Paragrafta Anlam

(I) Bal arıları, kovan dışındaki zengin besin kaynaklarının yerini diğer arılara bildirmek için özel bir haberleşme yöntemi kullanır. (II) "Arı dansı" olarak adlandırılan bu ritmik hareketler, besin kaynağının kovana olan uzaklığını ve güneşin konumuna göre açısını belirtir. (III) Kovan içindeki diğer arılar bu dansı izleyerek yiyeceğin tam koordinatlarını öğrenir ve doğrudan hedefe yönelir. (IV) Arıcılık, son yıllarda alternatif bir kazanç kapısı olarak kırsal bölgelerde hızla yaygınlaşmaktadır. (V) Böylece arılar, kovan dışındaki kaynakları aramak için fazladan enerji ve zaman harcamaktan kurtulmuş olurlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Aşağıda verilen cümleleri, içerdikleri en belirgin düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştiriniz.

A��ağıda verilen metin parçalarını, kullanılan en belirgin düşünceyi geliştirme yollarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki numaralanmış cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralanması için boşlukları uygun Roma rakamlarıyla (I, II, III, IV, V) doldurunuz.

I. İşte bu yüzden gökkuşakları genellikle yağmurun hemen ardından, güneş aniden açtığında ortaya çıkar.
II. Yağmur damlaları, güneş ışınlarını kırarak gökyüzünde rengârenk bir kuşak oluşturur.
III. Bu büyüleyici manzarayı izlemek ise her yaştan insan için büyük bir keyif kaynağıdır.
IV. Gökyüzünde beliren bu doğa olayına halk arasında gökkuşağı adı verilir.
V. Gökkuşağının görülebilmesi için havada su damlacıklarının bulunması ve güneşin uygun bir açıyla vurması gerekir.

Gazeteci:
(I) ----
Arkeolog:
— Sahaya çıkıp kazıya başlamadan önce, bölgeyle ilgili yazılı kaynakları, eski haritaları ve daha önce yapılmış araştırmaları aylarca inceleriz. Yani kazı alanındaki ilk toprağı kazmadan önce zihinsel ve teorik hazırlığımızı tamamlamış oluruz.

Gazeteci:
(II) ----
Arkeolog:
— Toprak altından çıkardığımız küçük bir çömlek parçası ya da antik bir alet bile geçmiş insanların yaşam biçimleri, ticaret ağları ve teknolojileri hakkında bize çok şey söyler. Bu sayede insanlık tarihinin karanlıkta kalmış sayfalarını aydınlatırız.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

(I) Göçmen kuşlar, her yıl binlerce kilometrelik mesafeleri aşarak mevsimsel göçlerini gerçekleştirirler. (II) Bu yolculuk sırasında yollarını kaybetmemek için dünyanın manyetik alanından ve güneşin konumundan yararlanırlar. (III) Bazı kuş türleri ise gece seyahat ettikleri için yıldız haritalarını pusula olarak kullanır. (IV) Kuşların kanat yapıları, havada daha uzun süre kalmalarını sağlayacak şekilde aerodinamik özelliklere sahiptir. (V) Tüm bu doğal yön bulma sistemleri sayesinde hedeflerine hiç şaşırmadan ulaşmayı başarırlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akış��nı bozmaktadır?

Antik Yunan tiyatrolarının, özellikle de Epidaurus’un olağanüstü akustiği uzun yıllar boyunca gizemini korumuştur. En arka sıradaki izleyicinin bile sahnedeki fısıltıları net bir şekilde duyabilmesi, kimi araştırmacılarca rüzgârın yönüyle ya da şans eseri oluşmuş bir mimari başarıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Ancak son yapılan araştırmalar, kireçtaşından yapılan oturma sıralarının belirli bir düzende yerleştirilmesinin, düşük frekanslı arka plan seslerini filtrelerken yüksek frekanslı ses dalgalarını doğrudan izleyiciye yansıttığını ortaya koymuştur. Bu mimari deha, tesadüfi bir yapılaşmanın değil, ses dalgalarının yayılım ilkelerine dair derin bir sezgisel kavrayışın somut bir ürünüdür.

Bu parçanın anlatımında, gözleme dayalı ayrıntıların okurda izlenim uyandıracak biçimde sunulduğu betimleyici anlatım ile olayların bir akış içinde aktarıldığı öyküleyici anlatım biçimleri ağır basmaktadır.

(I) Akustik ekoloji; canlıların çevreleriyle kurdukları ilişkileri ses dünyası üzerinden inceleyen, son yıllarda sosyoloji ve mimarlık gibi farklı disiplinlerle ortak çalışan bir alandır. (II) Bu alanın öncüsü kabul edilen R. Murray Schafer, bir çevredeki doğal ve yapay tüm seslerin oluşturduğu işitsel bütünü tanımlamak için "ses peyzajı" (soundscape) kavramını geliştirmiştir. (III) Doğal seslerin sanatsal birer ham madde olarak müziksel kompozisyonlara dâhil edilmesi ise Batı'da "somut müzik" (musique concrète) akımının doğuşunu tetiklemiştir. (IV) Akustik ekoloji araştırmacıları, bu ses peyzajlarının modern kentleşme ve sanayileşmeyle birlikte nasıl bir gürültü kirliliğine dönüştüğünü saptamaya çalışırlar. (V) Bu doğrultuda elde edilen verilerle, çevreyle kurulan işitsel bağın kalitesini artırmak amacıyla kentsel planlama ve mimari tasarım süreçlerine katkı sunulması hedeflenir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Kâğıt, insanlık tarihinin en önemli buluşlarından biri olarak bilginin kaydedilmesi ve yayılmasında tarih boyunca öncü bir rol üstlenmiştir. (II) İlk zamanlar papirüs ve parşömen gibi malzemeler kullanılsa da Çin'de selüloz liflerinden elde edilen modern kâğıdın üretimiyle birlikte bilgiye erişim çok daha kolaylaşmıştır. (III) Bu pratik ve ucuz malzemenin yaygınla��ması, bilginin geniş kitlelere ulaştırılmasını sağlayarak bilimsel ve kültürel rönesansların zeminini hazırlamıştır. (IV) Kütüphaneler ise bu yazılı birikimin sadece korunduğu depolar değil, aynı zamanda toplumların entelektüel gelişimini yönlendiren birer eğitim merkezi olmuştur. (V) İlk Çağ'ın İskenderiye Kütüphanesi'nden günümüzün dijital arşivlerine kadar bu kurumlar, insanlığın ortak belleğini kuşaktan kuşağa aktarma görevini sürdürmektedir. (VI) Modern dünyada kütüphanecilik, bilgi teknolojileriyle entegre olarak araştırmacılara saniyeler içinde milyonlarca kaynağa ulaşma imkanı sunmaktadır.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Aşağıdaki sol sütunda verilen anlatım ilkeleri ile sağ sütunda verilen ve bu ilkelerin belirleyici özelliklerini açıklayan yargıları doğru şekilde eşleştiriniz.

Modern kent yaşamının getirdiği sürekli gürültü ve dijital uyaran bombardımanı, insanları zihinsel olarak dinlenebilecekleri alternatif arayışlara yöneltmektedir. Bu arayışın bir sonucu olarak ortaya çıkan sessizlik turizmi, katılımcıların teknolojik cihazlardan uzaklaşarak tamamen sessiz ve doğal ortamlarda vakit geçirmesini hedefler. Geleneksel tatil anlayışından farklı olarak bu turizm türünde eğlence ve hareketlilik değil; içe dönüş, meditasyon ve zihinsel arınma ön plandadır. Sessizlik turizmi sunan tesisler genellikle ormanlık alanlar, ıssız vadiler veya kırsal bölgelerde kurulmakta ve buralarda ses kirliliğine yol açacak hiçbir faaliyete izin verilmemektedir. Katılımcılar bu sayede hem doğayla doğrudan bağ kurabilmekte hem de kronik stres seviyelerini düşürerek zihinsel odaklanma yeteneklerini yeniden kazanabilmektedir.

Bu parçadan sessizlik turizmiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralayınız.

Aşağıda bir anlatının yapısını oluşturan cümleler karışık olarak verilmiştir:

I. Bu durum, anlatıcının aktardığı bilgilerin nesnelliğini ve doğruluğunu peşinen kabul etme eğilimi doğurur.
II. Ancak postmodern edebiyatla birlikte yaygınlaşan 'güvenilmez anlatıcı' kavramı, bu örtük sözleşmeyi kökten sarsar.
III. Anlatı sanatında okur, olay örgüsünü ve karakterleri genellikle anlatıcının zihinsel süzgecinden geçerek öğrenir.
IV. Zira anlatıcının önyargıları, zihinsel durumu ya da bilinçli çarpıtmaları, aktarılan dünyayı şüpheli kılar.
V. Dolayısıyla okur, edilgen bir alımlayıcı olmaktan çıkıp metnin arkasındaki gerçeği kovalayan aktif bir dedektife dönüşür.

Bu cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanması için boşlukları doldurunuz.

Aşağıdaki parçada numaralanmış yerlerden hangisine belirtilen cümle getirilmelidir?

Gazeteci:
(I) ----
Nöroestetik Uzmanı:
— Sanatsal yaratım ve estetik beğeni, sadece kültürel birer inşa veya kişisel deneyimlerin ürünü değildir. Beynimiz, binlerce yıllık evrimsel süreçte belirli simetrilere, dengeli ��rüntülere ve renk uyumlarına öncelik verecek şekilde programlanmıştır. Yani bir sanat eserine baktığımızda hissettiğimiz coşku, nöronlarımızın o eserdeki geometrik düzenle kurduğu biyolojik bir ortaklığın sonucudur.

Gazeteci:
(II) ----
Nöroestetik Uzmanı:
— Kesinlikle hayır. Bu durum sanatın özgürlüğünü kısıtlamaz, aksine sanatçının insan zihninin derinliklerine ulaşması için bir harita sunar. Büyük sanatçılar, süreçlerin farkında olmasalar bile, bu nöral mekanizmaları tetikleyen sezgisel dâhilerdir. Bir eserin evrensel düzeyde kabul görmesi, onun insan beyninin biyolojik yapısıyla kurduğu bu rezonansa bağlıdır; bu da sanatı tektipleştirmez, sadece onun insan doğasındaki ortak köklerini açığa çıkarır.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Gazeteci:
(I) ----
Gıda Antropoloğu:
— Yemek yemek, biyolojik bir ihtiyaç olmanın çok ötesinde, bireyin ait olduğu topluluğun sınırlarını çizen kültürel bir eylemdir. Bir toplumun neyi, nasıl ve kiminle yediği; onun toplumsal hiyerarşisini, inançlarını ve geçmişle kurduğu bağı gösterir. Dolayısıyla mutfak, sadece karın doyurulan bir yer değil; kimliğin her gün yeniden üretildiği sessiz bir sahnedir.

Gazeteci:
(II) ----
Gıda Antropoloğu:
— Küreselleşmeyle birlikte fast-food kültürü yaygınlaşsa da yerel lezzetler ve geleneksel yemek ritüelleri tamamen yok olmuyor; aksine modern birey için bir sığınak haline geliyor. İnsanlar, hızla değişen ve tek tipleşen dünyada aidiyet hissini korumak adına büyükannelerinin tariflerine, coğrafi işaretli ürünlere ve festivallere yöneliyor. Bu durum, yerelleşmenin küresel etkiye karşı geliştirdiği bir savunma mekanizmasıdır.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Mimarlık, sadece taş ve betonun teknik olarak bir araya getirilmesiyle oluşan kuru bir yapısal etkinlik değildir; o, insanın mekânı kendi estetik ve kültürel değerleriyle yeniden biçimlendirme sanatıdır. İnsan, tarih boyunca barınma ihtiyacını estetikle birleştirerek ��evresini güzelleştirmiştir. Nitekim ünlü mimar Le Corbusier, mimarlığı 'ışık altında bir araya gelen kütlelerin doğru, görkemli ve kusursuz oyunu' olarak tanımlar. Geçmişte yapılar ahşap ve kerpiç gibi doğayla uyumlu yerel malzemelerle şekillenirken günümüzün modern yapıları çelik, cam ve kompozit bileşenlerle göklere uzanır. Yapılan sosyolojik araştırmalara göre, günümüzde kent nüfusunun yaklaşık %78'i bu modern, dikey mimari yapılarda yaşamını sürdürmektedir. Bu veri de gösteriyor ki insan, doğadan her geçen gün biraz daha uzaklaşmaktadır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi kullanılmamıştır?

Estetik yaşantı, bireyin bir sanat nesnesi karşısında duyduğu ve gündelik fayda ilişkilerinden arındırılmış olan salt tinsel haz durumudur. Geleneksel sanat anlayışında bu haz, sanatçı ile alımlayıcı arasında doğrudan ve biricik bir ba�� kurarken günümüzün dijital sanat ekosisteminde durum oldukça farklılaşmıştır. Geleneksel yapıtların izleyicide bıraktığı iz, derin ve zamana yayılan bir tefekkür gerektirir; oysa dijital platformlardaki piksellerden sızan görüntüler, insan zihninde uçucu ve anlık doyumlar yaratır. Bu durum, son beş yılda yayımlanan sosyolojik raporlarda da kendine yer bulmuştur. Nitekim sanat sosyolojisi araştırmalarına katılan gençlerin yüzde yetmiş ikisi, müzede bir tabloyu incelemek yerine bir dijital sergiyi ekran kaydırarak izlemeyi daha çekici bulduğunu belirtmiştir. Bu veri, alımlama alışkanlıklarının yapısal bir dönüşüm geçirdiğinin en somut göstergesidir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangilerine başvurulmuştur?

Gazeteci:
— (I) ----
Yazar:
— Kitaplarımı kaleme alırken çocukluğumun geçtiği o küçük Ege kasabasının dar sokaklarından, komşularımızın samimi sohbetlerinden besleniyorum. Oradaki her bir karakter, çocukluk hafızamda öyle derin izler bırakmış ki bugün yazdığım neredeyse her hikâyede onlardan bir parça bulmak mümkün.

Bu diyalogda boş bırakılan yere aşağıdaki sorulardan hangisi getirilmelidir?

(I) Türk okçuluğu, Hunlardan Osmanlılara uzanan tarihî süreçte askeri gücün ve toplumsal kimliğin en önemli taşıyıcılarından biri olmuştur. (II) Savaş alanlarında sağladığı üstünlüğün yanı sıra barış dönemlerindeki törenlerde ve şenliklerde düzenlenen yarışmalarla da toplumsal bağları güçlendirmiştir. (III) Özellikle Osmanlı Dönemi'nde kurulan okçuluk tekkeleri, bu ata sporunun belirli kurallar çerçevesinde nesilden nesile aktarılmasını sağlayan kurumsal yapılar haline gelmiştir. (IV) Klasik bir Türk yayının üretimi ise doğadan elde edilen özel malzemelerin bir araya getirildiği, yıllar süren sabırlı bir zanaat sürecini kapsar. (V) Yayın gövdesini oluşturacak akçaağaç, esneklik sağlayan manda boynuzu ve mukavemet katan sinir tabakası organik tutkallarla birleştirilerek şekillendirilir. (VI) Yapımı tamamlanan yayın kullanıma hazır hale gelmesi, ağacın ve diğer organik katmanların tamamen kaynaşması için oda sıcaklığında en az bir yıl bekletilmesini gerektirir.

Bu paragraf iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?