli bir duru�� olarak algılandığı için bazı çevrelerce dışlanmasına yol açmıştır. (V) Son dönem yazılarında ise okurla arasındaki mesafeyi azaltmak amacıyla üslubunda belirgin bir sadeleşmeye gitmiştir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin anlam ilişkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Geleneksel birikimi omuzlarında taşınacak durağan bir emanet olarak gören sanatçı yeni bir yön tayin edemez; ancak geçmişin mirasını kendi potasında eritip ona kendi biçimini verebilenler özgünl��ğe ulaşır.

Bu cümlede anlatılmak istenene anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki cümle ve çıkarım dikkate alındığında, yapılan çıkarımın bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek bir yargı olup olmadığını (Doğru/Yanlış) belirleyiniz.

Cümle: Sanayi Devrimi sonrasında hızla makinele��en üretim süreçlerinin birey üzerindeki yabancılaştırıcı etkisini dünyada ilk kez ele alan Karl Marx olsa da bu kavramı modern sosyolojinin temel ampirik inceleme konularından biri hâline getiren sadece Émile Durkheim olmuştur.

Çıkarım: Yabancılaşma kavramını modern sosyolojinin temel ampirik araştırma alanlarından biri konumuna getiren tek sosyolog Émile Durkheim'dır.

Aşağıda verilen cümleleri, taşıdıkları öznellik-nesnellik durumları ve anlatım özelliklerine göre karşılarında bulunan en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütundaki anlam özellikleriyle (kavramlarla) doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki numaralanmış söz öbeklerini anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıraya diziniz.

Aşağıda verilen numaralanmış cümlelerin taşıdıkları öznellik-nesnellik durumları ve gerekçeleri düşünüldüğünde, sol sütundaki cümleler ile sağ sütundaki açıklamalar nasıl eşleştirilmelidir?

(I) Trabzon'un Maçka ilçesinde yer alan Sümela Manastırı, vadiye tepeden bakan büyüleyici manzarasıyla ziyaretçilerini adeta büyüleyen eşsiz bir yapıdır. (II) Karadağ'ın eteklerinde, deniz seviyesinden yaklaşık 1150 metre yükseklikteki dik bir kayalık üzerine kurulmuştur. (III) Yemyeşil doğanın ortasındaki bu manastır, insanın ruhuna huzur veren mistik bir atmosfere sahiptir. (IV) Özellikle sisli havalarda manastırı izlemek, hayatta bir kez olsun yaşanması gereken en özel anlardan biridir. (V) Sümela'nın dar patikalardan geçilerek ulaşılan avlusu, ziyaretçilerde unutulmaz anılar bırakacak güzelliktedir.

Bu parçadaki numaralanmı�� cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

(I) Astrobiyoloji; evrende yaşamın kökenini, evrimini, dağılımın�� ve geleceğini araştıran disiplinler arası bir bilim dalıdır. (II) Son yıllarda yeni nesil uzay teleskoplarının devreye girmesiyle birlikte keşfedilen ötegezegen sayısı günden güne artış göstermektedir. (III) Farz edelim ki bu gezegenlerden birinin atmosferinde yaşam belirtisi olabilecek gaz bileşenleri tespit edildi. (IV) Böyle bir keşif, orada canlılığın bulunduğunu kesin olarak kanıtlayamayacağı için bilim dünyasında yeni tartışmaların başlamasına zemin hazırlayacaktır. (V) Araştırmacılar, bu tür şüpheli gök cisimlerini daha yakından incelemek üzere gelişmiş donanımlara sahip yeni uzay araçları göndermeyi planlıyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Dil bilimci Noam Chomsky'nin 1957 yılında yayımlanan *Syntactic Structures* (Sözdizimsel Yapılar) adlı eseri, o döneme kadar dile sadece alışkanlıklar ve çevreyle etkileşim yoluyla kazanılan bir davranış olarak bakan davranışçı psikolojinin dil açıklamalarını kökten sarsan ilk çalışma olmuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir sanatçının, yaşadığı dönemin rengini eserine yansıtmaması imkânsızdır; ancak bu rengi kendi paletinde yeniden harmanlamadan tuvale aktarması onu yalnızca bir ayna yapar.

Bu cümlede anlatılmak istenene anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri, anlamca onlara en yakın olan harflendirilmiş cümlelerle eşleştiriniz.

"Bir yazarın kendi sesini bulamaması, onu başkalarının yazdıklarının yankısı olmaya mahkûm eder."

Bu cümleye anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazarın hem eserinde neyi anlattığına (içerik) hem de nasıl anlattığına (üslup) yer verilmiştir?